II OSK 1444/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że inwestycja narusza ład przestrzenny i jej uprawnienia rzeczowe ponad przeciętną miarę. Sąd NSA uznał zarzuty za niezasadne. Po pierwsze, wskazał, że sąd administracyjny orzeka na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie K.p.a., a zarzuty naruszenia K.p.a. muszą być powiązane z przepisami p.p.s.a. Po drugie, podkreślił, że na etapie postępowania o pozwolenie na budowę nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie oceny ładu przestrzennego, a jedynie bada zgodność z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych dotyczących naruszenia prawa rzeczowego, co jest domeną sądów cywilnych. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych, a ocena ładu przestrzennego na etapie pozwolenia na budowę jest ograniczona do zgodności z przepisami planistycznymi.
Dotyczy specyfiki postępowania o pozwolenie na budowę i rozgraniczenia kompetencji sądów administracyjnych i cywilnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny w postępowaniu o pozwolenie na budowę może rozstrzygać o naruszeniu ładu przestrzennego i uprawnień rzeczowych ponad przeciętną miarę, czy też kwestie te należą do domeny prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych. Kwestie ładu przestrzennego na etapie pozwolenia na budowę są badane w kontekście zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, a nie jako naruszenie prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy administracyjnej, a postępowanie o pozwolenie na budowę dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej w oparciu o Prawo budowlane i przepisy planistyczne. Spory cywilnoprawne, w tym dotyczące naruszenia prawa rzeczowego, należą do właściwości sądów cywilnych.
Czy zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. przez sąd pierwszej instancji są zasadne, jeśli sąd orzeka na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. przez sąd administracyjny są zasadne tylko wtedy, gdy zostaną powiązane z naruszeniem odpowiednich przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie K.p.a., lecz na podstawie P.p.s.a. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych wymaga wykazania, jak te naruszenia przełożyły się na naruszenie przepisów P.p.s.a.
Czy projektowany budynek narusza przepisy dotyczące oświetlenia i przesłaniania okien, w tym § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?
Odpowiedź sądu
Nie, projektowany budynek nie narusza przepisów dotyczących oświetlenia i przesłaniania okien, ponieważ jego lokalizacja i gabaryty nie powodują naruszenia obowiązujących norm, a przestrzeń przed oknami pozostaje otwarta.
Uzasadnienie
Analiza projektu wykazała, że projektowany budynek nie będzie przesłaniał okien skarżącej w sposób naruszający normy, a także zapewnione jest odpowiednie nasłonecznienie, nawet w przypadku okien północnych i południowo-wschodnich.
Przepisy (8)
Główne
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organy architektoniczno-budowlane muszą kontrolować projekty pod kątem wymagań ochrony środowiska, co daje gwarancję, że nie zostanie zatwierdzony projekt dopuszczający zamierzenie generujące niedopuszczalne oddziaływania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Pomocnicze
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Skarżącej przysługuje ochrona z punktu widzenia uzasadnionych interesów osób trzecich, jednak w postępowaniu administracyjnym wymaga to powołania się na przepisy prawa materialnego budowlanego, a nie argumentów cywilnych.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy te nie mają zastosowania na etapie postępowania o pozwolenie na budowę w zakresie oceny ładu przestrzennego, gdyż kwestie planistyczne ograniczają się do zbadania zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Przepis ten określa 'przeciętną miarę' korzystania z własności, która jest istotnym czynnikiem wyznaczającym dopuszczalne korzystanie z nieruchomości.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13 § ust. 1-4
Reguluje kwestie oświetlenia pomieszczeń i przesłaniania okien. Analiza projektu wykazała brak naruszenia tych przepisów.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60 § ust. 1 i 2
Dotyczy zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia w pokojach mieszkalnych. Analiza projektu wykazała brak naruszenia tych przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych. • Kwestie ładu przestrzennego na etapie pozwolenia na budowę są badane w kontekście zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy. • Zarzuty naruszenia K.p.a. muszą być powiązane z naruszeniem przepisów p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Projektowany budynek narusza ład przestrzenny i uprawnienia rzeczowe skarżącej ponad przeciętną miarę. • Organy naruszyły przepisy K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia co do odmowy uznania argumentów skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnych • na etapie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie mają zastosowania przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w tym wskazane w zarzucie skargi kasacyjnej art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.) • w ramach art. 5 ust. 1 pkt 9 K.p.a. skarżącej natomiast przysługuje ochrona z punktu widzenia uzasadnionych interesów osób trzecich, co w prawie administracyjnym wymaga argumentowania nie na zasadzie słuszności, czy stosunków społeczno-gospodarczych, bo jest to domena prawa cywilnego, lecz powołania się na odpowiednie przepisy prawa materialnego budowlanego, które mogłyby świadczyć o naruszeniu, ale interesu prawnego skarżącej. • w pierwszej kolejności dla skuteczności swoich twierdzeń o naruszeniu norm prawa rzeczowego skarżąca powinna uzyskać stosowne rozstrzygnięcie sądu cywilnego
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych, a ocena ładu przestrzennego na etapie pozwolenia na budowę jest ograniczona do zgodności z przepisami planistycznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o pozwolenie na budowę i rozgraniczenia kompetencji sądów administracyjnych i cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważne rozgraniczenie kompetencji między sądem administracyjnym a cywilnym w kontekście sporów sąsiedzkich dotyczących inwestycji budowlanych. Jest to częsty problem praktyczny.
“Sąd administracyjny nie rozstrzygnie sporu o naruszenie prawa rzeczowego. Sprawdź, dlaczego!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.