II OSK 1738/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który zobowiązał RDOŚ do wydania opinii w sprawie zalesienia gruntów rolnych. Skarżący A.B. zwrócił się do RDOŚ o opinię potwierdzającą brak sprzeczności planowanego zalesienia z planami ochrony obszaru Natura 2000. RDOŚ odmówił wydania opinii, wskazując na brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru. WSA w Olsztynie uznał bezczynność organu i zobowiązał go do załatwienia wniosku. RDOŚ w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących pomocy na zalesianie oraz przepisów k.p.a., twierdząc, że opinia nie jest aktem administracyjnym i nie podlega k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd, opierając się na wcześniejszym postanowieniu w podobnej sprawie, uznał, że pismo RDOŚ informujące o niemożności wydania opinii z powodu braku planu ochrony nie jest właściwym załatwieniem wniosku. Sąd podkreślił, że organ powinien wydać odmowę wydania opinii, która podlegałaby kontroli sądowej, a nie jedynie informować o niemożności. W związku z tym, NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził bezczynność organu, a skarga kasacyjna RDOŚ była bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek organów administracji do merytorycznego rozpatrywania wniosków i wydawania rozstrzygnięć (postanowień lub decyzji), nawet w sytuacji braku szczegółowych przepisów wykonawczych (np. planów ochrony), oraz dopuszczalność kontroli sądowej nad takimi działaniami.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o opinię w kontekście zalesiania gruntów rolnych na obszarach Natura 2000, ale zasady dotyczące bezczynności organów i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania opinii w sprawie zalesienia gruntów rolnych na obszarze Natura 2000, nawet jeśli nie istnieje dla tego obszaru plan ochrony lub plan zadań ochronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek rozpatrzyć wniosek i wydać opinię lub odmówić jej wydania, a pismo informujące o niemożności wydania opinii z powodu braku planu nie jest właściwym załatwieniem sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak planu ochrony nie zwalnia organu z obowiązku działania. Organ powinien wydać postanowienie (lub odmowę wydania opinii), które podlega kontroli sądowej, a nie jedynie informować o niemożności. Pismo informacyjne nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, który kończy postępowanie.
Czy pismo organu informujące o niemożności wydania opinii w sprawie zalesienia z powodu braku planu ochrony jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pismo to faktycznie odmawia wydania opinii lub nie załatwia wniosku, może być uznane za akt podlegający kontroli sądowej po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że pismo informacyjne, które nie odmawia wydania opinii, ale faktycznie nie załatwia wniosku, może być podstawą do skargi na bezczynność organu. Wcześniejsze postanowienie NSA w podobnej sprawie potwierdziło, że takie pisma nie są ostateczne i mogą być przedmiotem kontroli sądowej.
Czy postępowanie w sprawie wydania opinii o braku sprzeczności planowanego zalesienia z planami ochrony obszaru Natura 2000 powinno być prowadzone w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Tak, ponieważ pomoc na zalesianie jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, postępowanie powinno być prowadzone w trybie k.p.a., a opinia powinna być wyrażona w formie postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że skoro pomoc na zalesianie przyznawana jest decyzją administracyjną, to postępowanie powinno być prowadzone w trybie k.p.a. Opinia powinna być wydana w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a brak wydania takiej opinii stanowi bezczynność organu.
Przepisy (13)
Główne
rozp. MRiRW art. 6 § ust. 2 pkt 7 lit. b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana, chyba że planowane zalesienie jest sprzeczne z planami ochrony lub planami zadań ochronnych obszarów Natura 2000, co powinno zostać wykazane stosowną opinią regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 106 § par. 1 i par. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie opinii przez RDOŚ powinno nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Brak wydania postanowienia stanowi bezczynność organu.
k.p.a. art. 35 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania NSA wiążą Sąd I instancji oraz organ.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p. art. 27 § 3 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.w.o.w. art. 5 § ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Pomoc na zalesianie gruntów rolnych i gruntów innych niż rolne jest objęta działaniami przyznawanymi w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 106 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.l. art. 35 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ powinien rozpatrzyć wniosek o wydanie opinii, nawet w braku planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. • Pismo informujące o niemożności wydania opinii nie jest właściwym załatwieniem wniosku i nie kończy postępowania administracyjnego. • Brak planu ochrony nie zwalnia organu z obowiązku wydania postanowienia lub odmowy wydania opinii, które podlegają kontroli sądowej.
Odrzucone argumenty
Opinia o braku sprzeczności planowanego zalesienia z planami ochrony nie jest aktem administracyjnym i nie podlega k.p.a. • Organ nie działa jako organ współdziałający w ramach postępowania głównego, a opinia jest jedynie załącznikiem do wniosku o sporządzenie planu zalesiania. • Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ podjął czynności wymagane prawem w przepisanym terminie (poprzez wydanie pisma informacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
nie można wydać opinii o braku sprzeczności planowanego zalesienia z planem ochrony lub planem zadań ochronnych wskazanego obszaru. • nie można uznać, iż zalesienie jest sprzeczne z tym planem, powołując się tylko na czysto hipotetyczne okoliczności. • wnioskowana opinia nie stanowi zaświadczenia w rozumieniu przepisów k.p.a., a w związku z tym brak jest podstaw do nałożenia na Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie obowiązku wydania takiej opinii. • nie podziela stanowiska Sądu I instancji, iż przedmiotowe powyższe pismo organu odwoławczego informujące o niemożności stwierdzenia sprzeczności lub niesprzeczności zalesienia z planem ochrony albo planem zadań ochronnych (z uwagi na ich brak – niesporządzenie przez organ), nie podlega kognicji sądów administracyjnych. • w razie braku właściwego planu (ochrony lub zadań ochronnych) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ma obowiązek odmówić wydania opinii z powodu braku odpowiedniego planu, nie zaś informować o niemożności wydania opinii.
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek organów administracji do merytorycznego rozpatrywania wniosków i wydawania rozstrzygnięć (postanowień lub decyzji), nawet w sytuacji braku szczegółowych przepisów wykonawczych (np. planów ochrony), oraz dopuszczalność kontroli sądowej nad takimi działaniami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o opinię w kontekście zalesiania gruntów rolnych na obszarach Natura 2000, ale zasady dotyczące bezczynności organów i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą próbować unikać rozpatrywania wniosków, powołując się na braki proceduralne lub formalne, a sądy administracyjne stoją na straży prawa do sądowej kontroli działań administracji.
“Czy brak planu ochrony dla obszaru Natura 2000 zwalnia urzędnika z obowiązku wydania opinii? NSA odpowiada!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.