Orzeczenie · 2026-03-10

II OSK 174/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnarozbiórkazarzuty egzekucyjneinteres prawnylegitymacja skargowawspólność majątkowanieruchomośćpostępowanie egzekucyjnesąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.B. od postanowienia WSA w Lublinie, które odrzuciło jej skargę na postanowienie Lubelskiego WINB. WSA odrzucił skargę D.B. jako niedopuszczalną, ponieważ uznał, że nie była ona legitymowana do jej wniesienia, gdyż postępowanie egzekucyjne, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, było prowadzone wobec J.B. (jej męża) na podstawie odrębnego tytułu wykonawczego, mimo że dotyczyło ono rozbiórki nieruchomości stanowiącej ich majątek wspólny. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa wynika z indywidualnego interesu prawnego, a w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego dotyczyło wyłącznie zarzutów zgłoszonych przez J.B. NSA zaznaczył, że D.B. mogła zgłosić własne zarzuty w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec niej na podstawie innego tytułu wykonawczego i w ten sposób chronić swoje prawa do nieruchomości. Wspólność majątkowa nie oznacza automatycznie legitymacji do zaskarżania postanowień dotyczących współmałżonka w odrębnych postępowaniach egzekucyjnych. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji skargowej w sprawach egzekucyjnych dotyczących majątku wspólnego, gdy postępowania i tytuły wykonawcze są odrębne dla każdego ze współwłaścicieli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym i odrębnymi tytułami wykonawczymi.

Zagadnienia prawne (1)

Czy osoba fizyczna, której nieruchomość stanowi majątek wspólny z małżonkiem, posiada interes prawny i legitymację do wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zarzutów zgłoszonych przez współmałżonka w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec niego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna nie posiada interesu prawnego i legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie dotyczące zarzutów zgłoszonych przez współmałżonka w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli dotyczy ono nieruchomości stanowiącej ich majątek wspólny.

Uzasadnienie

Legitymacja skargowa wynika z indywidualnego interesu prawnego, który musi być powiązany z sytuacją prawną skarżącego. Postanowienie dotyczące zarzutów jednego ze współwłaścicieli nie kształtuje praw ani obowiązków drugiego współwłaściciela, nawet w przypadku wspólności majątkowej nieruchomości, jeśli postępowania egzekucyjne i tytuły wykonawcze są odrębne. Każdy współwłaściciel może chronić swoje prawa poprzez zgłaszanie własnych zarzutów w odrębnych postępowaniach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. B. od postanowienia WSA w Lublinie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 648/25, o odrzuceniu skargi.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki istnienia interesu prawnego do wniesienia skargi.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, w tym brak legitymacji strony.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego, ale w granicach zaskarżenia.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Określa ustrój sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym kontrolę postanowień.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 50 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia organu odwoławczego utrzymującego w mocy oddalenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec J. B., podczas gdy zaskarżone postanowienie dotyczy kontynuowania egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki całego obiektu budowlanego posadowionego na nieruchomości stanowiącej przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej skarżącej kasacyjnie, a tym samym wywiera bezpośredni, rzeczywisty i nieodwracalny wpływ na jej konstytucyjnie chronione prawo własności oraz prawo posiadania. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi mimo oczywistego istnienia interesu prawnego skarżącej kasacyjnie w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. • Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej kasacyjnie sądowej kontroli legalności działania organu administracji publicznej w sytuacji, gdy zaskarżony akt administracyjny pozostaje w bezpośrednim, materialnym i nieodwracalnym związku z jego konstytucyjnie chronionymi prawami majątkowymi.

Godne uwagi sformułowania

O ile miała ona interes faktyczny (była bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy egzekucyjnej), to zainteresowania tego nie mogła poprzeć przepisami prawa materialnego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. • Wspólność majątkowa nieruchomości, zdaniem NSA, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącej bowiem może on kontrolować przebieg egzekucji administracyjnej względem tej nieruchomości składając własne środki zaskarżenia, zwłaszcza gdy podstawą egzekucji były odrębne dla każdego z małżonków tytuły wykonawcze odnoszące się do jednej nieruchomości.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji skargowej w sprawach egzekucyjnych dotyczących majątku wspólnego, gdy postępowania i tytuły wykonawcze są odrębne dla każdego ze współwłaścicieli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym i odrębnymi tytułami wykonawczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem nieruchomości ze względu na szczegółową analizę legitymacji skargowej w kontekście wspólności majątkowej i odrębnych postępowań egzekucyjnych.

Wspólna nieruchomość to nie zawsze wspólna skarga: NSA wyjaśnia granice legitymacji w egzekucji administracyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst