II OSK 1469/22

II OSK 1469/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1847/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1847/21 w sprawie ze skargi D.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 1 lipca 2021 r. nr 985/2021 w przedmiocie nakazu wykonania oceny technicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1947/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z dnia 1 lipca 2021 r. nr 985/2021. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem, WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; zwanej dalej: p.b.) po rozpatrzeniu zażalenia H. i D.M., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (zwanego dalej: PINB) z 27 kwietnia 2021 r. nr IOT/89/2021 nakładające obowiązek wykonania oceny technicznej.
W skardze kasacyjnej D.M. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1) art. 81c ust. 2 p.b. poprzez uznanie za prawidłowe nałożenie obowiązku wykonania oceny technicznej na właściciela lokalu nr [...] pomimo, iż organ I instancji dysponując odpowiednią wiedzą techniczną nie dokonał we własnym zakresie oceny zakresu wykonanych robót oraz czy roboty te budzą jakiekolwiek wątpliwości, a także organ nie ustalił wysokości emisji hałasu generowanego pomiędzy przedmiotowymi lokalami w sytuacji gdy dokonanie takich ustaleń wbrew stanowisku Sądu nie wymagało wiedzy szczegółowej wykraczającej poza zakres wiedzy którą dysponuje organ oraz nie wymagało użycia specjalistycznych narzędzi, których użycie wykracza poza zakres możliwości organu;
2) art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku rozpoznania w całości podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 k.p.a. wskazane w skardze a polegające na:
- niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia, jaki był zakres prac remontowych wykonanych w 2017 r.,
- niezebraniu w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nie ustaleniu jaki był zakres prac remontowych przeprowadzonych w 2017 r. oraz nie zbadania we własnym zakresie wysokości emisji hałasu pomiędzy przedmiotowymi lokalami.
- nie ustalenie stanu pierwotnego lokalu tj. faktu, iż rury wodne zostały zgodnie z projektem wykonane w bruzdach w ścianie pomiędzy przedmiotowymi lokalami, przez inwestora już na etapie budowy budynku zaś w 2017 r. nie doszło do ich przełożenia przez ówczesnego właściciela mieszkania
- nie umorzenie postępowania wobec bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji gdy roboty wykonane przez ówczesnych właścicieli lokalu polegające na montażu baterii podtynkowej i położeniu płytek nie stanowiły jakichkolwiek robót budowlanych podlegających reżimowi prawa budowlanego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że organy ustaliły jedynie, iż w przypadku używania wody w prysznicu w łazience w lokalu skarżących, w mieszkaniu sąsiednim słychać szum wody. Organy nie ustaliły jednak czy szum wody był już słyszalny w takim zakresie po oddaniu mieszkania do użytku przez dewelopera, czy też problem ten pojawił się w wyniku ewentualnych późniejszych robót, przy czym nie został w ustalony zakres tych robót. Nałożenie obowiązków przewidzianych w art. 81c ust. 2 p.b. może być uzasadnione wystąpieniem łącznie szeregu przesłanek tj. w niniejszym przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych. Brak ustalenia zakresu robót budowlanych wykonanych przez skarżących uniemożliwia ich jakąkolwiek ocenę w szczególności w zakresie wątpliwości i to uzasadnionych do ich wykonania. Skarżący kasacyjnie po zakupie mieszkania w łazience wykonali wyłącznie prace adaptacyjne. Organy ustaliły wyłącznie, iż rura jest wkuta podtynkowo co nie oznacza, iż dokonane zostało to przez skarżących.
Wbrew stanowisku sądu organ dysponuje wiedzą ażeby ustalić kwestie związane z emisją hałasu. Pracownicy organu posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe, zaś proste urządzenie do pomiaru emisji hałasu, pozwalające na dokonanie wstępnych ustaleń, jest bardzo proste w obsłudze. Organ we własnym zakresie jest uprawniony oraz posiada możliwości techniczne do ustalenia poziomu emisji hałasu oraz czy emisja ta przekracza dopuszczalne normy. Do dokonania tych ustaleń nie jest niezbędna ocena lub ekspertyza sporządzona na koszt skarżących.
Na etapie postępowania w I instancji, organ we własnym zakresie nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. nie ustalił stanu pierwotnego lokalu oraz nie wyjaśnił jaki był zakres prac remontowych wykonany w 2017 r. Istotnym dla sprawy jest fakt, iż w przedmiotowym lokalu w 2017 r. zostały wykonane roboty jeszcze przez poprzedniego właściciela lokalu w pomieszczeniu łazienki polegające na położeniu płytek oraz zamontowaniu baterii podtynkowej i na etapie wykonywania przez właściciela prac adaptacyjnych nie doszło do przełożenia rur wodnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podnieść, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, tj.: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwoli na odtworzenie toku myślowego sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 30/21). Zaznaczyć również należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Tego typu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji w sposób szczegółowy odniósł się do przesłanek stanowiących podstawę wydania postanowienia o nałożeniu obowiązku wykonania oceny technicznej, a także odniósł się do stanowiska przedstawionego w skardze. Fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji nie przesądza o skuteczności podniesionego zarzutu. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można bowiem kwestionować kompletność uzasadnienia, a nie prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 p.b. Przepis ten przewiduje, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przepis ten wskazuje na trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do: jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonywanych robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego. Zawarte sformułowania "uzasadnione wątpliwości" "ocen technicznych" oraz "ekspertyz", wskazują, że celem organu administracji, nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa (wyroki NSA z 21 stycznia 2021 r., II OSK 2562/20 oraz z 26 września 2023 r., II OSK 3190/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 81c ust. 2 p.b. powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 p.b. muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione (wyrok NSA z 11 maja 2022 r., II OSK 1774/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadnie Sąd I instancji ocenił, że ustalenia wynikające z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB dawały podstawy do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22 marca 2021 r. PINB ustalił, że w budynku przy ul. [...] w W., w ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i [...] dokonano wkucia w lokalu nr [...] rury podtynkowej do deszczownicy. Łazienka WC lokalu nr [...] sąsiaduje z salonem oraz w części z łazienką lokalu nr [...]. Po włączeniu natrysku w lokalu nr [...] słyszalny jest w lokalu nr [...] pobór wody do ww. deszczownicy. Organ nie był w stanie samodzielnie dokonać wyczerpujących ustaleń co do rodzącego wątpliwości stanu technicznego ściany między lokalowej, a przedłożona dokumentacja i przeprowadzone czynności kontrolne nie pozwalały na sformułowanie niezbędnych ocen. Dokonanie pomiaru hałasu wymagało wiedzy specjalistycznej, która przekraczała możliwości organu nadzoru budowlanego. Sad I instancji prawidłowo zatem ocenił, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 p.b.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.