Orzeczenie · 2025-08-06

II OSK 1597/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyład przestrzennyobszar analizowanykontynuacja funkcjiprawo własnościochrona przyrodyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych, biurowych, warsztatowych i gospodarczych. Sąd I instancji uznał, że brak zabudowy w obszarze analizowanym, wyznaczonym zgodnie z art. 61 ust. 5a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uniemożliwia spełnienie przesłanki kontynuacji funkcji z art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd uznał, że poszerzanie obszaru analizowanego w celu umożliwienia realizacji inwestycji byłoby sprzeczne z celem ustawy, jakim jest ochrona ładu przestrzennego, zwłaszcza w sytuacji, gdy teren inwestycji charakteryzuje się walorami przyrodniczymi. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa, w tym z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która ma na celu ochronę ładu przestrzennego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego dla ustalenia warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście braku zabudowy w sąsiedztwie i ochrony ładu przestrzennego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie i specyficznych walorów przyrodniczych terenu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ prawidłowo wyznaczył obszar analizowany dla ustalenia warunków zabudowy, uwzględniając jedynie minimalne, ustawowe wymogi, gdy w bezpośrednim sąsiedztwie brak jest zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo wyznaczył obszar analizowany zgodnie z przepisami, a jego poszerzenie byłoby sztuczne i sprzeczne z celem ustawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obszar analizowany wyznacza się w podstawowych wymiarach, a jego poszerzenie jest dopuszczalne tylko w uzasadnionych przypadkach służących zachowaniu ładu przestrzennego, a nie jedynie dla umożliwienia realizacji inwestycji.

Czy odmowa ustalenia warunków zabudowy z powodu braku zabudowy w obszarze analizowanym stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności i naruszenie zasady wolności zagospodarowania terenu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo własności nie jest absolutne i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa, w tym z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która chroni ład przestrzenny.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że Konstytucja RP nie gwarantuje prawa do zabudowy w każdym miejscu, a ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma na celu ochronę interesu publicznego w postaci ładu przestrzennego, co uzasadnia ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (5)

Główne

upzp art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 61 § ust. 5a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

upzp art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

upzp art. 2 § pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obszar analizowany powinien zostać poszerzony ponad minimalne, ustawowe granice, aby uwzględnić tereny sąsiednie w szerszym ujęciu. • Rozszerzenie granic obszaru analizowanego ponad trzykrotność działki jest dopuszczalne w przypadku zabudowy rozproszonej. • Odmowa wydania warunków zabudowy narusza ład przestrzenny. • Nastąpiło nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). • Nastąpiło naruszenie zasady wolności zagospodarowania terenu (art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp).

Godne uwagi sformułowania

poszerzanie obszaru analizy tylko po to, by objąć nim odległą o kilkaset metrów zabudowę hotelową, stanowiłoby działanie sztuczne i sprzeczne z celem ustawy. • brak jest bowiem jakiejkolwiek zabudowy, a teren ten charakteryzuje się walorami przyrodniczymi (zakole rzeki, lasy), tym samym dopuszczenie zabudowy prowadziłoby do naruszenia ładu przestrzennego poprzez wprowadzenie intensywnej zabudowy na teren dotychczas niezurbanizowany. • Prawo własności chronione w art. 64 Konstytucji RP nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym z upzp. • Konstytucja RP nie gwarantuje nikomu prawa do zabudowy nieruchomości w każdym miejscu i w dowolny sposób. • To właśnie planowanie i zagospodarowanie przestrzenne jest podstawowym narzędziem realizacji tego ładu.

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Wojciech Mazur

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego dla ustalenia warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście braku zabudowy w sąsiedztwie i ochrony ładu przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie i specyficznych walorów przyrodniczych terenu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych zasad planowania przestrzennego i prawa własności, co jest istotne dla prawników i deweloperów, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących zwrotów akcji.

Czy można zbudować dom na pustej działce? NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania warunków zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst