Orzeczenie · 2023-05-09

II OSK 1329/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-09
NSAbudowlaneWysokansa
warunki zabudowyprawo budowlaneplanowanie przestrzennezasada dobrego sąsiedztwaobszar analizysamowola budowlanakontynuacja funkcjiNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. i M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla legalizacji istniejącej zabudowy rekreacyjnej. Organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że inwestycja nie spełnia wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ w wyznaczonym obszarze analizy brak jest legalnej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia dla tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Skarżący kwestionowali sposób wyznaczenia obszaru analizowanego oraz interpretację zasady kontynuacji funkcji. NSA, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym rozporządzenie wykonawcze dotyczące sposobu ustalania wymagań dla nowej zabudowy, potwierdził prawidłowość stanowiska sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że obszar analizowany powinien być wyznaczony zgodnie z przepisami, a brak legalnej zabudowy w tym obszarze jest wystarczającą podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braku legalnej zabudowy sąsiedniej oraz prawidłowe wyznaczanie obszaru analizy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy w obszarze analizy; interpretacja przepisów Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym, zgodnie z zasadą dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym uniemożliwia ustalenie wymagań dla nowej zabudowy i jest podstawą do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga odniesienia do legalnie istniejącej zabudowy. Samowole budowlane nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wymagań dla nowej zabudowy.

Jak należy wyznaczyć obszar analizowany dla ustalenia warunków zabudowy zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obszar analizowany wyznacza się wokół działki budowlanej w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszej niż 50 m. Odstępstwa od tego wzorca wymagają uzasadnienia.

Uzasadnienie

Przepis ustanawia podstawowy wzorzec wyznaczenia obszaru analizowanego. Powiększenie tego obszaru jest wyjątkiem i musi mieć racjonalne uzasadnienie, nie może być podyktowane celem inwestora.

Czy zabudowa rekreacji indywidualnej może być uznana za kontynuację funkcji zabudowy jednorodzinnej na potrzeby zasady dobrego sąsiedztwa?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta jest wtórna, jeśli w obszarze analizy brak jest jakiejkolwiek legalnej zabudowy. W ogólności, zabudowa rekreacji indywidualnej nie musi pozostawać w kolizji z zabudową mieszkalną, ale ostateczna ocena zależy od realiów sprawy i analizy urbanistycznej.

Uzasadnienie

Ponieważ w prawidłowo wyznaczonym obszarze analizy nie znaleziono ani zabudowy letniskowej, ani jednorodzinnej, relacja między nimi stała się irrelewantna dla rozstrzygnięcia. Niemniej, NSA wskazał na orzecznictwo dopuszczające taką kontynuację w określonych warunkach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Tylko legalna zabudowa może stanowić odniesienie.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § § 3 ust. 1 i 2

Określa sposób wyznaczania obszaru analizowanego wokół działki budowlanej (min. 3-krotność frontu, min. 50 m).

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1 pkt 1 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legalnej zabudowy w obszarze analizowanym uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy. • Samowole budowlane nie mogą stanowić podstawy do zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa. • Prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obszar analizowany należy wyznaczyć koncentrycznie. • Błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że kontynuacja funkcji wymaga tożsamości form zabudowy. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez organy obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

Zasada dobrego sąsiedztwa uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. • Tylko łączne spełnienie przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. umożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. • Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, że poszukiwanie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników przy ustalaniu warunków zabudowy może odnosić się wyłącznie do zabudowy zrealizowanej w warunkach legalności. • Organ jednocześnie nie ma obowiązku wykazywania, z jakich powodów nie odstąpił od tego wzorca. Natomiast ciąży na nim taki obwiązek, jeśli uzna, że wystąpiły okoliczności uzasadniające poszerzenie tego obszaru.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Anna Szymańska

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braku legalnej zabudowy sąsiedniej oraz prawidłowe wyznaczanie obszaru analizy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy w obszarze analizy; interpretacja przepisów Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa budowlanego – zasady dobrego sąsiedztwa i warunków zabudowy, co jest istotne dla wielu inwestorów i prawników. Wyjaśnia, dlaczego samowole budowlane nie mogą być podstawą do legalizacji nowej zabudowy.

Samowola budowlana nie daje prawa do dobrego sąsiedztwa: NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania warunków zabudowy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst