II OSK 1407/09

II OSK 1407/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 596/08 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2009-02-19
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 50 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ) Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 596/08 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 1407/09 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi L. Sp. z o.o. w T. i L. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] grudnia 2007 r., stwierdzającej u H. K. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz. U. Nr 132, poz. 1115/. Orzeczenie administracyjne zostało oparte na przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym, które wykazało, iż H. K. przez okres lat 1972 - 1998 była zatrudniona w kilku zakładach, przy czym ostatnie z nich, to zakłady skarżących, na stanowisku szwaczki wykonując wielokrotnie powtarzalne czynności naturalne obciążające ręce i nadgarstki, zaś sposób wykonywania pracy stwarzał możliwość powstania i rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej układu nerwowego. W sprawie były wydane orzeczenia lekarskie, to jest z dnia [...] lipca 2007 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz orzeczenie uzupełniające tej samej placówki z dnia [...] listopada 2007 r. wskazujące, na podstawie przeprowadzonych badań i dokumentacji medycznej, że rozpoznano u H. K. przedmiotową chorobę zawodową. Po wniesieniu przez skarżące odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, H. K. została poddana ponownym badaniom lekarskim w Instytucje Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - Przychodnia Chorób Zawodowych w S., zaś orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzało także zaistnienie przedmiotowej choroby zawodowej. W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik odwołujących się podnosił, że w ich zakładach zainteresowana została zatrudniona jako osoba zdrowa i zdolna do pracy. Organ odwoławczy podzielił w całej rozciągłości stanowisko organu pierwszej instancji podkreślając, że dla uznania choroby za chorobę zawodową wystarczy stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie jej, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki te ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę w konkretnym przypadku zachorowanie nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z zatrudnieniem, co jednak w sprawie nie miało miejsca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono podjęcie rozstrzygnięcia bez szczegółowego wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a zwłaszcza nie uzupełnienia dochodzenia epidemiologicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niezasadną zauważając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 stwierdzający, iż przepisy cytowanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. , określające przesłanki uznania za chorobę zawodową, tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 116, poz. 740; OTK-A 2008/5/07 powoduje, że uregulowania tego rozporządzenia zachowały moc obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Sąd podzielił zawarte w niej stanowisko, że przedmiotowa choroba jest ujęta w wykazie chorób zawodowych, jak też sprawa została wystarczająco wyjaśniona. W końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał przy tym, że były pracodawca, do której to kategorii należą skarżące, nie ma interesu prawnego w występowaniu w sprawie jako strona postępowania.
Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została wniesiona przez L. Sp. z o.o. w T. i L. Sp. z o.o., reprezentowane przez radcę prawnego, oparta na zarzutach naruszenia prawa:
1/ materialnego, to jest błędną wykładnię przepisów § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, poprzez przyjęcie, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczające jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz wykonywanie pracy w warunkach narażenia na jej powstanie, a wydanie przez jednostki orzecznicze obu stopni jednobrzmiących orzeczeń, nawet na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie zawierającego pełnej dokumentacji medycznej i nie wypełnienie przez lekarzy dyspozycji przepisu ust. 2 tego paragrafu, przesądza wykazanie w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ma charakter zawodowy,
2/ procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 62 ust. 1 ppsa, przez zaniechanie skompletowania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 233 § 1 i 231 kpc, przez niezastosowanie i niedokonanie oceny złożonych w sprawie dowodów i dokumentów w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów; art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 84 kpa, poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącą wynikiem braku skontrolowania, czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym; art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, przez bezzasadne oddalenie skargi pomimo naruszenia 8 ust. 2 ww. rozporządzenia rady Ministrów i art. 7,75 § 1, 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 kpa; art. 135 ppsa, poprzez jego nie zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, iż Sąd pominął podnoszone przez skarżące argumenty dotyczące oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, bez wystąpienia przez lekarzy orzeczników, wbrew ustawowemu obowiązkowi, o uzupełnienie dokumentacji. Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji skarżących do wniesienia skargi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej cytuje się orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1744/06 stwierdzające, iż pracodawca posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona z następującej przyczyny:
W niniejszej sprawie niesporne jest, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły podmioty, które były pracodawcami osoby ubiegającej się o stwierdzenie choroby zawodowej, lecz w dacie orzekania w sprawie przez organy obu instancji już nie były jej pracodawcami. Dostrzegł to Sąd pierwszej instancji i wprawdzie w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, po przedstawieniu stanowiska merytorycznego w kwestii braku zasadności skargi, stwierdził, że skutecznie skargę może wnieść jedynie podmiot będący aktualnie pracodawcą strony, bowiem tylko w takiej sytuacji ma interes prawny w sprawie. Byli pracodawcy natomiast takiego interesu prawnego nie mają a zatem jeżeli dojdzie nawet do wniesienia skargi, podlega ona oddaleniu. Kwestia legitymowania się interesem prawnym w sprawie jest kluczowa, bowiem stosownie do art. 50 § 1 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi a następnie skargi kasacyjnej, jest ten podmiot, który ma w tym interes prawny. Podmiot nie mogący się wykazać interesem prawnym w sprawie, nie może skutecznie wnieść skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, iż skarżący, jako że nie zatrudniają strony, lecz jedynie w przeszłości byli jej pracodawcami, nie mają interesu prawnego w korzystaniu z drogi sądowej w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej u zatrudnianego w przeszłości pracownika. Nie do podzielenia jest przy tym cytowany w skardze w tym przedmiocie wyrok w zakresie odnoszącym się do istnienia interesu prawnego u byłych pracodawców. Zawarte w Kodeksie pracy unormowania dotyczące obowiązków zakładu pracy zapewnienia odpowiednich warunków pracy i ewentualnej potrzeby przesunięcia osoby, u której stwierdzono chorobę zawodową na inne stanowisko pracy określają jedynie materialno-prawne podstawy interesu prawnego aktualnie zatrudnianego pracownika, nie statuują natomiast obowiązków w odniesieniu do takiego pracownika, który już w danym zakładzie zakończył pracę. Z reguły osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej przez cały okres pracy była zatrudniona w wielu zakładach pracy i gdyby nawet uznać, że stroną jest, bowiem ma interes prawny w sprawie każdy były pracodawca, to doszłoby do paradoksalnej sytuacji, że możliwe byłoby wnioskowanie w wznowienie postępowania przez byłych pracodawców, którzy co do zasady nie uczestniczą jako strony w postępowaniu administracyjnym przed organami sanitarno-epidemiologicznymi.
Niesporne stwierdzenie, że skarżący są byłymi pracodawcami strony, a więc nie mają w sprawie interesu prawnego skutkuje tym, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.