II OSK 1912/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-13
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona przyrodypark krajobrazowyNatura 2000samowola budowlanaterminyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym, uznając, że budowa narusza zakaz 100m od linii brzegowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie GDOŚ odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika na nieczystości i studni. Inwestycja zlokalizowana była w pasie 100m od linii starorzecza Bugu, co naruszało zakaz budowy nowych obiektów określony w rozporządzeniu Wojewody Mazowieckiego. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że samowola budowlana jest zdarzeniem ciągłym podlegającym ocenie według aktualnych przepisów, a zakaz obowiązuje bez względu na datę powstania obiektu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Sprawa dotyczyła budowy budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika na nieczystości płynne oraz ujęcia wody na działce położonej w miejscowości S., w granicach Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz obszarów Natura 2000. Organy ochrony środowiska odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego, zakazującego budowy nowych obiektów w pasie 100 m od linii brzegów wód, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Skarżący podnosili, że budynek został wybudowany w latach 90-tych XX wieku, kiedy obowiązywał inny plan zagospodarowania przestrzennego, a samowola budowlana nie powinna być oceniana według aktualnych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że samowola budowlana jest zdarzeniem ciągłym, które podlega ocenie według przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Sąd stwierdził, że teren inwestycji znajduje się w pasie 100 m od linii starorzecza Bugu, co stanowi naruszenie zakazu, a wyjątki od tego zakazu nie mają zastosowania. Sąd podkreślił również, że organy ochrony środowiska prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samowola budowlana jest zdarzeniem ciągłym, które podlega ocenie według przepisów obowiązujących w dacie orzekania, a nie w dacie jej powstania.

Uzasadnienie

NSA powołał się na orzecznictwo TK i własne, wskazując, że istnienie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia jest zdarzeniem ciągłym, które może być regulowane przez przepisy, które weszły w życie w czasie, gdy zdarzenie to jeszcze trwało.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2005 r., Nr 3, w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego art. 3 § ust. 1 pkt 7

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 17 § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2005 r., Nr 3, w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego art. 3 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowola budowlana jest zdarzeniem ciągłym podlegającym ocenie według przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Budowa obiektu w pasie 100 m od linii brzegowej rzeki w parku krajobrazowym narusza zakazy określone w rozporządzeniu. Wyjątki od zakazu budowy w pasie ochronnym nie mają zastosowania w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym do samowoli budowlanej wybudowanej przed ich wejściem w życie. Obowiązywanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. dopuszczającego zabudowę. Naruszenie przepisów k.p.a. przez zaniechanie ustalenia daty zakończenia budowy.

Godne uwagi sformułowania

samowola budowlana jest 'zdarzeniem otwartym' i zdarzeniem ciągłym, które może być regulowane przez przepisy, które jeszcze nie obowiązywały w dacie jego powstania, lecz weszły w życie w czasie, gdy zdarzenie to jeszcze trwało. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Rozumieć pod tym pojęciem należy te przepisy prawa, które obowiązują w dacie orzekania przez właściwy w sprawie organ.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący

Piotr Broda

sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny samowoli budowlanej według aktualnego prawa, zasady uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy z organami ochrony środowiska oraz stosowania przepisów o ochronie przyrody w parkach krajobrazowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy w pasie ochronnym parku krajobrazowego i samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a ochroną środowiska, a także złożoność oceny samowoli budowlanej w kontekście zmieniających się przepisów.

Samowola budowlana sprzed lat kontra park krajobrazowy: czy prawo działa wstecz?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1912/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2334/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-09
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2334/21 w sprawie ze skargi G.K. i M.K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 17 września 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2334/21 oddalił skargę G.K. i M.K. na postanowienie Generalnego Dyrektora ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ) z 17 września 2021 r. nr DOA-WPPOH.612.128.2021.ŁC w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 10 marca 2021 r. Burmistrz [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej: RDOŚ) o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika na nieczystości płynne oraz własnego ujęcia wody (studni) na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości S. gmina [...].
RDOŚ postanowieniem z 31 marca 2021 nr WSTS.612.178.2021.DS, odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji wskazując, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszyłaby zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2005 r., Nr 3, w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Mazow., Nr 66 poz. 1701, ze zm.), dalej: rozporządzenie, stanowiący, iż na omawianym obszarze chronionym zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły G.K. oraz M.K. GDOŚ postanowieniem z dnia 17 września 2021 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741, ze zm.), dalej: u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczy budowy budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika na nieczystości płynne oraz własnego ujęcia wody (studni) na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości S., gmina [...], w granicach Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego (którego funkcjonowanie reguluje ww. Rozporządzenie) oraz w granicach obszarów Natura 2000: Dolina Dolnego Bugu (PLB140001) i Ostoja Nadbużańska (PLH140011). W przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi obszarowymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu projektu decyzji o warunkach zabudowy winien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów zawartych w aktach prawa miejscowego ustanawiających inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody. Następnie organ ten powinien uwzględnić wpływ danej inwestycji na obszary Natura 2000. GDOŚ wyjaśnił, że z treści mapy zasadniczej wynika, że teren inwestycji znajduje się w pasie szerokości 100 m od linii brzegu starorzecza Bugu. Ponadto, jak wynika z treści zażalenia toczące się postępowanie jest skutkiem stwierdzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB), że na przedmiotowej działce znajduje się budynek rozbudowany w ramach samowoli budowlanej i konieczne jest uzyskanie przez inwestorki niezbędnych decyzji i uzgodnień. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z uwagi na charakter inwestycji nie jest możliwe zastosowanie odstępstwa wynikającego z drugiej części § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, dotyczącego obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Ponadto inwestycja nie dotyczy także wykonywania zadań na rzecz obronności kraju bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, realizacji inwestycji celu publicznego, a także wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. W związku z powyższym nie zachodzi żadne z odstępstw określonych w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r. poz. 1098 ze zm.), dalej: u.o.p.
G.K. i M.K. wniosły skargę na postanowienie GDOŚ zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., przez zaniechanie ustalenia daty zakończenia budowy każdego z obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania; 2) art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania postanowienia w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną; 3) art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do utrzymania w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji dotkniętego wadami.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie jest prawidłowość prowadzonego przez PINB postępowania legalizacyjnego w sprawie budynku rozbudowanego w ramach samowoli budowlanej, a to czy realizacja, a w zasadzie legalizacja obiektu budowlanego, będącego przedmiotem wniosku skarżących o ustalenie warunków zabudowy, dałaby się pogodzić z zakazem ustanowionym w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. W myśl zaś § 3 ust. 3, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt. 7 nie dotyczy obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów rozpatrujących sprawę, że wydając uzgodnienie w niniejszej sprawie naruszony zostałby zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Prawidłowo zostało ocenione, że do spornej inwestycji nie ma zastosowanie wyjątek przewidziany w pkt 7. Podobnie nie ma zastosowania odstępstwo od powyższego zakazu z § 3 ust. 3, gdyż w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr 3 nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym położona jest działka skarżących .
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły G.K. i M.K. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia daty zakończenia budowy każdego z obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało zastosowaniem prawa materialnego, które nie obowiązywało w dacie zakończenia budowy poszczególnych obiektów budowlanych, przez co Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy uznał, iż istnieje potrzeba oceny czy realizacja, obiektu budowlanego, będącego przedmiotem wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, dałaby się pogodzić z zakazem ustanowionym w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 u.o.p., a zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia zakazuje się budowania nowych obiektów budowalnych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, podczas gdy będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt budowlany nie jest nowym obiektem budowalnym, gdyż został wybudowany w latach 90-tych XX wieku;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia daty zakończenia budowy każdego z obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w okresie budowy obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, działka, na której został on wzniesiony nie znajdowała się na obszarze Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, którego granice przez lata sukcesywnie rozszerzano, ani tym bardziej na obszarze ochrony przyrody Natura 2000, podczas gdy w okresie powstanie rzeczonego obiektu budowalnego, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Łochów zatwierdzony uchwałą Nr VIII/38/94 z dnia 8 grudnia 1994 r. przez Radę Gminy Łochów, który dopuszczał na terenie obejmującym działkę stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania, zabudowę taką jaka tam została wzniesiona;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w wyniku błędnej wykładni przepisów przeprowadzonych przez RDOŚ, doszło do wydania w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną postanowienia z dnia 17 września 2021 r., znak DOA-WPPOH.612.128.2021.ŁC, na mocy której, organ II instancji - GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 31 marca 2021 r., znak WSTS.612.178.2021.DS odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika na nieczystości płynne oraz własnego ujęcia wody (studni) na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości S., gmina [...].
Z uwagi na powyższe skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także na podstawie art. 188 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi i uchylenie postanowienia GDOŚ oraz poprzedzającego je postanowienia RDOŚ. Wniosły również o zwrot kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Nie znalazły uzasadnienia zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., którego skarżące kasacyjnie upatrują w zaniechaniu ustalenia daty zakończenia budowy każdego z obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania (budynek rekreacji indywidualnej, zbiornik na nieczystości płynne i własne ujęcie wody – studnia). W ocenie stron, takie postępowanie skutkowało zastosowaniem w sprawie prawa materialnego, które nie obowiązywało w dacie zakończenia budowy poszczególnych obiektów budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 899/14 wskazał, (...) że w procedurze legalizacji samowoli budowlanej dokonuje się oceny dotyczącej jej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązują w dacie wydania decyzji, a nie w okresie jego budowy, co wynika także z orzecznictwa TK (por. wyrok TK z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 OTK-A 2007, Nr 11, poz. 160). Oznacza to, że reguła retrospektywności prawa zachodzi wówczas kiedy prawodawca stanowi akty normatywne, które mają zastosowanie do sytuacji, które dalej trwają po wejściu w życie tych aktów (por. wyrok TK z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, OTK-A2006, Nr 9, poz. 124). Oznacza to, że istnienie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co powoduje, że jego budowa nie została poddana kontroli właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i to zarówno, co trzeba podkreślić, pod względem warunków technicznych, jak i zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, jest właśnie "zdarzeniem otwartym" i zdarzeniem ciągłym, które może być regulowane przez przepisy, które jeszcze nie obowiązywały w dacie jego powstania, lecz weszły w życie w czasie, gdy zdarzenie to jeszcze trwało. Dlatego też należy podzielić pogląd, że wybudowanie budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę jest "zdarzeniem ciągłym" nie zakończonym i dlatego właśnie organy w tej sprawie prawidłowo zastosowały do niego przepisy dotyczące budowy nowych obiektów budowlanych (...). W niniejszej sprawie taka też sytuacja występuje, gdyż budynek rekreacji indywidualnej został rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej. Bezspornym jest, że działka nr [...] położona w miejscowości S., gmina[...], na której usytuowane są obiekty będące przedmiotem postępowania, znajduje się w granicach Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2005 r., Nr 3, w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz w granicach obszarów Natura 2000: Dolna Dolnego Bugu (PLB140001) i Ostoja Nadbużańska (PLH140011). Jak słusznie ustaliły organy administracyjne rozpatrujące sprawę – teren inwestycji znajduje się w pasie szerokości 100 m od linii brzegu starorzecza Bugu, co stanowi niezgodność z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, w którym zakazano w granicach rzeczonego obszaru chronionego budowania nowych obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Stosowanie zaś do treści § 3 ust. 3 rozporządzenia: "Zakaz, o którym mowa w ust 1 pkt 7 nie dotyczy obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego". Przepis ten, a w zasadzie odstępstwo od § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nie ma jednak w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż dla przedmiotowego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W sprawie nie znalazł również zastosowania wynikający z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ani odstępstwa wymienione w art. 17 ust. 2 u.o.p.
Nie mogły zatem ostać się argumenty skarżących kasacyjnie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej co do tego, że w okresie budowy budynku rekreacji indywidulanej nie obowiązywało ww. rozporządzenie, natomiast obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Łochów zatwierdzony uchwałą nr VIII/38/94 z dnia 8 grudnia 1994 r. przez Radę Gminy Łochów, który dopuszczał na terenie obejmującym przedmiotową działkę zabudowę taką, jaka została tam wzniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca w związku z powyższym uwagę, że godnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Rozumieć pod tym pojęciem należy te przepisy prawa, które obowiązują w dacie orzekania przez właściwy w sprawie organ. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 350/16). Przepis art. 7 k.p.a., którego naruszenie zarzucono nie stanowi źródła obowiązku badania wszystkich okoliczności, które w jakikolwiek sposób potencjalnie oddziałują na wynik postępowania. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy.
Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., skoro w niniejszej sprawie wystąpiła niezgodność z przepisami tj. z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. W myśl art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Z kolei jak wynika z art. 53 ust. 4 pkt 8 tejże ustawy w zw. z ww. art 60 ust. 1 u.p.z.p. - decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Ponadto organ ochrony przyrody, dokonując uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy zobowiązany jest do wyważenia takich wartości, jak (...) prawo własności, w tym prawo zabudowy nieruchomości (art. 64 Konstytucji RP) - (patrz. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt II OSK 170/21 i z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2877/21). W literaturze wskazuje się, że już z samej treści przepisów art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 u.p.z.p. wynika, że uzgodnienie polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia (por. Arkadiusz Despot - Mładanowicz (w:): Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz wyd. IV, WKP 2024 art. 53 pkt 9.) Należy jednak pamiętać, że kompetencje organu uzgadniającego ograniczone są przepisami określającymi zakres kognicji tego organu w danym postępowaniu wpadkowym i brak jest podstaw do tego, aby rozciągać te kompetencje na sferę zastrzeżoną dla organu wydającego decyzję co do istoty sprawy. Nie jest bowiem rzeczą organu współdziałającego wyręczanie innego organu administracji publicznej w zakresie rozstrzygania spraw mu powierzonych. Inaczej mówiąc, organ uzgadniający nie może zastępować organu wydającego decyzję kończącą postępowanie w sprawie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1867/20).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI