II OSK 168/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem skarżącej było przeznaczenie części jej działek pod drogi wewnętrzne, które według niej powinny być zakwalifikowane jako drogi publiczne, aby uniknąć kosztów ich budowy i utrzymania. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zarzut nadużycia władztwa planistycznego przez Radę Miasta. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, ponieważ decyzja Rady Miasta o przeznaczeniu części działek pod drogi wewnętrzne była racjonalna i uzasadniona lokalnymi uwarunkowaniami. Sąd podkreślił, że drogi te mają charakter lokalny i służą obsłudze nowo wydzielanych działek pod zabudowę jednorodzinną, a ich wyznaczenie nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego ani nadmiernej ingerencji w prawo własności. Sąd odwołał się również do orzecznictwa ETPC, wskazując na możliwość kształtowania polityki przestrzennej poprzez planowanie dróg wewnętrznych, przy jednoczesnym obowiązku wyważenia interesu publicznego i prywatnego. Sąd zaznaczył, że w przypadku, gdy drogi wewnętrzne faktycznie pełnią funkcję dróg publicznych, właściciel może dochodzić roszczeń odszkodowawczych, co jednak nie wpływa na ocenę legalności uchwały planistycznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w szczególności przeznaczania terenów na drogi wewnętrzne, wyważania interesu publicznego i prywatnego oraz stosowania orzecznictwa ETPC w sprawach planistycznych.
Sprawa dotyczy specyficznych uwarunkowań faktycznych i prawnych związanych z planem miejscowym w Poznaniu. Orzeczenie ETPC ma zastosowanie głównie do spraw odszkodowawczych, choć zawiera wytyczne dla organów planistycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie części działek właściciela na drogi wewnętrzne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które według właściciela powinny mieć status dróg publicznych, stanowi naruszenie prawa materialnego i nadużycie władztwa planistycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie części działek na drogi wewnętrzne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które służą obsłudze lokalnej zabudowy i nie mają charakteru dróg ogólnodostępnych, nie stanowi naruszenia prawa materialnego ani nadużycia władztwa planistycznego, jeśli decyzja jest racjonalna i wyważa interes publiczny z prywatnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja Rady Miasta o wyznaczeniu dróg wewnętrznych była racjonalna, uwzględniała lokalne uwarunkowania i służyła obsłudze planowanej zabudowy jednorodzinnej. Nie stwierdzono nadmiernej ingerencji w prawo własności, a właściciel w przypadku faktycznego pełnienia przez drogi funkcji publicznej może dochodzić roszczeń odszkodowawczych.
Czy organ uchwalający plan miejscowy prawidłowo wyważył interes publiczny (gminy) i interes prywatny (właściciela nieruchomości) w zakresie przeznaczenia terenów na drogi wewnętrzne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ uchwalający plan miejscowy prawidłowo wyważył interes publiczny i prywatny, przeznaczając część działek na drogi wewnętrzne służące obsłudze lokalnej zabudowy, co nie stanowi nadmiernej ingerencji w prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenia planu miejscowego dotyczące dróg wewnętrznych zostały dokonane z uwzględnieniem wymogów art. 1 ust. 2 i 3 u.p.z.p., co oznacza właściwe wyważenie interesu publicznego i prywatnego.
Czy naruszenie prawa procesowego, polegające na nienależytej kontroli organów administracji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując obowiązkiem stwierdzenia nieważności uchwały?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę, nie stwierdzając przesłanek do unieważnienia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi, uznając, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym wyważany jest interes publiczny i interesy prywatne.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przeznaczenie terenów w planie miejscowym.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Obowiązek gminy zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg oraz organizacji ruchu drogowego.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nieważność uchwały rady gminy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja dróg publicznych.
u.d.p. art. 8 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Drogi wewnętrzne jako element systemu dróg.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Rady Miasta o przeznaczeniu części działek na drogi wewnętrzne była racjonalna i uzasadniona lokalnymi uwarunkowaniami. • Drogi wewnętrzne służą obsłudze lokalnej zabudowy i nie mają charakteru dróg publicznych. • Nie stwierdzono nadużycia władztwa planistycznego ani nadmiernej ingerencji w prawo własności. • Organ prawidłowo wyważył interes publiczny i prywatny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 1 w zw. z art. 8 u.d.p.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że drogi wewnętrzne spełniają warunki dróg publicznych. • Naruszenie prawa materialnego (art. 1 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przeznaczenie części działek na drogi wewnętrzne nie doprowadziło do nadużycia władztwa planistycznego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust 1 pkt 2 u.s.g.) przez błędną wykładnię i uznanie, że nie doszło do przerzucania odpowiedzialności za utrzymanie dróg wewnętrznych na właścicieli. • Naruszenie prawa procesowego (art. 147 §1 w zw. z art. 151 p.p.s.a.) przez nienależytą kontrolę organów administracji, skutkujące odstąpieniem od orzeczenia nieważności uchwały.
Godne uwagi sformułowania
drogi te służyć mają obsłudze terenów przeznaczonych pod indywidualną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, ułatwiając przekształcenie terenu użytkowanego rolniczo na tereny zabudowy mieszkaniowej. • Sieć dróg zaplanowano z uwzględnieniem nadrzędnej rangi korytarzy dróg publicznych, poprzez które obszar planu wiąże się z podstawowym systemem transportowym miasta. • Samo uwzględnienie interesu skarżącej byłoby sprzeczne z interesem publicznym, skoro aktualnie prowadziłoby do wyznaczenia dróg publicznych na terenach rolnych, a następnie ponoszenia kosztów odszkodowania, budowy i utrzymania przedmiotowych dróg w związku z nową zabudową mieszkaniową. • ETPC w sprawie "Bugajny i inni przeciwko Polsce" nie zakwestionował samej możliwości kształtowania polityki przestrzennej poprzez planowanie sieci dróg wewnętrznych w odniesieniu do działek należących do podmiotów prywatnych.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w szczególności przeznaczania terenów na drogi wewnętrzne, wyważania interesu publicznego i prywatnego oraz stosowania orzecznictwa ETPC w sprawach planistycznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych uwarunkowań faktycznych i prawnych związanych z planem miejscowym w Poznaniu. Orzeczenie ETPC ma zastosowanie głównie do spraw odszkodowawczych, choć zawiera wytyczne dla organów planistycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem właściciela nieruchomości a interesem publicznym gminy w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem. Wyjaśnia zasady dotyczące dróg wewnętrznych i ich relacji do dróg publicznych.
“Drogi wewnętrzne czy publiczne? NSA rozstrzyga spór o przeznaczenie gruntów w planie miejscowym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.