II OSK 1653/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez inwestora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że skarżący (A. K. i D. K.) nie posiadają interesu prawnego do udziału w postępowaniu, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Organy administracji argumentowały, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a samo subiektywne odczucie wpływu inwestycji lub spadek wartości nieruchomości nie są wystarczające. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że właściciele sąsiednich nieruchomości powinni być uznani za strony postępowania, jeśli inwestycja może wpływać na ich nieruchomości, nawet jeśli wpływ ten nie wynika bezpośrednio z przepisów technicznych, ale może być związany z przepisami prawa cywilnego o ochronie własności. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał skargę kasacyjną inwestora za zasadną. NSA zarzucił WSA błędną wykładnię art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wskazując, że obszar oddziaływania obiektu powinien być określony na podstawie przepisów wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a WSA nie wskazał takich przepisów. NSA podkreślił, że definicja strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinna być wykładana ściśle, a samo sąsiedztwo nieruchomości nie przesądza o statusie strony. NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał, iż właściciele sąsiednich nieruchomości uzyskują status strony, jeśli organ musi rozważać wpływ inwestycji na ich nieruchomości, co jest sprzeczne z definicją strony zawartą w Prawie budowlanym. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę, interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' oraz znaczenie przepisów prawa cywilnego w kontekście Prawa budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i P.p.s.a. w kontekście ustalania stron postępowania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, których nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów technicznych, ale mogą być potencjalnie dotknięte jego realizacją, posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciele sąsiednich nieruchomości mogą posiadać interes prawny do udziału w postępowaniu, jeśli inwestycja może wpływać na ich prawo własności lub ograniczać zagospodarowanie ich nieruchomości, nawet jeśli nie wynika to wprost z przepisów technicznych, ale z innych przepisów prawa, w tym prawa cywilnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ograniczając je jedynie do przepisów technicznych. Podkreślono, że interes prawny może wynikać również z przepisów prawa cywilnego dotyczących ochrony własności i uzasadnionych interesów osób trzecich, a samo sąsiedztwo nieruchomości może uzasadniać status strony, jeśli istnieje potencjalne ograniczenie w zagospodarowaniu.
Jak należy interpretować pojęcie 'obszar oddziaływania obiektu' na gruncie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w kontekście ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć szerzej niż tylko teren objęty przepisami technicznymi, uwzględniając także przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności i uzasadnionych interesów osób trzecich, które mogą wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że definicja obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 P.b.) powinna być interpretowana łącznie z art. 5 P.b. oraz przepisami prawa cywilnego, które chronią prawo własności i zakazują naruszania cudzej własności. Jeśli obiekt budowlany może oddziaływać na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości, to taka nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania.
Czy samo sąsiedztwo nieruchomości z inwestycją oraz potencjalne subiektywne odczucia dotyczące wpływu inwestycji (np. spadek wartości, uciążliwość) są wystarczające do uznania właściciela sąsiedniej nieruchomości za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo sąsiedztwo i subiektywne odczucia nie są wystarczające. Konieczne jest wykazanie, że konkretny przepis prawa (technicznego, administracyjnego lub cywilnego) wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że definicja strony w Prawie budowlanym wymaga wykazania, że realizacja inwestycji spowoduje prawne ograniczenie w możliwości zagospodarowania innej nieruchomości. Sąd I instancji błędnie przyjął, że sama konieczność rozważenia wpływu inwestycji przez organ administracji lub potencjalne negatywne skutki dla sąsiadów wystarczają do nadania statusu strony.
Przepisy (12)
Główne
P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu, który należy interpretować szerzej niż tylko przepisy techniczne.
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę (inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu).
P.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 185 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
Pomocnicze
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasada poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu.
P.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Zakaz immisji (ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości).
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
Ochrona prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie zinterpretował pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ograniczając je do przepisów technicznych i nie wskazując przepisów prawa materialnego lub cywilnego, które wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości. • WSA błędnie przyjął, że sama konieczność rozważenia wpływu inwestycji przez organ lub potencjalne subiektywne odczucia sąsiadów wystarczają do nadania im statusu strony postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące szerokiej interpretacji pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, uwzględniającej prawo cywilne i uzasadnione interesy osób trzecich, zostały uznane za nieuzasadnione w kontekście ścisłej wykładni przepisów Prawa budowlanego. • Argumenty WSA dotyczące możliwości obrony praw przez osoby niebędące stronami postępowania (np. przez Rzecznika Praw Obywatelskich) nie wpłynęły na ocenę zasadności skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Definicja strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinna być wykładana ściśle. • W związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zagospodarowania innej nieruchomości. • Sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że skarżącemu kasacyjnie przysługuje status strony.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę, interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' oraz znaczenie przepisów prawa cywilnego w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i P.p.s.a. w kontekście ustalania stron postępowania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w prawie budowlanym – kto jest stroną postępowania i jakie są granice wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Wyjaśnia, że samo sąsiedztwo nie wystarczy, ale trzeba wykazać prawne ograniczenia.
“Kto jest stroną w budowie? NSA precyzuje granice wpływu inwestycji na sąsiadów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.