Orzeczenie · 2023-11-07

II OSK 1767/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-11-07
NSAbudowlaneWysokansa
drogi publiczneinwestycje drogowezjazd z drogidostęp do drogi publicznejspecustawa drogowaprawo administracyjnenieruchomościprawo budowlane

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej. Głównym zarzutem skarżącego było nieuwzględnienie w projekcie istniejącego zjazdu z jego nieruchomości, co w połączeniu z planowaną zatoką autobusową miało pozbawić go dostępu do drogi publicznej. Skarżący podnosił, że zjazd ten istnieje od lat 20. XX wieku i jest niezbędny do prowadzenia działalności rolniczej i leśnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a inwestor nie miał obowiązku budowy zjazdu, gdyż nie istniał on legalnie w rozumieniu przepisów. Sąd podkreślał, że organy nie są uprawnione do oceny racjonalności rozwiązań projektowych, a jedynie do sprawdzenia ich zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd stwierdził, że zarówno organy, jak i WSA błędnie zinterpretowały przepis art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych oraz art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej. Sąd podkreślił, że pojęcie "zjazdu istniejącego" nie ogranicza się do zjazdów wpisanych do Banku Danych Drogowych lub posiadających decyzję administracyjną, ale obejmuje również zjazdy istniejące faktycznie i użytkowane od lat, kiedy nie obowiązywały jeszcze szczegółowe przepisy dotyczące zezwoleń na zjazdy. Brak zapewnienia zjazdu dla nieruchomości skarżącego, podczas gdy inne sąsiednie nieruchomości go posiadały, stanowił naruszenie jego uzasadnionego interesu oraz przepisów prawa. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra narusza prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy lub przebudowy zjazdu z działki skarżącego. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'zjazd istniejący' w kontekście specustawy drogowej i ustawy o drogach publicznych, obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej w przypadku inwestycji drogowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z inwestycją drogową i istniejącym zjazdem, który nie był formalnie zarejestrowany.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zjazd istniejący w rozumieniu art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych to wyłącznie zjazd wpisany do rejestru lub posiadający decyzję administracyjną, czy również zjazd istniejący faktycznie i użytkowany od lat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zjazd istniejący to nie tylko zjazd wpisany do rejestru lub posiadający decyzję administracyjną, ale również zjazd istniejący faktycznie i użytkowany od lat, nawet jeśli powstał w okresie, gdy nie obowiązywały szczegółowe przepisy dotyczące zezwoleń na zjazdy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy i WSA błędnie zawęziły definicję 'zjazdu istniejącego' do formalnych wymogów, ignorując faktyczne istnienie i użytkowanie zjazdu od dziesięcioleci, co stanowiło naruszenie prawa.

Czy organ administracji ma obowiązek zapewnić dostęp do drogi publicznej poprzez budowę lub przebudowę zjazdu, jeśli istniejący zjazd został zlikwidowany lub uniemożliwiony w wyniku realizacji inwestycji drogowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek zapewnić dostęp do drogi publicznej, a w przypadku budowy lub przebudowy drogi, obowiązek ten obejmuje budowę lub przebudowę zjazdów dotychczas istniejących, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych i art. 11f ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej.

Uzasadnienie

Niewłaściwe zinterpretowanie przepisów dotyczących zjazdów doprowadziło do sytuacji, w której nieruchomość skarżącego została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, co stanowi naruszenie prawa.

Czy projekt budowlany inwestycji drogowej wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, jeśli obejmuje korektę przebiegu sieci wodociągowej?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli korekta przebiegu sieci wodociągowej nie zmienia lokalizacji istniejących hydrantów przeciwpożarowych i nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej, projekt budowlany nie wymaga takiego uzgodnienia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko WSA, że zakres prac dotyczący sieci wodociągowej nie uzasadniał obowiązku uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. ochrony przeciwpożarowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony, a zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii została uznana za naruszającą prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy lub przebudowy zjazdu z działki nr [...] obręb [...], gmina [...].

Przepisy (8)

Główne

specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 8 lit. h

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów, w celu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej.

specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

u.d.p. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

W przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi.

Pomocnicze

u.d.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa interpretacja pojęcia 'zjazd istniejący' przez organy i WSA, które ograniczyły je do zjazdów formalnie zarejestrowanych, ignorując faktyczne istnienie i użytkowanie zjazdu od lat 20. XX wieku. • Naruszenie obowiązku zapewnienia dostępu do drogi publicznej poprzez brak uwzględnienia budowy lub przebudowy zjazdu z nieruchomości skarżącego, podczas gdy inne sąsiednie nieruchomości taki dostęp posiadały. • Pozbawienie nieruchomości skarżącego dostępu do drogi publicznej w wyniku realizacji inwestycji drogowej.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące braku możliwości oceny racjonalności rozwiązań projektowych przez organy administracji. • Argumenty WSA dotyczące braku obowiązku uzgodnienia projektu budowlanego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Godne uwagi sformułowania

"zjazd istniejący" nie ogranicza się do zjazdów wpisanych do rejestru lub posiadających decyzję administracyjną • ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej • tzw. pośrednim wywłaszczeniem

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zjazd istniejący' w kontekście specustawy drogowej i ustawy o drogach publicznych, obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej w przypadku inwestycji drogowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z inwestycją drogową i istniejącym zjazdem, który nie był formalnie zarejestrowany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości i interpretacji przepisów dotyczących zjazdów, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyrok NSA koryguje błędną interpretację przepisów przez sądy niższych instancji.

Nieruchomość bez zjazdu? NSA przypomina o prawie do dostępu do drogi publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst