II OSK 176/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-25
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennepark krajobrazowypas przybrzeżnyturystyka wodnaochrona przyrodyprawo budowlaneNSA

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące warunków zabudowy dla budynku letniskowego w pasie 100m od jeziora, uznając, że nie służy on bezpośrednio turystyce wodnej.

Skarżący domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budynku letniskowego w pasie 100m od jeziora, argumentując, że może on służyć turystyce wodnej, co stanowi wyjątek od zakazu zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, stwierdzając, że budynek letniskowy nie jest obiektem służącym bezpośrednio turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a jego funkcja rekreacji indywidualnej nie uzasadnia odstępstwa od zakazu ochrony krajobrazu w parku krajobrazowym.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budynku letniskowego na działce położonej w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. Skarżący argumentowali, że budynek może służyć turystyce wodnej, co stanowi wyjątek od zakazu zabudowy w pasie przybrzeżnym, oraz kwestionowali sposób wyznaczenia obszaru analizy urbanistycznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne. Sąd uznał, że budynek letniskowy, nawet jeśli miałby być wykorzystywany jako baza dla turystyki wodnej, nie jest obiektem, którego charakterystyka predestynuje go do kategorii "służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej". Podkreślono, że zakaz zabudowy w pasie 100 m od brzegu ma na celu ochronę krajobrazu, a wyjątki należy interpretować zawężająco. Sąd uznał, że funkcja letniskowa jest wiodąca, a potencjalny związek z turystyką wodną nie jest wystarczający do odstąpienia od zakazu. Kwestionowanie obszaru analizy urbanistycznej również uznano za bezzasadne, wskazując na zgodność z przepisami rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budynek letniskowy nie jest obiektem służącym bezpośrednio turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a jego funkcja rekreacji indywidualnej nie uzasadnia odstępstwa od zakazu ochrony krajobrazu.

Uzasadnienie

Zakaz zabudowy w pasie 100 m od brzegu jeziora w parku krajobrazowym ma na celu ochronę krajobrazu, a wyjątki należy interpretować zawężająco. Funkcja letniskowa jest wiodąca, a potencjalny związek z turystyką wodną nie jest wystarczający do odstąpienia od zakazu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, należy interpretować zawężająco.

uchwała 145/VIl/11 art. 3 § pkt 7

Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego

Zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jeziora.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Umożliwia wprowadzanie zakazów zabudowy w parkach krajobrazowych w celu ochrony walorów krajobrazowych.

r.MI art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Określenie obszaru analizy urbanistycznej.

r.MI art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Określenie obszaru analizy urbanistycznej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

uchwała 145/VIl/11 art. 4 § ust. 1 i ust. 2

Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

r.MI art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Definicja "frontu działki".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek letniskowy nie jest obiektem służącym bezpośrednio turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Zakaz zabudowy w pasie 100 m od brzegu jeziora w parku krajobrazowym ma na celu ochronę krajobrazu i należy go interpretować zawężająco. Funkcja letniskowa jest wiodąca, a potencjalny związek z turystyką wodną nie jest wystarczający do odstąpienia od zakazu. Obszar analizy urbanistycznej został wyznaczony prawidłowo.

Odrzucone argumenty

Budynek letniskowy może służyć turystyce wodnej, co stanowi wyjątek od zakazu zabudowy w pasie przybrzeżnym. Sposób wyznaczenia obszaru analizy urbanistycznej był wadliwy. Organy zaniechały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji organów i wyroku WSA było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

budynek letniskowy, chociażby zamierzeniem inwestora było wykorzystywanie go w celach związanych z turystyką wodną, czy gospodarką rybacką, nie podpada pod wyłączenie z zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora. Pojęcie obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej należy rozumieć znacznie węziej. Są to tylko takie obiekty budowlane, bez istnienia których uprawianie turystyki wodnej, bądź gospodarka wodna lub rybacka nie byłyby możliwe. Funkcją tych obiektów jest zapewnienie bezpiecznego i dogodnego sposobu korzystania z wód, a nie rozwijanie innych funkcji pośrednio z tym związanych.

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Paweł Miładowski

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej w parkach krajobrazowych oraz definicja obiektów służących turystyce wodnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących parków krajobrazowych i uchwał wojewódzkich, a także interpretacji pojęcia "obiektów służących turystyce wodnej" w kontekście budynków letniskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu zagospodarowania przestrzennego w atrakcyjnych lokalizacjach nad wodą, a interpretacja przepisów dotyczących zakazu zabudowy jest kluczowa dla wielu właścicieli nieruchomości.

Budynek letniskowy nad jeziorem – czy zawsze można budować w pasie 100m od brzegu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 176/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 821/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2019-07-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 183 § 1, art. 183 § 2, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
§ 2 pkt 5, § 3 ust. 1, § 3 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 916
art. 17 ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
M.P. 2018 poz 1007 art. 15zzs(4) ust. 3
Uchwała Nr 140 Rady Ministrów  z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i  w domu" na lata 2019-2023
Dz.U. 2012 poz 647
art. 53 ust. 4 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych A. M. i T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 821/18 w sprawie ze skargi A. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargi kasacyjne
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 r., II SA/Gd 821/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2018 r., [...] o odmowie ustalenia na rzecz skarżących warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego (rekreacji indywidualnej) – legalizacja, na terenie działki [...] w obrębie geodezyjnym [...] , gmina [...] .
Jednobrzmiące skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli A. M. i T. M. zarzucając naruszenie:
– art. 61 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 647, dalej "u.p.z.p.") w zw. z § 3 pkt 7 i § 4 ust. 1 i ust. 2 uchwały 145/VIl/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 66, poz. 1462, dalej "uchwała 145/VIl/11") oraz w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że inwestycja nie jest zgodna z przepisami odrębnymi ze względu na zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Zdaniem skarżących ich budynek może być tymczasem wykorzystywany na cele służące turystyce wodnej;
– art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, dalej "r.MI") i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym określeniu granic obszaru analizowanego, a w konsekwencji wadliwym przyjęciu, że inwestycja nie spełnia warunku kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektoniczno-budowlanej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
– art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazali, iż utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacyjnego w celu legalizacji było wadliwe (inwestycja spełnia wymogi zawarte w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.);
– art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy i pominięciu okoliczności wykorzystania budynku letniskowego (rekreacji indywidualnej) na działce [...] na terenie [...] Parku Krajobrazowego na cele rekreacyjne związane z turystyką wodną. W ocenie skarżących możliwe było więc ustalenie warunków zabudowy pomimo położenia obiektu w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej Jeziora [...]. Z powodu wskazanego naruszenia, sprawa nie została też dwukrotnie rozstrzygnięta i doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
– art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art 10 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy strona skarżąca wykazała, iż organy: zaniechały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; dokonały błędnej jego oceny; dokonały błędnych ustaleń faktycznych poprzez bezzasadne przyjęcie, że inwestycja na działce [...] nie jest bezpośrednio związana z uprawianiem turystyki wodnej, oraz naruszyły zasadę dwuinstancyjności postępowania;
– art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 107 § 3 K.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że Kolegium nieprawidłowo uzasadniło swą decyzję;
– art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wadliwego uzasadnienia wyroku (stan faktyczny przedstawiono niezgodnie z rzeczywistością i przy bezzasadnej akceptacji wadliwych ustaleń organów).
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zwrócili się także o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W motywach skarg kasacyjnych A. M. i T. M. akcentowali, że zaskarżone decyzje, zaakceptowane przez Sąd, opierały się na błędnym ustaleniu co do faktu, że inwestycja na działce [...] nie może służyć turystyce wodnej, gdy tymczasem jako taka nie podpadałaby pod zakaz zabudowy w pasie o szerokości 100 m od linii brzegowej zawarty w uchwale [...].
Motywując zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 r.MI skarżący podkreślali natomiast, że nic nie stało na przeszkodzie określeniu większego obszaru analizowanego dla ustalenia warunków zabudowy, tym bardziej, że zamierzenie inwestycyjne polegające na legalizacji obiektu istniejącego od 1993-1994 r. nie było sprzeczne z realizacją zasady dobrego sąsiedztwa i gwarantowania ładu przestrzennego. W bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku letniskowego, lecz już poza granicą wyznaczonego obszaru analizowanego, istnieją podobne budynki letniskowe, których powierzchnia nie przekracza 35 metrów kwadratowych. Oznacza to, iż zamierzenie inwestycyjne skarżących nie wykraczało poza przyjęty od lat sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
A. M. i T. M. przedstawili w skardze kasacyjnej wiele grup przepisów, które ich zdaniem zostały naruszone. Pomimo to wszystkie w ten sposób sformułowane zarzuty mogą być rozpoznane łącznie, gdyż zostały one wywiedzione w istocie rzeczy z dwóch wspólnych tez wyjściowych. Otóż skarżący kasacyjnie uważają, że budynek letniskowy na działce [...] może służyć celom turystyki wodnej, a przez to objęty jest zawartym w § 3 pkt 7 uchwały [...] wyjątkiem od zakazu budowania na obszarze [...] Parku Krajobrazowego nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii jeziora. W tym kontekście skarżący wysuwają zarazem zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., § 3 pkt 7 i § 4 ust. 1 i 2 uchwały 145/VIl/11 oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) jak i również przepisów postępowania co do ustaleń organów i Sądu oraz sposobu ich sprawozdania w uzasadnieniu decyzji i w uzasadnieniu wyroku.
Druga teza wyjściowa skargi kasacyjnej odnosi się do kwestii urbanistycznego odniesienia dla zabudowy letniskowej na działce [...]. Skarżący twierdzą, że w otoczeniu działki znajduje się zabudowa letniskowa mogąca stanowić wzorzec dla ich obiektu. Akcentują, że nie było przeszkód, aby poszerzyć zakres analizy urbanistycznej, czego nie uczyniono. Przez to naruszono art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 r.MI. Zdaniem skarżących oznacza to także, że posłużono się błędnymi danymi o zabudowie, naruszając przez to przepisy postępowania.
Odniesienie się do tez prezentowanych przez A. M. i T. M. należy rozpocząć od wskazania, że w sprawie pierwszoplanowe znaczenie ma kwestia dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy na ich wniosek w kontekście faktu, że mamy do czynienia z obiektem letniskowym w pasie szerokości 100 m od linii jeziora, objętym zakazem zabudowy. Należy więc dokonać oceny, czy przedmiotowej zabudowie można przypisać cechy pozwalające na wyłączenie jej z tego rodzaju zakazu stosownie do § 3 pkt 7 uchwały [...] obowiązującej na obszarze [...] Parku Krajobrazowego. Gdyby ustalenie warunków zabudowy z tego powodu nie było możliwe (z uwagi na brak spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), to wówczas badanie dalszych przesłanek, warunkujących możliwość wydanie pozytywnej decyzji, stałoby się zbędne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego budowa budynku letniskowego, chociażby zamierzeniem inwestora było wykorzystywanie go w celach związanych z turystyką wodną, czy gospodarką rybacką, nie podpada pod wyłączenie z zakazu określonego w § 3 pkt 7 lit. a uchwały [...], czyli wyłączenia z zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora. Przywołany tu zakaz zawarty w uchwale [...] znajduje ustawową podstawę w art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 916 z późn. zm.) i jest typowym zakazem wprowadzanym w parkach krajobrazowych. Służy on ochronie walorów krajobrazowych w otoczeniu wód, zwłaszcza rzek i naturalnych zbiorników wodnych. Wprowadzenie w danym parku krajobrazowym zakazu zabudowy w pasie otaczającym linię brzegową jest wyrazem potrzeby ochrony terenu przybrzeżnego przed antropopresją. Skoro więc przedmiot postępowania związany jest z ochroną przyrody (krajobrazu), to oznacza, iż wyjątki od reguły ogólnej należy interpretować zawężająco, tak aby obowiązujące zakazy zabudowy rzeczywiście realizowały cele ochronne. Dlatego Sąd pierwszej instancji niewadliwie uznał, że wyłączenie z zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej wymaga, aby cele, takie jak turystyka wodna, były głównymi celami funkcjonowania zabudowy. Nie mogą mieć charakteru dodatkowego względem wiodącej funkcji letniskowej realizowanej na działce.
Powyższa ocena ma oparcie w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących zakazu zabudowy w pasie 100 m od brzegu rzek, jezior lub innych zbiorników wodnych i wyjątku od tego zakazu, to jest możliwości realizacji obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Należy wskazać, że jeżeli wnioskowana inwestycja, traktowana jako całość, wykracza poza pojęcie "obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej", nawet jeżeli w zamierzeniu właściciela może im pośrednio służyć, to istnieją usprawiedliwione podstawy do stwierdzenia, że taka inwestycja narusza zakaz budowania nowych obiektów w pasie 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zabudowa letniskowa (budynek rekreacji indywidualnej) położony przy jeziorze, o ile może mieć związek z korzystaniem z wód, na przykład na cele rybactwa śródlądowego (to akcentowali skarżący w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji), to jednak ten możliwy funkcjonalny związek nie przesądza o dopuszczalności ich wznoszenia. Brak jest bowiem przeszkód, aby tego rodzaje funkcje mogły być realizowane poza stumetrowym pasem ochronnym. Gdyby przyjąć, że wszelkie obiekty związane z szeroko rozumianymi turystyką wodną, gospodarką wodną czy rybacką mogą być lokalizowane przy linii brzegu, oznaczałoby również zgodę na realizację wszelkich obiektów służących korzystaniu z wód, także służących czasowemu zamieszkaniu, ale również i takich jak na przykład stacje paliw, niezbędne do eksploatacji motorówek itp. Pojęcie obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej należy rozumieć znacznie węziej. Są to tylko takie obiekty budowlane, bez istnienia których uprawianie turystyki wodnej, bądź gospodarka wodna lub rybacka nie byłyby możliwe. Funkcją tych obiektów jest zapewnienie bezpiecznego i dogodnego sposobu korzystania z wód (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., II OSK 1742/18; 3 kwietnia 2019 r., II OSK 1279/17; 18 stycznia 2018 r., II OSK 816/16, 10 października 2017 r., II OSK 2444/16 czy z dnia 19 października 2022 r., II OSK 1492/21, orzeczenia.nsa.gov.pl), a nie rozwijanie innych funkcji pośrednio z tym związanych.
W niniejszej sprawie A. M. i T. M. wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla budynku letniskowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to obiekt, którego charakterystyka predestynuje go do kategorii "służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej". Obiekt letniskowy służy zasadniczo innemu celowi – to jest ogólnej rekreacji indywidualnej. Fakt, że inwestor zamierza go wykorzystywać jako bazę dla turystyki wodnej czy rybactwa, nie powoduje, że jego lokalizacja w pasie przybrzeżnym ze względu na te cele jest konieczna i powinna uzasadniać odstąpienie od podstawowych reguł ochrony krajobrazu w parku krajobrazowym.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa oddalając skargę (art. 151 P.p.s.a.) i akceptując stanowisko organów o istnieniu przeszkody w ustaleniu warunków zabudowy z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., wyrażającej się położeniu obiektu w strefie zakazu zabudowy zawartego w przepisach odrębnych, a konkretnie w § 3 pkt 7 uchwały [...] ustanawiającego obowiązujący w granicach [...] Parku Krajobrazowego zakaz budowania nowych obiektów w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jezior.
Wobec nie spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. zasadnie organy odmówiły ustalenia na wniosek A. M. i T. M. warunków zabudowy dla budynku letniskowego w pasie o szerokości 100 m od Jeziora [...], a Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował rozstrzygnięcie organów.
W tym miejscu można dodać, że nie są zasadne wszystkie dalsze zarzuty skargi kasacyjnej powiązane z zagadnieniem położenia obiektu w strefie przybrzeżnej. Wbrew twierdzeniom prezentowanym w skardze kasacyjnej ani organy, ani Sąd pierwszej instancji nie ustaliły błędnie przeznaczenia obiektu skarżących jak też nie zlekceważyły kwestii jego kwalifikacji w kontekście § 3 pkt 7 uchwały [...]. Organy wprawdzie wypowiedziały się w tym zakresie lakonicznie, lecz najistotniejsze jest, że jednoznacznie wyraziły stanowisko, iż nie widzą możliwości uznania zabudowy na działce [...] za służącą turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej (zob. w szczególności s. 5 decyzji Kolegium). Sąd pierwszej instancji kwestii funkcji zabudowy skarżących poświęcił natomiast więcej uwagi, wyczerpująco uzasadniając przyjętą ocenę (zob. s. 11-13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Wobec powyższego dla oceny skargi kasacyjnej drugoplanowe znaczenie mają zarzuty dotyczące prawidłowości wyznaczenia obszaru analizy urbanistycznej. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny ograniczy się do stwierdzenia, że nie znajduje podstaw, aby stwierdzić w tym zakresie po stronie organów naruszenia prawa, które wymagałyby ingerencji Sądu pierwszej instancji, w tym naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 r.MI. Z załącznika graficznego (nr 3) do decyzji wynika, że obszar analizy wyznaczono jako sumę długości tych granic działki, które przylegają do działki, z której następować będzie obsługa komunikacyjna (punkty A-B-C). Taki wybór autora analizy może być wprawdzie dyskusyjny, bowiem przyjęto jako front działki granicę w jednym miejscu załamaną, jednakże należy pamiętać, że 45 metrowy odcinek uznany przez urbanistę za front działki, w specyficznych warunkach terenowych (działka przylega do działki, z której dojazd odbywa się w oparciu o służebność) uznać można mimo to za "część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę" (por. § 2 pkt 5 r.MI, w brzmieniu na datę decyzji). Ustalenie obszaru analizy w promieniu 135 metrów od terenu inwestycji (3 x 45 m), odpowiadało więc § 3 ust. 1 i 2 r.MI.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając za usprawiedliwioną odmowę ustalenia na rzecz A. M. i T. M. warunków zabudowy dla budynku letniskowego na działce [...], stwierdził zarazem za nietrafne zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do podważenia negatywnego rozstrzygnięcia organów. Nie jest bowiem tak, jak twierdzą skarżący, iż budynek letniskowy na działce [...] może być uznany za budynek służący turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a przez to zostać dopuszczony do lokalizacji z strefie przybrzeżnej. Bezpodstawnie skarżący także postulują, aby obszar analizy urbanistycznej został rozszerzony. Organy, a następnie kontrolujący legalność decyzji Sąd, nie naruszyły więc przepisów prawa materialnego przywołanych w zarzutach skargi kasacyjnej. Nie doszło też do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny z gruntu nie podziela stanowiska, że na etapie postępowania administracyjnego dopuszczono się wadliwych ustaleń i nie uzasadniono należycie wydanych decyzji (dotyczy to zwłaszcza zarzutów naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 K.p.a.). Również Sąd pierwszej instancji – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – nie dopuścił się błędów w ocenie legalności działania organów (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Swoje stanowisko również należycie umotywował, dopełniając wymogów pisemnego uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że odnotował pismo procesowe skarżących kasacyjnie datowane na [...] lipca 2022 r., wraz z którym przedłożono dokumentację z postępowania przed organami nadzoru budowlanego dotyczącymi budynku na działce [...]. Sąd nie zdecydował o przeprowadzeniu dowodów z tych dokumentów, gdyż nie dotyczyły one postępowania o ustalenie warunków zabudowy, ale sfery dotyczącej prawa budowlanego. Można w tym miejscu jedynie ubocznie nadmienić, że postępowanie legalizacyjne uproszczone, które – stosownie do przedstawionych dokumentów – zostało wszczęte na podstawie obecnie obowiązujących przepisów przed organem nadzoru budowlanego, otwiera przez skarżącymi nowe perspektywy przeprowadzenia ewentualnej legalizacji i zachowania ich budynku.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 października 2022 r. (k. 212 akt sądowych).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI