II OSK 1186/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie GDOŚ odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. interpretację przepisu § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały Sejmiku Województwa dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu, który zakazywał lokalizowania inwestycji w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych. Organ argumentował, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił stan faktyczny i nie zbadał zgodności przepisu prawa miejscowego z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że mimo pewnych błędów w uzasadnieniu wyroku WSA, samo rozstrzygnięcie było prawidłowe. NSA uznał, że ustalony stan faktyczny, w tym niewielki rozmiar i okresowy charakter zbiornika wodnego na działce, nie pozwalał na jego zakwalifikowanie jako naturalnego zbiornika wodnego podlegającego ochronie w rozumieniu uchwały Sejmiku. W związku z tym, postanowienie GDOŚ o odmowie uzgodnienia było wadliwe z powodu niewłaściwego zastosowania przepisu prawa miejscowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz strony skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "naturalny zbiornik wodny" na potrzeby przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, a także zasady kontroli prawa miejscowego przez sądy administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnej uchwały Sejmiku Województwa. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków, gdzie interpretacja przepisów o ochronie przyrody jest kluczowa dla decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niewielki, okresowo występujący zbiornik wodny porośnięty roślinnością może stanowić podstawę do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie przepisu uchwały o obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zbiornik nie stanowi podstawy do odmowy uzgodnienia, gdyż nie jest "naturalnym zbiornikiem wodnym" w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody i krajobrazu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustalony stan faktyczny (niewielka powierzchnia, okresowość, porośnięcie roślinnością) wyklucza kwalifikację spornego zbiornika jako "naturalnego zbiornika wodnego" podlegającego ochronie w ramach obszaru chronionego krajobrazu. Interpretacja przepisu musi uwzględniać cel ochrony krajobrazu.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu prawa miejscowego uznanego za niezgodny z Konstytucją lub ustawą, nawet jeśli nie był to zarzut skargi?
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny, związany Konstytucją i ustawami, może dokonać oceny zgodności prawa miejscowego z prawem wyższego rzędu i odmówić zastosowania przepisu, jeśli jest on niezgodny.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji powinien był dokonać oceny zgodności przepisu uchwały z prawem wyższego rzędu, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, odmówić jego zastosowania, nawet jeśli nie było to bezpośrednim zarzutem skargi.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 23 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Uchwała Sejmiku Województwa [...] z 27 września 2016 r., nr [...] art. § 5 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 5 § pkt 2e
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 2 § pkt 16e
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisu § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały Sejmiku Województwa dotyczącego ochrony naturalnych zbiorników wodnych, ponieważ sporny zbiornik nie spełniał kryteriów "naturalnego zbiornika wodnego" ze względu na swoje niewielkie rozmiary, okresowość i porośnięcie roślinnością.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (Konstytucja RP, ustawa o ochronie przyrody, prawo miejscowe) poprzez niezastosowanie ich jako wzorca kontroli. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (k.p.a., p.p.s.a.) dotyczące błędnej oceny okoliczności faktycznych, braku przeprowadzenia skrupulatnego postępowania dowodowego oraz wadliwej kontroli zaskarżonego postanowienia. • Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę zaskarżonego postanowienia i brak oceny zgodności prawa miejscowego z Konstytucją. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niedokonanie oceny prawnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
zbiornik "z okresowo widocznym lustrem wody" • powierzchnia tego "zbiornika wodnego" wynosi około 16 m na 10 m • przedmiotowy zbiornik wodny z uwagi na swoje nieznaczne rozmiary, okresowość i porośnięcie drzewami i krzewami po prostu nie jest widoczny z dalszej, a nawet bliższej perspektywy. • Takiej wielkości naturalny zbiornik wodny nie podlega ochronie jako element krajobrazu.
Skład orzekający
Mirosław Gdesz
sędzia
Zdzisław Kostka
sprawozdawca
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"naturalny zbiornik wodny\" na potrzeby przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, a także zasady kontroli prawa miejscowego przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnej uchwały Sejmiku Województwa. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków, gdzie interpretacja przepisów o ochronie przyrody jest kluczowa dla decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobne szczegóły stanu faktycznego (wielkość i charakter zbiornika wodnego) mogą decydować o możliwości realizacji inwestycji budowlanej, a także jak sądy interpretują przepisy prawa miejscowego w kontekście ochrony przyrody.
“Czy kałuża może zatrzymać budowę domu? NSA wyjaśnia, co chroni prawo przyrody.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.