II OSK 1363/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku letniskowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że sporny obiekt, rozpoczęty w 2022 r., jest budynkiem rekreacji indywidualnej, a jego budowa bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że budynek jest budynkiem gospodarczym zwolnionym z obowiązku zgłoszenia, a także powołując się na nową regulację Prawa budowlanego wchodzącą w życie w 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że ocena samowoli budowlanej powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie jej powstania, czyli w 2022 r. W tym czasie budynek rekreacji indywidualnej wymagał zgłoszenia, a jego budowa bez niego była samowolą. Nowa regulacja z 2023 r. dotycząca budynków gospodarczych nie miała zastosowania retroaktywnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a uzasadnienie wyroku było zgodne z wymogami prawa. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, w szczególności kwestii retroaktywnego stosowania zmian przepisów oraz kwalifikacji budynków rekreacji indywidualnej.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów dotyczących budynków gospodarczych i rekreacji indywidualnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek o cechach budynku rekreacji indywidualnej, którego budowę rozpoczęto w 2022 r., może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy zwolniony z obowiązku zgłoszenia na podstawie przepisów obowiązujących od 2023 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budynek rekreacji indywidualnej rozpoczęty w 2022 r. bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, a przepisy z 2023 r. dotyczące budynków gospodarczych nie mają zastosowania retroaktywnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena samowoli budowlanej powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie jej powstania. Budynek rekreacji indywidualnej z 2022 r. wymagał zgłoszenia, a późniejsza zmiana przepisów nie obejmuje stanów faktycznych powstałych przed jej wejściem w życie.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje, gdy sąd pierwszej instancji odmiennie oceni stan faktyczny lub zastosuje prawo materialne w sposób niezgodny z oczekiwaniami strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmienna ocena stanu faktycznego lub prawa materialnego przez sąd nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być skutecznie wykorzystany do zwalczania prawidłowości przyjętego stanu faktycznego lub wykładni prawa materialnego.
Czy postępowanie sądowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli skarżący twierdzi, że zmienił przeznaczenie obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dezaktualizuje się tylko z powodu deklaracji strony o zmianie przeznaczenia obiektu.
Uzasadnienie
Nie zachodziły przyczyny pozwalające na uznanie, że postępowanie zainicjowane skargą stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Przepisy (12)
Główne
Prawo budowlane art. 48 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ wstrzymał skarżącej budowę budynku letniskowego na podstawie tego przepisu.
Prawo budowlane art. 29 § 1 pkt 16 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sąd uznał, że sporny obiekt stanowi wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej, o którym mowa w tym przepisie.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 29 § 2 pkt 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ i sąd wykluczyli możliwość zastosowania tego przepisu do obiektu wybudowanego w 2022 r. jako budynek gospodarczy, ponieważ przepis wszedł w życie w 2023 r. i nie obejmował budynków rekreacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za niezasadny, gdyż uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało wszystkie wymagane elementy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji słusznie zastosował ten przepis, oddalając skargę.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 151 p.p.s.a. uznano za nieuzasadniony.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 151 p.p.s.a. uznano za nieuzasadniony.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 151 p.p.s.a. uznano za nieuzasadniony.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za nietrafny, gdyż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieusprawiedliwioną.
Prawo budowlane art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa rozpoczęta w 2022 r. jako budynek rekreacji indywidualnej bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. • Przepisy nowelizacji Prawa budowlanego z 2023 r. dotyczące budynków gospodarczych nie mają zastosowania do stanu faktycznego z 2022 r. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. • Postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Budynek jest budynkiem gospodarczym zwolnionym z obowiązku zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego. • Zmiana przeznaczenia obiektu na gospodarczy po jego wybudowaniu legalizuje samowolę budowlaną. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. • Postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna samowoli budowlanej jest każdorazowo determinowana stanem faktycznym wykonanych robót, na który składa się na konstrukcja, parametry i funkcja samowolnie pobudowanego obiektu, oraz przepisami obowiązującymi w dacie przeprowadzenia robót budowlanych. • Sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. • Za pomocą zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Marzenna Linska-Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, w szczególności kwestii retroaktywnego stosowania zmian przepisów oraz kwalifikacji budynków rekreacji indywidualnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów dotyczących budynków gospodarczych i rekreacji indywidualnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów budowlanych i jak późniejsze zmiany w prawie nie zawsze chronią przed konsekwencjami samowoli budowlanej. Jest to praktyczny przykład dla inwestorów i budujących.
“Budowałeś w 2022? Nowe prawo budowlane może Cię nie uratować przed samowolą!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.