II OSK 1331/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla legalizacji samowoli budowlanej (budynku rekreacji). Głównym zarzutem skarżącego było błędne wyznaczenie obszaru analizy dla zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz błędna wykładnia tego przepisu w kontekście kontynuacji funkcji zabudowy. NSA przypomniał, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, obszar analizowany wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak niż 50 m. W tej sprawie, przy froncie działki ok. 17 m, obszar analizy został wyznaczony zgodnie z tymi wymogami. NSA stwierdził, że w prawidłowo wyznaczonym obszarze analizy znajdowała się wyłącznie zabudowa w warunkach samowoli budowlanej, która nie może stanowić podstawy do ustalenia wymagań dla nowej zabudowy. Sąd podkreślił, że zasada dobrego sąsiedztwa wymaga odniesienia do legalnej zabudowy. Kwestia ewentualnej kontynuacji funkcji zabudowy jednorodzinnej została uznana za wtórną, wobec braku legalnej zabudowy w obszarze analizy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne i potwierdzając prawidłowość ustaleń organów oraz Sądu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie warunków zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza gdy w obszarze analizy występuje wyłącznie samowola budowlana lub brak legalnej zabudowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy w obszarze analizy. Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego może być stosowana w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym, wyznaczonym zgodnie z przepisami, uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym, wyznaczonym zgodnie z przepisami, uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy, ponieważ zasada dobrego sąsiedztwa wymaga odniesienia do legalnie istniejącej zabudowy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że analiza urbanistyczna musi odnosić się do zabudowy zrealizowanej w warunkach legalności. Samowola budowlana nie może stanowić podstawy do ustalenia wymagań dla nowej zabudowy.
Jak należy interpretować wymóg 'kontynuacji funkcji' w kontekście zasady dobrego sąsiedztwa, zwłaszcza w przypadku zabudowy rekreacji indywidualnej i zabudowy jednorodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia kontynuacji funkcji zabudowy jednorodzinnej jest wtórna wobec braku legalnej zabudowy w obszarze analizy. Ogólnie, zabudowa rekreacji indywidualnej nie musi pozostawać w kolizji z zabudową mieszkalną, ale ostateczna ocena zależy od realiów sprawy i wyników analizy urbanistycznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozważanie relacji między zabudową rekreacyjną a jednorodzinną jest irrelewantne, gdy w obszarze analizy nie ma żadnej legalnej zabudowy. Podkreślono, że ocena kontynuacji funkcji jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.
Czy obszar analizowany dla ustalenia warunków zabudowy musi być wyznaczony w kształcie okręgu i czy dopuszczalne jest jego poszerzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawowym wzorcem jest wyznaczenie obszaru wokół działki w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszej niż 50 m. Poszerzenie tego obszaru jest dopuszczalne, ale wymaga racjonalnego uzasadnienia i nie może być podyktowane celem inwestora.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że choć podstawowy wzorzec sugeruje kształt koła, dopuszczalne są modyfikacje uwzględniające realia przestrzenne. Poszerzenie obszaru analizowanego wymaga uzasadnienia organu i służy zachowaniu ładu przestrzennego, a nie celom inwestora.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada dobrego sąsiedztwa; wymaga dostosowania nowej zabudowy do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Brak legalnej zabudowy w obszarze analizy uniemożliwia jej zastosowanie.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zgodności z przepisami odrębnymi. W tej sprawie dotyczył braku pozwolenia na budowę dla istniejącej samowoli budowlanej na obszarze zagrożenia powodzią.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1 i 2
Określa sposób ustalania wymagań dla nowej zabudowy, w tym zasady wyznaczania obszaru analizowanego (min. trzykrotna szerokość frontu działki, min. 50 m).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. uznano za bezzasadny, gdyż skarga nie była uzasadniona.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie nieważność postępowania.
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1 pkt 1 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy dotyczące ustalania warunków zabudowy.
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa prawna decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa prawna decyzji o warunkach zabudowy.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady równego traktowania i przepisów postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przywołane dla rozróżnienia zabudowy jednorodzinnej i rekreacji indywidualnej.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym uniemożliwia zastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa. • Samowola budowlana nie może stanowić podstawy do ustalenia wymagań dla nowej zabudowy. • Prawidłowe wyznaczenie obszaru analizy zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez uznanie, że obszar analizowany należy wyznaczyć dookoła działki we wszystkich kierunkach (koncentrycznie) w równej odległości. • Błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez uznanie, że spełnienie kontynuacji funkcji ma miejsce tylko wówczas, gdy formy zabudowy są tożsame. • Naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i brak zbadania stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga, aby przy ustalaniu warunków zabudowy dostosować je do funkcji, cech i parametrów architektonicznych i urbanistycznych wyznaczonych przez stan dotychczasowej zabudowy tego samego rodzaju. • Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, że poszukiwanie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników przy ustalaniu warunków zabudowy może odnosić się wyłącznie do zabudowy zrealizowanej w warunkach legalności. • Organ jednocześnie nie ma obowiązku wykazywania, z jakich powodów nie odstąpił od tego wzorca. Natomiast ciąży na nim taki obwiązek, jeśli uzna, że wystąpiły okoliczności uzasadniające poszerzenie tego obszaru.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza gdy w obszarze analizy występuje wyłącznie samowola budowlana lub brak legalnej zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy w obszarze analizy. Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego może być stosowana w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa budowlanego – zasady dobrego sąsiedztwa i sposobu ustalania warunków zabudowy, co jest istotne dla wielu inwestorów i prawników. Wyjaśnia, dlaczego samowola budowlana nie może być podstawą do legalizacji.
“Samowola budowlana nie daje prawa do dobrego sąsiedztwa – NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania warunków zabudowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.