II OSK 1476/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten, wzniesiony w latach 70. XX wieku, był przedmiotem sporu ze względu na wątpliwości co do posiadania wymaganego pozwolenia na budowę oraz potencjalne istotne odstępstwa od jego warunków. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności w zakresie wiarygodności kserokopii pozwolenia na budowę z 1972 r. oraz rozbieżności w danych dotyczących parametrów budynku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że WSA błędnie zinterpretował poprzednie orzeczenie w tej sprawie oraz przepisy dotyczące ciężaru dowodu w przypadku obiektów wybudowanych przed 1995 r. NSA podkreślił, że wiek budynku i brak obowiązku przechowywania dokumentacji przez właściciela wykluczają domniemanie samowoli budowlanej. Wskazał, że wątpliwości co do dokumentacji nie mogą obciążać obecnego właściciela, a organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie, uznając, że nie można stwierdzić samowoli budowlanej ani istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę R. D., zasądzając koszty postępowania na rzecz L. G.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności za samowolę budowlaną w przypadku obiektów o znacznym wieku, brak domniemania samowoli, ciężar dowodu, interpretacja przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. w kontekście starych obiektów budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wybudowanego przed 1995 r. i braku dokumentacji, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do nowszych budów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie dotyczące samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, mimo wątpliwości co do posiadania pozwolenia na budowę i jego zgodności z przepisami obowiązującymi w latach 70. XX wieku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ wiek budynku i brak obowiązku przechowywania dokumentacji przez właściciela wykluczają domniemanie samowoli budowlanej, a wątpliwości co do dokumentacji nie mogą obciążać obecnego właściciela.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż budowa zakończyła się przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane. Podkreślono, że nie można domniemywać samowoli budowlanej, a ciężar dowodu legalności inwestycji nie może być przerzucany na obecnych właścicieli, zwłaszcza gdy dysponują oni dokumentami świadczącymi o legalności zabudowy. Wątpliwości co do kserokopii pozwolenia na budowę i rozbieżności w parametrach budynku nie były wystarczające do stwierdzenia samowoli budowlanej.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował poprzednie orzeczenie w tej sprawie oraz przepisy dotyczące ciężaru dowodu i prawidłowego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA błędnie ocenił postępowanie wyjaśniające organów nadzoru budowlanego, nie uwzględniając specyfiki sprawy dotyczącej obiektu sprzed ponad 40 lat oraz braku obowiązku przechowywania dokumentacji. NSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA.
Czy rozbieżności w parametrach budynku gospodarczego (powierzchnia zabudowy) w stosunku do pozwolenia na budowę z 1972 r. stanowią istotne odstępstwo od warunków pozwolenia, uzasadniające stwierdzenie samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że niewielkie rozbieżności w wymiarach budynku nie mogą być kwalifikowane jako istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę, zwłaszcza w kontekście wieloletniego użytkowania obiektu i braku ingerencji organów nadzoru budowlanego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły, iż niewielkie różnice w powierzchni zabudowy (35,05 m2 w pozwoleniu vs. 36,75 m2 w rzeczywistości) nie stanowią istotnego odstępstwa. Wieloletnie użytkowanie obiektu bez kwestionowania jego legalności przez organy pozwala na domniemanie braku istotnych odstępstw.
Przepisy (20)
Główne
p.b. z 1974 r. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
p.b. z 1974 r. art. 81 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
p.b. art. 81 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wiek budynku (ponad 40 lat) i brak obowiązku przechowywania dokumentacji przez właściciela wykluczają domniemanie samowoli budowlanej. • Ciężar dowodu legalności inwestycji nie może być przerzucany na obecnych właścicieli, zwłaszcza gdy dysponują oni dokumentami świadczącymi o legalności zabudowy. • Niewielkie rozbieżności w parametrach budynku (powierzchnia zabudowy) nie stanowią istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. • Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie, uznając, że nie można stwierdzić samowoli budowlanej ani istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. przez organy nadzoru budowlanego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i postępowania. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 135 P.p.s.a. przez WSA, powodujące uchylenie poprzedzającej decyzji PINB.
Godne uwagi sformułowania
nie można domniemywać samowoli budowlanej • ciężar dowodu legalności inwestycji nie może być przerzucany na aktualnych właścicieli • wątpliwości co do dokumentacji nie mogą świadczyć same przez się o wykonaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej • niewielkie rozbieżności dotyczące wymiarów budynku gospodarczego nie mogą być kwalifikowane jako istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności za samowolę budowlaną w przypadku obiektów o znacznym wieku, brak domniemania samowoli, ciężar dowodu, interpretacja przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. w kontekście starych obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wybudowanego przed 1995 r. i braku dokumentacji, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do nowszych budów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i trudności dowodowych związanych z obiektami wzniesionymi wiele lat temu. Pokazuje, jak wiek budynku i brak dokumentacji wpływają na ocenę legalności.
“Budynek z lat 70. i lata wątpliwości: NSA rozstrzyga, kiedy brak dokumentów nie oznacza samowoli budowlanej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.