II OSK 1184/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-10-26
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzenneochrona przyrodyNatura 2000skarga kasacyjnalegitymacja procesowapostanowienie uzgodnienioweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną M. od wyroku WSA, uznając, że Dyrektor Ochrony Środowiska nie miał legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody dotyczące uzgodnienia projektu planu zagospodarowania przestrzennego. NSA uznał, że M. nie posiadał legitymacji do wniesienia zażalenia, ponieważ postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej, a zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe przysługuje jedynie gminie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Postanowieniem tym Dyrektor stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. na wcześniejsze postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, które uzgadniało projekt planu zagospodarowania przestrzennego. M. zarzucał, że planowana zabudowa na działce nr [...] stanowi zagrożenie dla obszarów chronionych Natura 2000 i narusza zasady ochrony przyrody. Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, uznali jednak, że M. nie miał legitymacji do wniesienia zażalenia. Wyjaśniono, że postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej, a zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe przysługuje wyłącznie gminie. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna była wadliwa, ponieważ zarzuty dotyczyły przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie, a sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał jedynie kwestię procesową niedopuszczalności zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot inny niż gmina nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe dotyczące projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej, a postanowienie uzgodnieniowe ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy. Uprawnienie do skarżenia takich postanowień przysługuje wyłącznie gminom, gdyż ustalenia te będą dla nich wiążące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 17 § pkt 7 lit. c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 24 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11 § pkt 10 i 11

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 16 § ust. 7

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 10 § ust. 6

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 33 § ust. 1-3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 5 § pkt 8

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 105

Ustawa o ochronie przyrody

u.p.o.ś. art. 73 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 5

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Konstytucja RP art. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 74

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej skarżącego (M.) do wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (ustawa o ochronie przyrody, prawo ochrony środowiska, Konstytucja RP) przez ich niezastosowanie. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.) przez nie wzięcie pod uwagę wszelkich naruszeń prawa i niezastosowanie środków usunięcia naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem prowadzonym w celu załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, której adresatem jest strona postępowania administracyjnego. Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi. Zażalenie na postanowienie uzgadniające projekt planu może wnieść jedynie wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który sporządzał dany projekt planu miejscowego. Niezwiązanie granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt.

Skład orzekający

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że podmioty inne niż gmina nie mają legitymacji do zaskarżania postanowień uzgodnieniowych w procesie planistycznym oraz że sąd administracyjny jest związany zakresem zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procedury uzgodnień planów zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony środowiska, a także precyzyjnego określenia granic kognicji sądów administracyjnych w kontekście procedur administracyjnych.

Kto może kwestionować plany zagospodarowania przestrzennego? NSA wyjaśnia granice prawa do zażalenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1184/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2159/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-01-31
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 26 października 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2159/10 w sprawie ze skargi M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2159 oddalił skargę M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zwany dalej Dyrektorem, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia Dyrektora M. na postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody działającego z upoważnienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, którym uzgodniono w zakresie ochrony przyrody projekt planu zagospodarowania przestrzennego części wsi I. - K., gm. R.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Dyrektor wyjaśnił, że z uwagi na położenie terenu objętego projektem planu na terenie M., zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.) w zw. z art. 17 pkt 7 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.) projekt ww. planu uzgadniany był z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody działającym w upoważnienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.
Zażalenie Dyrektora M. dotyczyło uzgodnionego przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi I. - K., gm. R. Przedmiotowy projekt zakłada lokalizację na działce nr [...] osiedla mieszkaniowego (12 działek z możliwością budowy jednego budynku mieszkalnego wraz z jednym budynkiem gospodarczym) o funkcji rekreacji indywidualnej.
Jak wskazał Dyrektor, postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem prowadzonym w celu załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, której adresatem jest strona postępowania administracyjnego. Dlatego też w procedurze dotyczącej uzgodnień projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie są uznawane za strony ani właściciele, ani użytkownicy wieczyści terenów objętych planem. Za stronę postępowania w procesie planistycznym nie można również uznać Dyrektora M.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje możliwości skarżenia czynności organu planistycznego oraz organów uzgadniających z etapów poprzedzających uchwalenie planu. Zakończenie procedury planistycznej następuje z chwilą podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego, a plan musi być zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego uchwalenia. Przedmiotem skargi może być jedynie kończąca proces planistyczny uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi. Uprawnienie do skarżenia postanowień uzgadniających przysługuje wyłącznie gminom, gdyż ustalenia te będą dla nich wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie uzgadniające dotyczy ich praw i obowiązków, a samo uzgodnienie stanowi wyraz władczej ingerencji w sferę samodzielności planistycznej gminy. Zażalenie na postanowienie uzgadniające projekt planu może wnieść jedynie wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który sporządzał dany projekt planu miejscowego.
W związku z powyższym organ stwierdził, że Dyrektor M. zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie posiada legitymacji, by skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w O. z dnia [...] października 2006 r.
Skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złozył M., wnosząc o
jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że planowana na działce nr [...] lokalizacja osiedla mieszkalnego stanowi istotne zagrożenie dla równowagi przyrodniczej i właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych znajdujących się na obszarze M. oraz na obszarze Natura 2000 specjalnej ochrony ptaków "P.", poprzez zabudowę terenów żerowiskowych rzadkich dla Polski i Europy gatunków ptaków, chronionych prawem krajowym i Unii Europejskiej m.in. bielika, orlika krzykliwego kani rudej i kani czarnej oraz derkacza. Ponadto, przedmiotowy teren położony jest w specjalnym obszarze ochrony siedlisk "O.". Kompleks leśny przyległy do działki [...] jest, zgodnie z wynikami obserwacji pracowników M., miejscem stałego występowania rzadkich gatunków zwierząt, w tym rysia i wilka. Wybudowanie tu osiedla mieszkalnego, które zajęłoby śródleśną polanę przy jeziorze B. na powierzchni, co najmniej 20 ha spowoduje nieodwracalne zniszczenia na dużą skalę w środowisku przyrodniczym rozpatrywanych obszarów chronionych oraz zniszczy walory krajobrazowe tej części M.
Zasada przezorności wynikająca z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) obliguje do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub będą je ograniczały do pewnego minimalnego stanu akceptowalnego z punktu widzenia środowiska.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając wyrok z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 2159/10 zauważył, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 i 144 k.p.a. i zacytował treść tych przepisów
Następnie wskazał, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn o charakterze przedmiotowym obejmuje sytuacje, w których wystąpi brak przedmiotu zaskarżenia, jak również wypadki, w których postanowienie organu pierwszej instancji z mocy przepisów prawa nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych wystąpi z kolei w wypadku wniesienia zażalenia przez podmiot nie mający do tego legitymacji.
Postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia [...] października 2006 r. zostało wydane na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy R. i dotyczyło uzgodnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi I.- K., gmina R. pod określonymi w tym postanowieniu warunkami. Było to zatem postanowienie uzgodnieniowe, wydane (m.in.) na podstawie przepisów ustawy - o ochronie przyrody W myśl art. 10 ust. 6. tej ustawy projekty studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej parku narodowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku narodowego.
Postępowanie w sprawie projektowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest określone przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zawarte w art. 24 ust. 1 tej ustawy odesłanie do art. 106 k.p.a. oznacza, iż jest ono dokonywane w trybie tego artykułu, jednakże z wąskim zakreśleniem stron. Postępowanie planistyczne nie jest postępowaniem prowadzonym w celu załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, której adresatem jest strona postępowania administracyjnego. Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu studium lub projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi. Zażalenie na nie może wnieść jedynie wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który sporządzał dany projekt planu miejscowego.
W związku z powyższym prawidłowo – w ocenie Sądu pierwszej instancji organy uznały, że w przypadku, gdy dane postanowienie nie może być skutecznie zaskarżone przez inny podmiot niż wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego wniosek dokonywane jest uzgodnienie, to nie można, na wniosek innego podmiotu niż wymieniony, badać jego legalności w trybie postępowania nadzwyczajnego tj. stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. W procedurze uzgodnień projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie są uznawane za strony ani właściciele ani użytkownicy wieczyści terenów objętych planem, tym bardziej więc nie może zostać uznany za stronę tego postępowania M.
Sąd zaznaczył, że przedmiotem skargi może być jedynie uchwała kończąca proces planistyczny w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołując się na treść art. 11 pkt 10 i 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sąd podkreślił, że M. na terenie objętym planem może wpływać na ostateczny kształt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez wnoszenie uwag do projektu studium.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.
-obrazę przepisów art. 33 ust. 1., 33 ust. 2. i 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.),
-obrazę przepisów art. 16 ust. 1 i art. 5. pkt 8 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.,
-obrazę przepisów art. 105 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.,
- obrazę art. 73 ust.1 pkt 1 i 72 ust.1 pkt 5 ustawy Prawo ochrony środowiska,
- obrazę art. 5 i 74 Konstytucji RP.
2) naruszenie przepisów o postępowaniu, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj.
- naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 135 tej ustawy, przez:
a) nie wzięcie pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze,
b) nie zastosowanie przewidzianych ustawą (p.p.s.a.) środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów administracyjnych, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga,
- naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. C p.p.s.a. w zw. z art. 7 kpa, jak i 77 kpa przez oddalenie skargi M. i utrzymanie postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w O. działającego z upoważnienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, chociaż postępowanie administracyjne organu I i II instancji było dotknięte wadami, wymienionymi we wspomnianych przepisach.
W związku z powyższym wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
- ewentualnie:
o uchylenie postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, działającego z upoważnienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] października 2006 r., którym uzgodniono w zakresie ochrony przyrody projekt planu zagospodarowania przestrzennego części wsi I.-K., gm. R.
Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu wskazał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpoznając sprawę i wydając zaskarżone do Sądu pierwszej instancji rozstrzygniecie naruszył zasady postępowania określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Powtórzył argumenty zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że teren, w stosunku do którego toczy się postępowanie położony jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków NATURA 2000 "P." oraz specjalnym obszarze ochrony siedlisk NATURA 2000 "O.". Wskazał także na naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ww. ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza konieczność powołania w niej konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polegało. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności (podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004 z. 1, poz. 10; z dnia 20 września 2005 r., I OSK 794/05, niepubl.; z dnia 20 października 2005 r., I OSK 163/05, LEX nr 188715; z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971 oraz z dnia 17 stycznia 2006 r., II OSK 403/05, LEX nr 196461). W konsekwencji takiego ukształtowania reguł postępowania kasacyjnego należało uznać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany ani uprawniony do poprawiania jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Przytoczenie zatem jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania, zarzut taki dyskwalifikuje (tak m.in. NSA w wyroku z 26 października 2004 r., OSK 773/04, LEX nr 164460).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Ponieważ skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. to w pierwszej kolejności wymagają oceny zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania.
W ramach tego zarzutu skarżący wskazał na naruszenie art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a., którego upatruje w niewzięciu pod uwagę przez Sąd wszelkich naruszeń prawa, których dopuścił się organ niezależnie od zawartych w skardze zarzutów oraz w konsekwencji nie zastosowanie – w ramach art. 135 omaw. ustawy - środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów wydanych w ramach tej samej sprawy.
Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy bowiem podkreślić, że niezwiązanie granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym m.in. w uchwale tego Sądu z 3 lutego 1997 r., OPS 12/96 (Lex 30034) a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela.
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, którym organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia Dyrektora M. od postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w przedmiocie uzgodnienia projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że przyczyną, dla której organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 k.p.a. było przyjęcie, że żalący się nie posiada przymiotu strony. Zaskarżone zatem do Sądu pierwszej instancji postanowienie ma charakter jedynie procesowy i jest wynikiem dokonania przez organ odwoławczy wstępnej analizy zażalenia pod kątem jego dopuszczalności. Dopiero bowiem stwierdzenie, że zażalenie zostało złożone w ustawowym terminie, przez stronę postępowania oraz że nie występują inne przesłanki wskazujące na jego niedopuszczalność, organ może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. W przypadku natomiast stwierdzenia zaistnienia którejś z tych przesłanek zobowiązany jest zakończyć postępowanie postanowieniem o charakterze jedynie procesowym. W tym wypadku "granice sprawy" określa treść wydanego postanowienia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozstrzygnął jedynie kwestię interesu prawnego żalącego się i uznał, że przymiot strony w przedmiotowej sprawie posiada jedynie gmina, której obszaru dotyczy projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takie stanowisko zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Granicami zatem rozpoznawania przez Sąd pierwszej instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - nie są wszystkie orzeczenia organów administracji wydane w sprawie o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia ochrony przyrody lecz jedynie kwestia procesowa rozstrzygnięta zaskarżonym do tego Sądu postanowieniem. Innymi słowy – dopiero merytoryczne rozpoznanie zarzutów żalącego się pozwoliłoby Sądowi pierwszej instancji (a wręcz nałożyło na ten Sąd obowiązek) ocenić trafność rozstrzygnięcia w tym zakresie.
W konsekwencji powyższych rozważań nie można skutecznie postawić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. Sąd ten nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ocenił kwestie, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Wobec braku zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie może ocenić prawidłowości ustaleń i ocen Sądu pierwszej instancji przedstawionych w zaskarżonym wyroku.
Natomiast autor skargi kasacyjnej zarzuty wobec zaskarżonego wyroku oparł na przepisach, które nie miały w sprawie żadnego zastosowania. Ani bowiem Sąd pierwszej instancji, ani organ, który wydał kontrolowane postanowienie, nie stosowały wskazanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów ustawy o ochronie przyrody i ustawy – Prawo ochrony środowiska. Nie można także postawić Sądowi zarzutu, że naruszył wskazane przepisy prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie. Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znany jest prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że w skardze kasacyjnej można podnieść także zarzut niezastosowania przez sąd I instancji przepisu prawa materialnego, który powinien być zastosowany. W takim przypadku jednak należy wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006, II OSK 488/05, Lex nr 196692 oraz wyrok NSA z dnia 7 listopada 2007 r. I OSK 102/07 Lex nr 502173). Taka sytuacja nie zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak zostało wyżej wskazane skoro przedmiotem oceny w zaskarżonym postanowieniu była jedynie kwestia przymiotu strony Dyrektora M. to Sąd wojewódzki nie mógł oceniać legalności orzeczenia organu pierwszej instancji, a w konsekwencji zastosować art. 33 ust. 1 - 3 i 16 ust. 1 oraz 5 pkt 8 oraz 105 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 i 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.
Z tych względów – na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI