Orzeczenie · 2025-04-29

II OSK 1181/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-29
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyochrona gruntów rolnychfarma fotowoltaicznazagospodarowanie przestrzenneNSAprawo administracyjneenergia odnawialnaklasy gruntów rolnych

Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. Postanowienie to odmawiało uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy V i VI. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz Konstytucji, argumentując, że grunty niższych klas bonitacyjnych mogą być przeznaczane na cele nierolnicze, a realizacja inwestycji wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii. Zarzucała również naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była uzasadniona ochroną rolnego charakteru gruntów. Podkreślono, że nawet grunty rolne niższych klas bonitacyjnych podlegają ochronie, a realizacja farmy fotowoltaicznej może prowadzić do trwałej utraty tych gruntów jako terenów produkcyjnych i naruszenia zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo wyważyły interes publiczny (ochrona gruntów rolnych) i słuszny interes obywatela (prawo własności), a zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. nie znalazły potwierdzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, nawet niższych klas bonitacyjnych, ze względu na ochronę rolnego charakteru przestrzeni i zapobieganie jej fragmentacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych. Interpretacja przepisów o ochronie gruntów rolnych w kontekście inwestycji OZE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy występowanie na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy gruntów rolnych klasy V i VI uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji, jeśli zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze jest zgodna z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa uzgodnienia jest uzasadniona, ponieważ ochrona rolnego charakteru gruntów i zapobieganie wymieszaniu funkcji rolniczych z nierolniczymi stanowią priorytet, nawet w przypadku gruntów niższych klas bonitacyjnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy V i VI była prawidłowa. Sąd podkreślił, że ochrona rolnego charakteru gruntów jest celem nadrzędnym, a realizacja inwestycji może prowadzić do trwałej utraty tych gruntów jako terenów produkcyjnych i naruszenia zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej.

Czy budowa farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy V i VI narusza prawo własności i konstytucyjne zasady ochrony własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenia prawa własności wynikające z przepisów o ochronie gruntów rolnych są dopuszczalne i nie naruszają istoty prawa własności ani przepisów Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ograniczenia prawa własności wynikające z przepisów o ochronie gruntów rolnych są zgodne z Konstytucją RP, która dopuszcza takie ograniczenia w celu ochrony środowiska i innych dóbr publicznych, pod warunkiem, że nie naruszają one istoty prawa własności.

Czy obowiązek wspierania rozwoju energii odnawialnej (zgodnie z Dyrektywą UE) nakłada na organy administracji obowiązek uwzględnienia każdego wniosku o warunki zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, nawet jeśli koliduje to z ochroną gruntów rolnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek wspierania OZE nie oznacza obowiązku uwzględnienia każdego wniosku; kluczowe jest, czy inwestycja może być zrealizowana z zachowaniem zasad ochrony gruntów rolnych.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że choć prawo unijne wspiera rozwój OZE, nie zwalnia to organów z obowiązku ochrony gruntów rolnych. Decydujące jest indywidualne rozpatrzenie sprawy i możliwość realizacji inwestycji przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów o ochronie gruntów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej.

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych.

u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne oraz zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji.

u.o.g.r.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze lub nieleśne wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana przeznaczenia gruntów rolnych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wymaga uzyskania zgody właściwego organu.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi przepisy odrębne.

u.g.n. art. 92 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie, dążenie do wyjaśnienia prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Swobodna ocena materiału dowodowego.

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, proporcjonalność, bezstronność, równe traktowanie.

K.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólne zasady dotyczące formy i treści rozstrzygnięć.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada współdziałania organów z obywatelami.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona rolnego charakteru gruntów jest priorytetem, nawet w przypadku gruntów niższych klas bonitacyjnych. • Realizacja farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych może prowadzić do trwałej utraty tych gruntów jako terenów produkcyjnych i naruszenia zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej. • Ograniczenia prawa własności wynikające z przepisów o ochronie gruntów rolnych są zgodne z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Grunty rolne klasy V i VI nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, co uzasadnia przyznanie warunków zabudowy. • Budowa farmy fotowoltaicznej jest zgodna z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych. • Obowiązek wspierania OZE nakłada na organy obowiązek uwzględnienia wniosku o warunki zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. • Organy naruszyły przepisy postępowania, w tym błędnie ustaliły stan faktyczny i nie wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy.

Godne uwagi sformułowania

ochrona rolnego charakteru gruntów • naruszenie zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej • trwała utrata gruntów jako terenów produkcyjnych • wyważenie interesu publicznego z prywatnym • ograniczony wymiar przestrzeni do zagospodarowania

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, nawet niższych klas bonitacyjnych, ze względu na ochronę rolnego charakteru przestrzeni i zapobieganie jej fragmentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych. Interpretacja przepisów o ochronie gruntów rolnych w kontekście inwestycji OZE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem odnawialnych źródeł energii a ochroną cennych zasobów rolnych, co jest aktualnym tematem budzącym zainteresowanie.

Farma fotowoltaiczna kontra grunty rolne: sąd rozstrzyga, gdzie leży priorytet.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst