II OSK 1144/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia dotyczącą kompetencji marszałka województwa w procesie uzgadniania lokalizacji inwestycji celu publicznego w pobliżu rezerwatu przyrody.
Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną na wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Głównym zarzutem było to, że marszałek województwa, jako organ uzgadniający, powinien był zbadać zgodność inwestycji z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatu przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kompetencja do oceny zgodności z przepisami o ochronie przyrody, w tym zakazami zabudowy w rezerwatach, należy do regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a nie marszałka województwa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowienie Kolegium utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa uzgadniającą projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – Centrum Bioróżnorodności i Edukacji Przyrodniczej. Stowarzyszenie zarzuciło, że Marszałek Województwa, dokonując uzgodnienia, wadliwie nie zbadał, czy planowana inwestycja nie narusza zakazu zabudowy obowiązującego na terenie rezerwatu przyrody. Skarżący argumentował, że marszałek, mając na uwadze zadania samorządu województwa w zakresie ochrony środowiska i planowania przestrzennego, powinien był odmówić uzgodnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że kompetencja do oceny zgodności inwestycji z przepisami o ochronie przyrody, w tym z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatów, należy do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a nie do Marszałka Województwa w ramach procedury uzgodnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd podkreślił, że kompetencje organu uzgadniającego nie mogą być szersze niż kompetencje organu prowadzącego postępowanie, a przepisy dotyczące uzgodnień należy interpretować ściśle. Wskazano również, że podstawowym instrumentem polityki przestrzennej województwa jest plan zagospodarowania przestrzennego województwa, a kompetencja marszałka w tym zakresie ogranicza się do oceny zgodności z inwestycjami celu publicznego ujętymi w tym planie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Kompetencja marszałka województwa przy uzgadnianiu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest ściśle określona i nie obejmuje badania zgodności inwestycji z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatów przyrody. Obowiązek ten spoczywa na Regionalnym Dyrektorze Ochrony Środowiska.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił zakres działania organu od jego kompetencji. Stwierdził, że art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa jest przepisem ustrojowym, a nie kompetencyjnym, i nie można z niego wyprowadzać uprawnienia do oceny zgodności inwestycji z zakazami w rezerwatach. Wykładnia systemowa przepisów wskazuje, że kompetencje organu uzgadniającego nie mogą być szersze niż organu głównego, a obowiązek ochrony przyrody w tym zakresie należy do RDOŚ.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 53 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
p.o.ś. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.w. art. 39 § 3
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 39 § 5
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 1
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Marszałek województwa miał obowiązek badać zgodność inwestycji z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatu przyrody. Marszałek województwa powinien był odmówić uzgodnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na potencjalne naruszenie zakazu zabudowy w rezerwacie przyrody.
Godne uwagi sformułowania
kompetencja organu to przewidziane w ustawie uprawnienie lub obowiązek podjęcia przez organ administracji publicznej określonego działania przepisy kompetencyjne mają charakter norm prawnomaterialnych normy kompetencyjne nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej kompetencje organu uzgadniającego nie mogą pokrywać się z kompetencjami organu głównego, a tym bardziej nie mogą być szersze obowiązek zbadania, czy planowana inwestycja celu publicznego nie narusza zakazów obowiązujących na terenie rezerwatu przyrody, należy do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a nie marszałka województwa.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Jerzy Siegień
sędzia
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precyzyjne określenie zakresu kompetencji organów administracji w procedurach uzgodnień dotyczących inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście ochrony przyrody i planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnień w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i kompetencji marszałka województwa. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych trybów lub innych organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podziału kompetencji między różnymi organami administracji publicznej w procesie inwestycyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i planowania przestrzennego.
“Kto pilnuje przyrody przy inwestycjach? NSA wyjaśnia kompetencje marszałka i RDOŚ.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1144/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Jacek Chlebny /przewodniczący/ Jerzy Siegień Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Ol 835/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2019-12-05 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 1945 art. 51 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 835/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 835/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA w Olsztynie"), oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej: "organ", "Kolegium") z [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Postanowieniem tym Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek") z [...] lutego 2019 r., [...], uzgadniające projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – [...] Centrum Bioróżnorodności i Edukacji Przyrodniczej, polegającej na przebudowie Stacji Terenowej [...] w U., na fragmencie działki nr [...], obręb [...], gmina M. 2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: (i) naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania: art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., art. 56 u.p.z.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a., art. 14 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2019 r., poz. 512 ze zm.; dalej: "u.s.w."), art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm., dalej: "p.o.ś.") oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm.; dalej; "ustawa o ochronie przyrody" lub "u.o.p."), polegające na błędnym nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia Kolegium z [...] sierpnia 2019 r., mimo że organ ten wadliwie nie uchylił zaskarżonego postanowienia Marszałka Województwa (i w zależności od oceny pozostałych zarzutów nie orzekł co do istoty lub nie przekazał sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania), chociaż postanowienie Marszałka narusza obowiązujące przepisy prawa, przy czym nieuwzględnienie skargi Stowarzyszenia przez WSA w Olsztynie było następstwem niesłusznego podzielenia przez Sąd błędnego poglądu SKO, jakoby nie mieściła się w kompetencjach (uprawnieniach) marszałka województwa, uzgadniającego decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., odmowa uzgodnienia takiej decyzji, chociażby z powodu, że lokalizacja inwestycji naruszałaby ustawowy zakaz zabudowy wyrażony w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, podczas gdy systemowa i funkcjonalna wykładnia m.in. przepisów art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 7 i 8 u.s.w., prowadzi do wniosku, że marszałek województwa, mając na względzie, że planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz ochrona środowiska mieszczą się w zakresie zadań samorządu wojewódzkiego, uczestnicząc, także jako organ uzgadniający, w wydawaniu aktów indywidualnych z zakresu planowała przestrzennego, jakimi są m.in. decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego, powinien czuwać nad tym, aby takie akty indywidualne lokalizujące inwestycje nie naruszały ograniczeń (np. zabudowy) m.in. obowiązujących na terenie rezerwatów przyrody, a granice kompetencji tego organu, zgodnie z poglądem doktryny, określa art. 56 u.p.z.p., który stanowi, kiedy nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji; (ii) naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., polegające na nieuchyleniu wadliwego postanowienia Kolegium utrzymującego w mocy postanowienie Marszałka, mimo że Marszałek, ani Kolegium, nie sprawdzili, czy inwestycja, której dotyczy uzgodnienie, ma znajdować się w granicach rezerwatu przyrody, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, ani czy inwestor ewentualnie uzyskał zwolnienie z takiego zakazu, co mogło skutkować wadliwym uzgodnieniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego naruszającej ary 53 u.p.z.p. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p., a zatem mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stowarzyszanie zaznaczyło równocześnie, że zasadność tego zarzutu byłaby konsekwencją uznania za zasadny zarzutu pierwszego. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi Stowarzyszenia i uchylenie postanowienia Kolegium z [...] sierpnia 2019 r. oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Marszałka z [...] lutego 2019 r. oraz o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zastępstwa procesowego skarżącego w tym postępowaniu, według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie wniósł ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że w postępowaniu uzgadniającym akt indywidualny z zakresu zagospodarowania przestrzennego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w kompetencji (i zarazem obowiązku) marszałka województwa mieści się badanie, czy np. określona lokalizacja danej inwestycji nie naruszy zakazów obowiązujących na obszarze rezerwatu przyrody. 2.2. W piśmie z [...] maja 2020 r. uczestnik postępowania, Uniwersytet Warszawski, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. 3. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej z [...] stycznia 2023 r., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 4.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). 4.4. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii ustalenia zakresu kompetencji marszałka województwa przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzje wydają w odniesieniu do inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym i wojewódzkim – wójt, burmistrz albo prezydent miasta w uzgodnieniu z marszałkiem województwa. Należy dodać, że w realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 2812/17, zgodnie z którą realizacja [...] Centrum Bioróżnorodności i Edukacji Przyrodniczej stanowi cel publiczny o znaczeniu co najmniej wojewódzkim (art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a.). Jak wynika ze stanowiska Stowarzyszenia, marszałek, dokonując uzgodnienia w trybie art. art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., powinien brać pod uwagę m.in. zakazy zabudowy wynikające z art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Stowarzyszenie odwołuje się tu m.in. do art. 14 ust. 1 pkt. 7 i 8 u.s.w. oraz własnego ustalenia, że teren inwestycji znajduje się na obszarze rezerwatu przyrody "Jezioro [...]" ustanowionego Rozporządzeniem nr 18 Wojewody [...] z dnia 3 września 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" (Dz. Urz. Województwa [...] z 2004 r., Nr 122, poz. 1656; dalej: "rozporządzenie w sprawie rezerwatu przyrody Jezioro [...]"). 4.5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołane w punkcie 4.4. powyżej stanowisko Stowarzyszenia co do zakresu kompetencji marszałka województwa nie jest prawidłowe. Po pierwsze, ustalając zakres kompetencji, jaka została przewidziana dla marszałka województwa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., należy uwzględnić rozróżnienie między zakresem działania organu administracji publicznej a kompetencją tego organu. Po drugie, należy mieć na uwadze konieczność dokonania wykładni systemowej przepisów dotyczących przedmiotowej kompetencji marszałka województwa. 4.6. Odnosząc się do kwestii rozróżnienia między zakresem działania organu a kompetencją organu należy przypomnieć, że zakres działania organu administracji publicznej to ogólnie określone w ustawie zadania danego organu administracji publicznej, wskazanie sfery zainteresowania tego organu. Zakres działania danego organu określany jest zwykle w normach o charakterze ustrojowym. Z kolei kompetencja organu to przewidziane w ustawie uprawnienie lub obowiązek podjęcia przez organ administracji publicznej określonego działania (ze wskazaniem formy prawnej tego działania) w razie zaistnienia w opisanych w tych normach prawnych okoliczności. Przepisy kompetencyjne mają charakter norm prawnomaterialnych (por. np. A. Wiktorowska, M. Wierzbowski, w: Prawo administracyjne, pod red. J. Jagielskiego i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2019 r., s. 169). Rozróżnienie między zakresem działania a kompetencją organu administracji publicznej ma fundamentalne znaczenie dla prawa administracyjnego, albowiem tylko przepis kompetencyjny może stanowić podstawę do władczych działań organów administracji publicznej wobec podmiotów znajdujących się na zewnątrz aparatu administracyjnego, w tym podstawę do załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji lub postanowienia. Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przywołany w skardze kasacyjnej art. 14 ust. 1 u.s.w. jest typowym przepisem ustrojowym, wyznaczającym ogólnie zakres zadań marszałka województwa. Z przepisu tego, w tym z jego pkt. 7 (zagospodarowanie przestrzenne) i pkt. 8 (ochrona środowiska), nie można wyprowadzać kompetencji marszałka województwa do oceny zgodności planowanej inwestycji celu publicznego z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatu przyrody. Warto w tym miejscu zresztą zauważyć, że w początkowej części art. 14 ust. 1 u.s.w. wskazuje się wprost, że odnosi się on do zadań "o charakterze wojewódzkim określonych ustawami". To odesłanie do "ustaw" oznacza właśnie odesłanie do aktów z zakresu administracyjnego prawa materialnego, w których określone są kompetencje organu w podanym wyżej rozumieniu. 4.7. Odnosząc się z kolei do potrzeby dokonania wykładni systemowej art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. należy przypomnieć o ogólnej regule, że wykładnia tekstu prawnego nie może polegać na literalnym odczytaniu danej jednostki redakcyjnej, a tym bardziej fragmentu tej jednostki, w oderwaniu od innych postanowień danego aktu prawnego, a także pozostałych norm prawnych relewantnych z punktu widzenia danej problematyki. We współczesnej teorii prawa podkreśla się, że proces wykładni ma charakter kolisty, a każdy fragment tekstu ma znaczenie tylko wówczas, gdy odniesiemy go do całości (por. np. T. Stawecki, O praktycznym zastosowaniu hermeneutyki w wykładni prawa, w: P. Winczorek (red.), Teoria i praktyka wykładni, Warszawa 2005, s. 99-100). Zauważyć warto, że postulaty uwzględniania w procesie wykładni prawa administracyjnego całokształtu rozwiązań zawartych w danym akcie oraz w całym systemie prawa, zgłaszane są od wielu lat w nauce prawa administracyjnego (por. m.in. J. Starościak, Podstawy prawne działania administracji, Warszawa 1973, s. 156). W realiach niniejszej sprawy z tej ogólnej reguły wynikają trzy wnioski. Po pierwsze, zgodnie z zasadami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP), kierującym się zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.), normy kompetencyjne nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. np. wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1931/18, CBOSA). Uprawnienie marszałka województwa do współdziałania przy wydaniu decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., powinno być zatem wykładane ściśle. Ustalając zakres tego uprawnienia należy w szczególności uwzględniać to, że w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. odsyła się w istocie do instytucji uzgodnienia przewidzianej w art. 106 k.p.a. (por. np. A. Despot-Mładanowicz [w:] Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, teza 1 do art. 51). Organem głównym, odpowiedzialnym za wydanie decyzji w sprawie ustalenia inwestycji celu publicznego, pozostaje zatem wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Kompetencje organu uzgadniającego nie mogą pokrywać się z kompetencjami organu głównego, a tym bardziej nie mogą być szersze. Tymczasem, proponowana przez Stowarzyszenie wykładnia, odsyłająca do ogólnych zadań samorządu województwa określonych w art. 14 ust. 1 u.s.w., prowadziłaby w istocie do tego, że zakres przesłanek, którymi miałby się kierować marszałek województwa współdziałający przy wydaniu decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, byłby szerszy, w odniesieniu do podstaw odmowy wydania takiej decyzji, niż kompetencje organu głównego ograniczone m.in. treścią art. 56 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warto odnotować, że celem art. 56 u.p.z.p. jest wzmocnienie pozycji inwestora występującego o wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego poprzez zaakcentowanie związanego charakteru tej decyzji oraz podkreślenie niedopuszczalności odmowy wydania tej decyzji z powołaniem się na ogólnie ujęte przesłanki, takie jak ochrona środowiska lub ochrona własności. Po drugie, w świetle wykładni systemowej, kompetencje marszałka województwa określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie mogą pokrywać się z kompetencjami innych organów współdziałających przy wydaniu decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, określonymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. W realiach niniejszej sprawy należy przede wszystkim odwołać się do art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 u.p.z.p., wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Do tych innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody należą m.in. rezerwaty przyrody (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.o.p.). Zatem obowiązek zbadania, czy planowana inwestycja celu publicznego nie narusza zakazów obowiązujących na terenie rezerwatu przyrody, w tym zakazu zabudowy przewidzianego w art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p., należy do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a nie marszałka województwa. Uzupełniająco należy dodać, że przedmiotowa inwestycja została uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., zaś kwestia, czy teren inwestycji znajduje się na obszarze rezerwatu przyrody "Jezioro [...]" była przedmiotem rozważań m.in. w wyroku NSA z 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2588/20, CBOSA. W tym kontekście należy również podnieść, że z powołanego w skardze kasacyjnej art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w żaden sposób nie wynika, że obowiązek uwzględnienia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ograniczeń wynikających z form ochrony przyrody ustanowionych na podstawie ustawy o ochronie przyrody ma być realizowany przez marszałka województwa. Po trzecie, ustalając zakres okoliczności, jakie marszałek województwa może brać pod uwagę dokonując uzgodnienia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., należy mieć na uwadze kompetencje, jakie w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego przewidziano dla samorządu województwa. Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej w województwie, w tym uchwalanie planu zagospodarowania przestrzennego województwa, należy do zadań samorządu województwa. Podstawowym instrumentem prawnym w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w województwie jest zatem plan zagospodarowania przestrzennego województwa. Z kolei w kontekście inwestycji celu publicznego, jednym z podstawowych elementów planu zagospodarowania przestrzennego województwa jest rozmieszczenie w nim inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym (art. 39 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 5 u.s.w.). Mając to na uwadze należy przyjąć, że kompetencja marszałka województwa przewidziana w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., jako organu współdziałającego przy wydaniu decyzji inwestycji celu publicznego, ograniczona jest do oceny, czy planowana inwestycja nie pozostaje w sprzeczności z inwestycjami celu publicznego ujętymi w planie zagospodarowania przestrzennego województwa. W realiach niniejszej sprawy nie było kwestią sporną, że planowana inwestycja celu publicznego w postaci budowy [...] Centrum Bioróżnorodności i Edukacji Przyrodniczej nie pozostaje w sprzeczności z inwestycjami celu publicznego ujętymi w uchwale Sejmiku Województwa [...] z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr XXXIX/832/18 w sprawie uchwalenia Planu zagospodarowania przestrzennego województwa warmińsko-mazurskiego (zob. też s. 5-6 zaskarżonego postanowienia). 4.8. Skoro bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i oparte na twierdzeniu, że Marszałek był zobowiązany dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji celu publicznego z zakazami obowiązującymi na obszarze rezerwatu przyrody "Jezioro [...]", to nie mogły okazać się skuteczne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w punkcie drugim petitum skargi kasacyjnej. W świetle wykładni przyjętej w niniejszym wyroku, organy uzgadniające nie były zobowiązane do czynienia ustaleń, czy przedmiotowa inwestycja znajduje się, jak twierdzi Stowarzyszenie, na obszarze rezerwatu przyrody "Jezioro [...]". Okoliczność ta nie miała zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem Kolegium z [...] sierpnia 2019 r. Odnotować należy, że Stowarzyszenie przyznało zresztą w skardze kasacyjnej, że zarzuty z punktu drugiego mają w istocie charakter wtórny, zależny od rozstrzygnięcia problemów prawnych sformułowanych w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej. 4.9. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI