II OSK 1930/24

II OSK 1930/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 148/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-10
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy M. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 148/24 w sprawie ze skargi Gminy M. G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 listopada 2023 r. znak: DOZ-APN.650.345.2023.MW w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 148/24 oddalił skargę Gminy M. G. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 16 listopada 2023 r., znak: DOZ-APN.650.345.2023.MW w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Skarżąca w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie robot budowlanych i prac konserwatorskich przy reliktach Baszty Nowej, nakazanych decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 8 lipca 2021 r. (powinno być: 9 lipca 2021 r.), zdezaktualizowało się z uwagi na wydanie przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków 25 czerwca 2024 r. zaleceń konserwatorskich określających sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenie i wykonanie prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone w zabytku. Oznacza to, że realizacja przez skarżącą obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej spowoduje sytuację, w której wykonane roboty budowlane i prace konserwatorskie nie będą spójne z nowo uzyskanymi zaleceniami Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącymi zabytku - reliktu Baszty Nowej co doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, a w konsekwencji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody.
W piśmie procesowym z 20 marca 2025 r. skarżąca podtrzymała wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, iż:
- nie jest w stanie zrealizować obowiązku wynikającego z pierwotnej decyzji z 2021 r., ponieważ ten obowiązek jest niezgodny z aktualnymi zaleceniami organu konserwatorskiego, które skarżąca realizuje;
- w razie zapłacenia grzywny nie odzyska jej w przypadku korzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy przed sądem administracyjnym, gdyż zgodnie z przepisami ustawy zwrot grzywny możliwy jest jedynie po wykonaniu obowiązku, którego ta grzywna dotyczy;
- organ wezwał skarżącą do zapłaty, a brak zapłaty grzywny naraża na zarzut naruszenia zasad dyscypliny finansów publicznych, gdyż nieterminowe regulowanie należności przez podmioty publiczne, skutkujące naliczeniem odsetek, stanowi delikt finansowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem tym można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez skarżącą okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
W niniejszej sprawie skarżąca w skardze kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 16 listopada 2023 r. które uchyliło w całości postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 27 czerwca 2023 r., znak: WK.3151-1.2.2023.WF (nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł) i nałożyło na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, z powodu z niedopełnieniem obowiązku wykonania robót budowalnych i prac konserwatorskich przy reliktach Baszty Nowej nakazanych decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 9 lipca 2021 r. Dlatego też Sąd obowiązany jest ocenić, czy może dojść do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku opłacenia grzywny, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi nie powinna ona zostać uiszczona. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia nie bada zaś zasadności i wymagalności wykonania nałożonego obowiązku.
Zwrócić także należy uwagę, że w przypadku aktu zobowiązującego do uiszczenia należności pieniężnej, co do zasady, nie można mówić o trudnych do odwrócenia skutkach, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy jednakże zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest fakt, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi, co przemawia za "odwracalnością" skutków spowodowanych wykonaniem kwestionowanego aktu (por. postanowienia NSA z: 13 marca 2024 r., II OZ 130/24; 3 grudnia 2013 r., II GZ 681/13). Obawa skarżącej, iż w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia nie odzyska ona uiszczonej grzywny, jest zatem nieuzasadniona.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.