Orzeczenie · 2025-02-18

II OSK 1530/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-18
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościterminprzedawnienieNSAWSApostępowanie administracyjnedecyzjaorgan nadzoru budowlanego

Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). Przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego z garażem i usługami. Po licznych postępowaniach i uchyleniach decyzji, GINB ostatecznie utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia. WSA w Warszawie uchylił poprzednią decyzję GINB, wskazując na niezastosowanie się do oceny prawnej sądów i brak podstaw do stwierdzenia nieważności. Jednak w kolejnym etapie, WSA oddalił skargę J.M., uznając, że nie doszło do zmiany przepisów uzasadniających odstąpienie od wcześniejszej oceny prawnej i że art. 37b P.b. (wprowadzający 5-letni termin do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę) nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy przejściowe. NSA stwierdził, że art. 37b P.b. ma zastosowanie również do postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, które były w toku w dniu wejścia w życie nowelizacji. Sąd podkreślił, że celem ustawodawcy było wzmocnienie trwałości pozwoleń na budowę i ograniczenie możliwości ich wyeliminowania z obrotu, a przepis przejściowy (art. 25 ustawy nowelizującej) powinien być interpretowany w sposób zapewniający stabilność prawną. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję GINB, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania nowych regulacji (w tym terminów) do postępowań administracyjnych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, zwłaszcza w kontekście Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i wprowadzeniem art. 37b.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 37b P.b. wprowadzający 5-letni termin do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie do postępowań o stwierdzenie nieważności, które zostały wszczęte przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 37b P.b. ma zastosowanie również do postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, które były w toku w dniu wejścia w życie nowelizacji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że celem ustawodawcy było wzmocnienie trwałości pozwoleń na budowę i ograniczenie możliwości ich wyeliminowania z obrotu. Przepis przejściowy (art. 25 ustawy nowelizującej) powinien być interpretowany w sposób zapewniający stabilność prawną, a art. 37b P.b. stanowi przepis szczególny względem przepisów K.p.a. regulujących stwierdzanie nieważności decyzji.

Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego, jest "sprawą uregulowaną ustawą zmienianą w art. 1" w rozumieniu art. 25 ustawy nowelizującej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nieważnościowe, choć związane z meritum sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę, jest uregulowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w ustawie Prawo budowlane. W związku z tym, art. 37b P.b. ma zastosowanie.

Uzasadnienie

NSA argumentuje, że art. 25 ustawy nowelizującej odnosi się do spraw uregulowanych w Prawie budowlanym, a postępowanie nieważnościowe jest uregulowane w K.p.a. Wprowadzenie art. 37b P.b. jako przepisu nowego, nieistniejącego wcześniej w Prawie budowlanym, oznacza, że nie można go traktować jako przepisu dotychczasowego w rozumieniu art. 25.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 37 b § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

ustawa nowelizująca art. 25

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 37b P.b. do postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, które były w toku w dniu wejścia w życie nowelizacji.

Odrzucone argumenty

Stanowisko WSA, że art. 37b P.b. nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 37b ust. 1 p.b. powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie • nie ma dostatecznych podstaw, aby taka reguła pozostawała wyłączona w sprawach tylko dlatego, że niektóre postępowania o stwierdzenie nieważności pozwoleń na budowę pozostawały w toku w dacie wejścia w życie nowelizacji • ratio legis ustawy nowelizującej • cel wprowadzenia przedawnienia był uniwersalny i z założenia ta instytucja miała się odnosić do wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania nowych regulacji (w tym terminów) do postępowań administracyjnych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, zwłaszcza w kontekście Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i wprowadzeniem art. 37b.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – stosowania nowych przepisów (w tym terminów) do toczących się postępowań, co ma szerokie implikacje praktyczne dla prawników i inwestorów w branży budowlanej.

Czy 5-letni termin na stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę działa wstecz? NSA rozstrzyga kluczową kwestię intertemporalną.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst