II OSK 1348/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Sąd I instancji uznał, że skarżący I.K., sąsiad inwestorów, miał interes prawny do bycia stroną postępowania, wywodząc go z przepisów Kodeksu cywilnego, mimo że organy administracji uznały, iż jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z Prawem budowlanym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów i uchylił wyrok WSA. Sąd podkreślił, że w sprawach o pozwolenie na budowę zastosowanie ma przepis szczególny – art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron do inwestora oraz właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja obszaru oddziaływania zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego odnosi się do terenów, na których występują ograniczenia w zagospodarowaniu wynikające z przepisów. NSA uznał, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy, stosując ogólny art. 28 KPA zamiast przepisu szczególnego Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby projektowana inwestycja ingerowała w jego chronione prawa lub ograniczała zagospodarowanie jego działki w sposób wymagający ochrony prawnej. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę I.K., uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem. Sąd zaznaczył również, że ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w przyszłości lub inne naruszenia przepisów Prawa budowlanego powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach, np. przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania' w Prawie budowlanym, relacja przepisów szczególnych i ogólnych w prawie administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sąsiada w postępowaniu o pozwolenie na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Interpretacja przepisów prawa budowlanego może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąsiad inwestycji budowlanej, którego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z definicją Prawa budowlanego, posiada status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąsiad nie posiada statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest regulowany przez przepis szczególny – art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który wyznacza krąg stron na podstawie kryterium obszaru oddziaływania obiektu. Ogólny przepis art. 28 KPA nie ma zastosowania do określenia tego kręgu. Interes prawny sąsiada nie może być wywodzony z przepisów Kodeksu cywilnego, jeśli nie wynika z niego ograniczenie w zagospodarowaniu jego nieruchomości spowodowane inwestycją.
Jaka jest relacja między art. 28 KPA a art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w kontekście określania stron postępowania o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do ogólnego art. 28 KPA (lex generalis) i wyznacza samodzielnie krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Ustawodawca w Prawie budowlanym, podobnie jak w innych ustawach materialnego prawa administracyjnego, sformułował szczególne definicje stron postępowania, które uchylają zastosowanie ogólnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie określania kręgu podmiotowego. Przepisy KPA dotyczące zdolności procesowej czy pełnomocnictwa pozostają jednak aktualne.
Czy wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 KPA) może być uwzględniony, jeśli strona nie została pominięta w rozumieniu przepisu szczególnego (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA nie może być uwzględniony, jeśli podmiot powołujący się na tę przesłankę nie miał statusu strony w postępowaniu pierwotnym zgodnie z właściwym przepisem szczególnym.
Uzasadnienie
Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 KPA wymaga, aby podmiot, który nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu, faktycznie był jego stroną. W postępowaniu o pozwolenie na budowę, ocena ta musi być dokonana w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie art. 28 KPA.
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 5 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 55 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn § pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.o.ś. art. 185 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.w. art. 401 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.o.p. art. 118a § ust. 10
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 51 § ust. 2i
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.c. art. 113a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę określa wyłącznie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie art. 28 KPA. • Nieruchomość skarżącego nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu Prawa budowlanego. • Sąd I instancji błędnie wywiódł interes prawny skarżącego z przepisów Kodeksu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący I.K. posiadał interes prawny do bycia stroną postępowania, wywodzony z przepisów Kodeksu cywilnego i potencjalnego ograniczenia zagospodarowania jego działki. • Projekt budowlany był niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy (dotyczył budynku zamieszkania zbiorowego, a nie jednorodzinnego). • Odmowa dostępu do akt sprawy naruszyła prawo do czynnego udziału we wznowionym postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który będąc przepisem szczególnym, zawęża krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczytego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. • norma art. 28 ust. 2 p.b., jako norma bardziej szczegółowa regulująca zakres podmiotowy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonego z zastosowaniem przepisów k.p.a., uchyla normę ogólną art. 28 k.p.a. • Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku tymczasem nie wykazał, że założenia projektowe przyjęte w wydanej przez Starostę [...] decyzji o pozwoleniu na budowę w jakimkolwiek zakresie ingerują w chronione prawa podmiotowe skarżącego jako właściciela działek nr ew. [...] w P., sąsiadujących z działką inwestycyjną, które wymagają ochrony prawnej i mieszczą się w pojęciu oddziaływania określonego w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. • Twierdzenie Sądu I instancji, że skarżącego należy uznać za stronę w sprawie, ponieważ jest on jako sąsiad "zainteresowany tym, co powstaje w sąsiedztwie" i przyznana legitymacja będzie umożliwiała mu "bacznie przyglądać się", czy powstająca inwestycja odpowiada przepisom p.b., a także przepisom techniczno-budowlanym, oznacza w istocie dopuszczenie jako strony postępowania podmiotu, który ma jedynie interes faktyczny w tym postępowaniu.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania' w Prawie budowlanym, relacja przepisów szczególnych i ogólnych w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sąsiada w postępowaniu o pozwolenie na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Interpretacja przepisów prawa budowlanego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego zagadnienia prawa administracyjnego – kto jest stroną postępowania i jakie ma prawa. Wyjaśnia, kiedy sąsiad może kwestionować pozwolenie na budowę, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Sąsiad nie zawsze może blokować budowę. NSA wyjaśnia, kto jest stroną w pozwoleniu na budowę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.