II OSK 1463/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujące roboty budowlane przy budynku gospodarczym. Organy nadzoru budowlanego i WSA uznały, że obiekt, istniejący w zmienionej formie od 1985 r., został rozbudowany w wyniku "ciągu samowoli budowlanej" po 1 stycznia 1995 r., co uzasadniało zastosowanie Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując m.in. na długoletnie istnienie obiektu w obecnym kształcie. NSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla oceny sprawy jest precyzyjne ustalenie daty powstania obiektu i zakończenia robót budowlanych. Stwierdził, że samo uwidocznienie obiektu na mapach ewidencyjnych z 1985 r. i 2000 r. nie jest wystarczającym dowodem na zakończenie budowy po 1 stycznia 1995 r. NSA wskazał, że brak jest dowodów pozwalających na kategoryczne stwierdzenie, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej według przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów niższych instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organom, które mają dokonać wyczerpujących ustaleń w zakresie daty powstania obiektu i obowiązujących wówczas przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie daty powstania obiektu budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i stosowania przepisów Prawa budowlanego z różnych okresów.
Dotyczy specyficznej sytuacji "ciągu samowoli budowlanej" i interpretacji dowodów w postaci map ewidencyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie daty powstania obiektu budowlanego w wyniku "ciągu samowoli budowlanej" na podstawie map ewidencyjnych z różnych lat jest wystarczające do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo uwidocznienie obiektu na mapach ewidencyjnych z różnych lat nie jest wystarczające do przesądzenia o dacie zakończenia budowy po 1 stycznia 1995 r. Konieczne jest precyzyjne ustalenie tej daty na podstawie wszechstronnego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ustalenia organów i WSA opierające się jedynie na mapach z 1985 r. i 2000 r. nie są wystarczające do określenia, czy budowa zakończyła się po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Brak precyzyjnych ustaleń daty zakończenia robót budowlanych uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Czy brak dokumentów potwierdzających legalność budowy obiektu wzniesionego przed 1 stycznia 1995 r. automatycznie oznacza samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak możliwości okazania dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie oznacza automatycznie samowoli budowlanej, jeśli obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., gdyż wówczas nie istniał obowiązek przechowywania takich dokumentów przez właściciela.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r., obowiązek przechowywania dokumentów dotyczy obiektów budowlanych wybudowanych po 1 stycznia 1995 r. W przypadku obiektów starszych, brak dokumentów nie jest równoznaczny z samowolą budowlaną.
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m² wymaga pozwolenia na budowę?
Odpowiedź sądu
Tak, budowa wolno stojących budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia. Obiekt o powierzchni przekraczającej ten limit wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b., budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m² są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ sporny budynek przekraczał ten limit, wymagał pozwolenia.
Przepisy (34)
Główne
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 60
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 8
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 18
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenie daty powstania obiektu budowlanego w kontekście "ciągu samowoli budowlanej". • Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, że budowa zakończyła się po 1 stycznia 1995 r. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. zamiast przepisów z 1974 r.
Odrzucone argumenty
Obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. • Powierzchnia zabudowy przekracza 35 m², co wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b. • Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny.
Godne uwagi sformułowania
"Uwidocznienie spornego obiektu w aktualnej formie dopiero na mapie ewidencyjnej z 2000 r. w żaden sposób nie świadczy o zakończeniu jego budowy po 1 stycznia 1995 r." • "Data powstania obiektu budowlanego jest okolicznością, której ustalenie ma pierwszorzędne znaczenie dla oceny, czy w konkretnej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną." • "Brak możliwości okazania takiej dokumentacji sam w sobie nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną."
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie daty powstania obiektu budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i stosowania przepisów Prawa budowlanego z różnych okresów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji "ciągu samowoli budowlanej" i interpretacji dowodów w postaci map ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia jest precyzyjne ustalenie daty powstania obiektu, co może mieć istotne konsekwencje prawne.
“Samowola budowlana: Czy data powstania budynku decyduje o wszystkim?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.