II OSK 1690/22

II OSK 1690/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 188 w zw. z art. 135, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2354
art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 318 ust. 1 i art. 319 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 380/22 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. B. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 380/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę M. B. (dalej: "skarżący" lub "cudzoziemiec") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu") z [...] listopada 2021 r., nr [...]. Decyzją tą Szef Urzędu uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w W. (dalej: "Komendant Placówki") z [...] września 2020 r., nr [...], orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu i w tym zakresie orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres sześciu miesięcy oraz utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki w pozostałej części.
2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
2.1. W dniu [...] lipca 2019 r. Komendant Placówki wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania do powrotu cudzoziemca i decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], zobowiązał go do powrotu do F. oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres roku od dnia wykonania decyzji. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, dalej: "ustawa o cudzoziemcach", "u.o.c."). Jednocześnie organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 1 i pkt 3-13 i ust. 2 tej ustawy, w szczególności przesłanki udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
2.2. Po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca, decyzją z [...] listopada 2021 r., nr [...], Szef Urzędu uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu; zakazał skarżącemu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części. Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że [...] lipca 2019 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w W. przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemca, który dobrowolnie zgłosił się w celu ustalenia swojej sytuacji pobytowej. W wyniku tej kontroli ustalono, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. W trakcie kontroli ustalono, że w lipcu 2019 r. cudzoziemiec przekroczył granicę na kierunku wjazdowym z N. do P. w miejscu nieustalonym, wbrew obowiązującym przepisom prawa. Szef Urzędu ustalił, że skarżący po raz pierwszy przyjechał do P. w 2002 r. i [...] maja 2002 r. złożył pierwszy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Jako główny powód ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy wskazał ucieczkę przed działaniami wojennymi oraz prześladowaniami. W efekcie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i udzielił zgody na pobyt tolerowany z uwagi na trwający wówczas w Czeczenii konflikt zbrojny. Wprawdzie skarżący złożył odwołanie od tej decyzji, ale [...] kwietnia 2004 r. oświadczył, że zrzeka się prawa do korzystania ze zgody na pobyt tolerowany, wobec czego zgoda ta wygasła, a Rada ds. Uchodźców umorzyła postępowanie odwoławcze z powodu jego bezprzedmiotowości. Cudzoziemiec nielegalnie opuścił terytorium P., udał się do A. i tam dwukrotnie, bezskutecznie aplikował o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Tam też został skazany na 3 lata pozbawienia wolności za pobicie. Po 2 latach pobytu w więzieniu został zwolniony i w 2013 r. wrócił z A. do R. W 2014 r. udał się do N., gdzie został zatrzymany w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy. Po złożeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej został zwolniony, a następnie udał się do Danii, gdzie również wystąpił o udzielenie mu ochrony międzynarodowej i przebywał tam przez 3 lata. W 2017 r. władze duńskie odmówiły udzielenia mu ochrony międzynarodowej, wobec czego cudzoziemiec wyjechał do Niemiec, a następnie udał się do B. i zamieszkiwał tam przez około 3 miesiące, po czym wrócił do N., gdzie mieszkał przez kilka miesięcy, a następnie postanowił wyjechać do Polski. W dniu [...] lipca 2019 r. cudzoziemiec wystąpił z kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania Szef Urzędu decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], odmówił nadania mu statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. W wyniku złożonego odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu. Cudzoziemiec złożył skargę do WSA w Warszawie, który oddalił ją wyrokiem z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 231/21. Wyrok ten jest prawomocny. Szef Urzędu uznał, że materiał dowodowy nie wskazuje, że w sprawie zaistniały określone w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach okoliczności, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. Organ zbadał też sprawę pod kątem udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, że w przypadku strony nie ma do tego podstaw. Organ odwoławczy nie zakwestionował okoliczności wspólnego zamieszkiwania strony z M. S. oraz małoletnim R. S., jednak podnoszony przez cudzoziemca zamiar kontynuowania życia rodzinnego z M. S. nie uzasadniał udzielenia mu zgody na pobyt humanitarny. Organ odwoławczy przychylił się do stwierdzeń Komendanta, że zachowanie cudzoziemca budzi wiele wątpliwości, zaś podjęcie przez niego decyzji o wspólnym zamieszkaniu z M. S. oraz małoletnim R. S. było konsekwencją pewnej kalkulacji, która miała doprowadzić do potwierdzenia prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Posiadanie przez M. S. obywatelstwa polskiego stworzyło dla skarżącego szansę na uzyskanie tytułu pobytowego na terytorium Polski, co można wywnioskować m.in. z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Składając wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej [...] lipca 2019 r. M. B. oświadczył, że głównym powodem aplikowania było urodzenie się na terytorium RP jego syna. Organ zaznaczył jednak, że małoletni R. B. urodził się [...] stycznia 2019 r., natomiast cudzoziemiec przyjechał do Polski dopiero w lipcu 2019 r. Odnosząc się do sprawy wychowywania małoletniego dziecka organ wskazał, że ojciec małoletniego, pomimo swoich deklaracji o chęci wychowywania swojego dziecka, nie jest w stanie łożyć na jego utrzymanie. Ponadto, dziecko na skutek decyzji organu odwoławczego nie zostanie pozbawione opieki obojga rodziców, a ewentualne oddzielenie go od ojca nie jest bezterminowe.
2.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę cudzoziemca stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd w całości podzielił przy tym ustalenia dokonane przez organ oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną. Sąd wojewódzki stwierdził, że bez wątpienia skarżący nielegalnie (wbrew przepisom prawa) przekroczył granicę Rzeczypospolitej Polskiej i nie posiadał wizy, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na nim. Stąd też bezsprzecznie w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie WSA w Warszawie, okoliczności faktyczne dotyczące skarżącego, które zostały ustalone w postępowaniu wyjaśniającym, nie uzasadniały zastosowania art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd odwołał się do przywołanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 231/21. Obawy skarżącego przed powrotem do kraju pochodzenia zostały negatywnie zweryfikowane w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, jak również w toku postępowania sądowego. W ocenie Sądu, brak było też podstaw do zastosowania art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a zaskarżona decyzja nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji w prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego skarżącego. WSA w Warszawie stwierdził, że [...] czerwca 2008 r. skarżący zawarł z M. S. muzułmańskie małżeństwo wyznaniowe w meczcie w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy, M. S. przyjechała do Polski w 2004 r., była objęta procedurą uchodźczą, a ostatecznie udzielono jej zgody na pobyt tolerowany, która przekształciła się następnie z mocy prawa w ochronę uzupełniającą, zaś [...] stycznia 2019 r. Wojewoda [...] uznał ją za obywatelkę polską, a [...] stycznia 2019 r. na terytorium Polski urodziła ona syna skarżącego – R. S. Po zawarciu związku małżeńskiego żona skarżącego zamieszkiwała w Polsce z matką i siostrą, a kiedy on przebywał w więzieniu w A., przyjeżdżała do niego na widzenia. Następnie, po wyjściu cudzoziemca z więzienia, M. S. zamieszkiwała z mężem przez miesiąc w A. W późniejszym czasie cudzoziemcy widywali się sporadycznie w N. i w D., zaś w lipcu 2019 r. skarżący przyjechał do Polski, ponieważ na początku roku urodził się jego syn. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, zarówno znajomość skarżącego z M. S., jak i zawarcie wyznaniowego związku małżeńskiego, miało miejsce w okresie, kiedy skarżący przebywał w P., nie posiadając uregulowanego statusu pobytowego i nie mając żadnych podstaw, aby spodziewać się, że jego dalszy pobyt w P. będzie zalegalizowany. Zeznania żony skarżącego wskazują również, że była tego świadoma. Pomimo, że związek wyznaniowy skarżącego trwa ponad 11 lat, to ze względu na jego liczne wyjazdy i długotrwałe pobyty w różnych krajach Europy Zachodniej przez niemal cały okres trwania tego związku skarżący i jego żona nie zamieszkiwali razem. Małżonkowie zamieszkali razem dopiero podczas postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe od niespełna roku. Wcześniej M. S. mieszkała z matką i sama wychowywała syna, więc skarżący nie uczestniczył aktywnie w życiu codziennym rodziny i wychowywaniu syna. Składając [...] lipca 2019 r. wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej skarżący oświadczył, że głównym powodem aplikowania było urodzenie się na terytorium RP jego syna, R. S. Jednak syn skarżącego urodził się [...] stycznia 2019 r., natomiast skarżący przyjechał do Polski dopiero w lipcu 2019 r. W postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej ojcostwo skarżącego wobec małoletniego R. S. nie zostało potwierdzone urzędowo, a uznanie ojcostwa dziecka nastąpiło dopiero [...] marca 2020 r., tj. ponad rok po narodzinach dziecka i po otrzymaniu przez skarżącego decyzji Szefa Urzędu z [...] stycznia 2020 r., nr [...]. Sąd wojewódzki stwierdził, że choć zaskarżona decyzja orzeka o zobowiązaniu skarżącego do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy i wynosi 6 miesięcy. Zakaz ponownego wjazdu do Polski w tym wymiarze to okres najkrótszy z możliwych. Tym samym okres ewentualnej rozłąki skarżącego z zamieszkałymi w Polsce członkami rodziny nie byłby nadmiernie długi, gdyby zdecydowali oni o pozostaniu żony skarżącego wraz z synem w Polsce. Możliwe jest również, w okresie obowiązywania zakazu ponownego wjazdu, utrzymywanie kontaktów ze skarżącym za pośrednictwem telefonu, urządzeń elektronicznych, komunikatorów itp. Należy zresztą odnotować, że skarżący podtrzymywał głównie taką formę więzi z małżonką niemal przez cały okres trwania związku, także przez co najmniej pół roku od urodzenia się jego syna. Dopiero po tym okresie, w połowie lipca 2019 r., przyjechał do Polski, ale nawet wówczas nie zamieszkał z żoną i dzieckiem. Wspólne zamieszkanie skarżącego z członkami rodziny miało miejsce dopiero w 2020 r. WSA w Warszawie zwrócił też uwagę na istniejącą możliwość przeniesienia przez skarżącego i jego żonę życia rodzinnego do kraju pochodzenia małżonków, którzy są tej samej narodowości i wyznania, a zatem w ich przypadku nie występują tego rodzaju różnice kulturowe, czy wyznaniowe, które czyniłyby takie zamieszkanie w kraju pochodzenia niemożliwym. WSA w Warszawie stwierdził też, że wydanie zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia przepisów Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120. poz. 526 ze zm.; dalej: "Konwencja o prawach dziecka"). Przede wszystkim, wszyscy członkowie rodziny skarżącego mają możliwość przeniesienia życia rodzinnego do kraju pochodzenia. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Syn skarżącego od urodzenia aż do połowy 2020 r. nie zamieszkiwał z ojcem. Z kolei orzeczony w decyzji zakaz ponownego wjazdu skarżącego do Polski wynosi jedynie 6 miesięcy, a więc okres zbliżony do okresu całkowitej separacji dziecka i skarżącego po jego urodzeniu (styczeń-lipiec 2019 r.). Mając na uwadze wiek dziecka (3 lata), jego czasowe rozdzielenie z ojcem, z którym zamieszkał relatywnie niedawno, dopiero w toku postępowania odwoławczego, nie będzie prowadzić do kwalifikowanych naruszeń praw małoletniego, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę okres ewentualnego rozdzielenia małoletniego z ojcem wynikający z zakazu ponownego wjazdu do Polski (6 miesięcy). Orzeczony wobec skarżącego zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest bezterminowy.
3.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. B., zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że:
a) decyzja o zobowiązaniu skarżącego do powrotu nie narusza jego prawa do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, podczas gdy skarżący pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką Polski, zamieszkującą w Polsce, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i opiekują się wspólnym małoletnim synem, a wyjazd z kraju skarżącego spowoduje rozkład łączących ich więzi,
b) decyzja o zobowiązaniu skarżącego do powrotu nie narusza przepisów Konwencji o prawach dziecka, w sytuacji gdy rozłąka trzyletniego chłopca ze swoim ojcem-skarżącym, z którym w ciągu ostatnich kilku miesięcy zbudował silną więź emocjonalną, wpłynie negatywnie na rozwój psychofizyczny tak małego dziecka, co w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi skarżącego;
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o cudzoziemcach poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy skarżący jest małżonkiem obywatela polskiego, względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego nie przemawiają za koniecznością zobowiązania cudzoziemca do powrotu, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego, a co za tym idzie niniejsze postępowanie powinno zostać umorzone, zgodnie z art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi, uchylenie w całości wyroku Sądu pierwszej instancji oraz rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi, ewentualnie o uwzględnienie niniejszej skargi, uchylenie w całości "decyzji organu pierwszej instancji" i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto, skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci odpisu skróconego aktu małżeństwa na okoliczność pozostawania przez skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką P., M. S. oraz zamiaru kontynuowania wspólnego życie rodzinnego przez skarżącego z żoną i synem w P. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał również na naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., dalej: "EKPC" lub "Konwencja Rzymska").
3.2. Zarządzeniem z [...] lutego 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się zasadne.
4.2. W sprawie nie było okolicznością sporną, że skarżący przebywał w Polsce bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a także to, że skarżący przekroczył granicę Polski wbrew przepisom prawa. W sprawie wystąpiły zatem pozytywne przesłanki warunkujące wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu określone w art. 302 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 10 u.o.c. Spór ogniskował się natomiast wokół tego, czy w sprawie zaistniały określone przesłanki negatywne, uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej do powrotu.
4.3. Bezzasadne okazały się zarzuty skargi, w ramach których skarżący zarzuca naruszenie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 w zw. z art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w zw. art. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Podstawą formułowania tych zarzutów jest zawarcie przez skarżącego, z obywatelką P., M. S., w dniu [...] kwietnia 2022 r. małżeństwa przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego [...] (k. 78 akt). Należy przypomnieć, że polski system sądownictwa administracyjnego oparty jest na tzw. modelu kasacyjnym. Oznacza to, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny (art. 184 Konstytucji RP). Sąd ten nie może natomiast, niejako w zastępstwie organu, załatwić sprawy administracyjnej, np. przyznając stronie w wyroku określone uprawnienie, którego przyznania odmówiono jej na mocy zaskarżonej decyzji (zasady tej nie zmienia możliwość wskazania organowi sposobu załatwienia sprawy – art. 145a § 1 p.p.s.a.). Konsekwencją takiego modelu sądownictwa administracyjnego jest m.in. to, że sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny na dzień wydania kontrolowanego aktu prawnego. Innymi słowy, w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada tempus regit actum, która oznacza, że dla rozstrzygnięcia sądu istotne są okoliczności prawne i faktyczne istniejące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu (por. np. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r., II OSK 2341/18; wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1542/20; wyrok NSA z 4 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1870/22;, CBOSA). Zasada ta wywodzona jest m.in. z art. 3 § 1 p.p.s.a. (kontrolna funkcja sądownictwa administracyjnego), art. 133 § 1 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy), a także można ją wyprowadzić z art. 145 p.p.s.a., w którym wskazano okoliczności, których wystąpienie może uzasadniać uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie. Te zasady, charakteryzujące model kasacyjny sądownictwa administracyjnego, obowiązują tym bardziej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest nie akt administracyjny, ale orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 173 p.p.s.a.; por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1014/22, CBOSA). W realiach niniejszej sprawy decyzja Szefa Urzędu została wydana 29 listopada 2021 r. Okoliczność zawarcia związku małżeńskiego po tej dacie nie mogła zatem wpłynąć na ocenę zgodności tej decyzji z prawem (por. np. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1644/20, CBOSA). Odrębną natomiast kwestią jest uwzględnienie przez Szefa Urzędu, w trakcie ponownego rozpoznania sprawy na skutek uchylenia zaskarżonego wyroku, faktu zawarcia małżeństwa przez skarżącego (w kontekście art. 303 ust. 1 pkt 4 u.o.c.). W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że orzekające w sprawie organy uwzględniają stan faktyczny i prawny obowiązujący w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Zasada ta obowiązuje również w postępowaniu przed organem administracji publicznej rozpoznającym odwołanie od decyzji. Źródłem tej zasady, określanej również zasadą aktualności, jest w szczególności zasada legalizmu, mająca oparcie nie tylko w art. 6 i 7 k.p.a., ale również w art. 7 Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 108/20, CBOSA oraz cyt. tam orzecznictwo i piśmiennictwo).
4.4. Zasadne okazały się natomiast zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 8 Konwencji rzymskiej w zw. z Konwencją o prawach dziecka w zw. z art. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, w realiach niniejszej sprawy, potrzeby ochrony życia rodzinnego skarżącego w kontekście wychowywania przez niego syna, R. B. (urodzonego [...] stycznia 2019 r.), naruszając tym samym również, w istotnym stopniu, Konwencję o prawach dziecka, w tym prawo do pozostawania dziecka pod opieką rodziców (art. 7 i 9 tej Konwencji). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rola ojca w prawidłowym rozwoju dziecka jest równie ważna jak obecność matki. Stąd też nie można odmówić ojcu prawa do kształtowania więzi emocjonalnej z własnym dzieckiem już od pierwszych dni jego życia (por. np. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1326/19, CBOSA). Ponadto, WSA w Warszawie, wskazując na możliwość wyjazdu całej rodziny do F., nie uwzględnił w wystarczającym stopniu tego, że zarówno syn skarżącego, jak i jego małżonka (M. S.), są obywatelami polskimi. W dotychczasowym orzecznictwie zawracano już uwagę na to, że posiadanie przez dziecko cudzoziemca oraz matkę tego dziecka obywatelstwa polskiego jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy zobowiązania tego cudzoziemca do powrotu (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1083/22, CBOSA). Dodatkowo, WSA w Warszawie nie uwzględnił, dokonując oceny dopuszczalnej ingerencji w życie rodzinne i prawa dziecka, okoliczności, że matka syna skarżącego przebywa w P. od 2004 r., przy czym przed uzyskaniem obywatelstwa polskiego udzielono jej zgody na pobyt tolerowany, która przekształciła się następnie z mocy prawa w ochronę uzupełniającą. Należy natomiast podzielić rozważania WSA w Warszawie dotyczące braku podstaw do przyjęcia nadmiernej ingerencji w życie rodzinne skarżącego w kontekście pozostawania, w dniu wydania decyzji organu drugiej instancji, w związku partnerskim (konkubinacie) z M. S., mając zwłaszcza na uwadze krótki okres orzeczonego zakazu ponownego wjazdu (6 miesięcy) oraz odrębne miejsca zamieszkania tych osób przed 2020 r. Okoliczność ta nie może jednak doprowadzić do oddalenia skargi kasacyjnej w kontekście zasadności zarzutów związanych z potrzebą zapewnienia ochrony więzi, jakie skarżącego łączą z małoletnim synem.
4.5. Rozpoznając sprawę ponownie, Szef Urzędu będzie miał na uwadze sformułowane wyżej oceny prawne.
4.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
4.7. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.