II OSK 1077/26

II OSK 1077/26 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-08-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Sygn. powiązane
II SAB/Gl 253/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-03-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 marca 2026 r. sygn. akt II SAB/Gl 253/25 w sprawie ze skargi O. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek O.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 marca 2026 r., sygn. akt II SAB/Gl 253/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi O.S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy: 1) zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądził od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Wojewoda Śląski (dalej: "Wojewoda"), zaskarżając wyrok w części – co do punktów 1, 2 i 4 wyroku.
Sądowi pierwszej instancji zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego:
1. art. 100d ust. 1-4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r,. poz. 337 z późn. zm.; dalej: "ustawa o pomocy") w zw. z w art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854; dalej: "ustawa zmieniająca z 2024 r.") i art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegające na uznaniu, że rozwiązania legislacyjne przewidziane w art. 100d ustawy o pomocy przewidujące zawieszenie biegu terminów w postępowaniach o udzielenie zezwoleń pobytowych, w zakresie w jakim przedłużono je do 30 września 2025 r. (aktualnie do 4 marca 2027 r.) w oczywisty sposób naruszają normy konstytucyjne gdyż powodują, że cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, a tym samym pozbawiony jest prawa do sądu, podczas gdy wobec art. 100d ust. 2 ustawy o pomocy w okresie zawieszenia biegu terminu na załatwienie sprawy czynności dokonywane przez organ są skuteczne, natomiast art. 100d ust. 4 tej ustawy wprowadza ograniczenie proporcjonalne do osiągnięcia celu, jakim jest złagodzenie negatywnych skutków dla administracji rządowej sytuacji, w której na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się znacząca liczba cudzoziemców – obywateli państw trzecich m.in. w związku z trwającą wojną na Ukrainie, a w rezultacie niezastosowanie art. 100d ust. 1, 2 i 4 ustawy o pomocy i uznanie, że przepisy te nie mogły stanowić podstawy do przedłużeń zawieszenia biegów terminu na załatwienie sprawy dokonywanych po 30 czerwca 2024 r.;
2. art. 188 pkt 1 i 2, art. 184, art. 195 ust. 1, art. 178 ust. 1 i art. 7, art. 2 i art. 8 ust. 2 a także art. 31 ust. 3 i art. 37 ust. 2 Konstytucji przez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy sądy administracyjne nie są co do zasady sądami powołanymi do oceny zgodności ustaw z Konstytucją, jak również podczas gdy w świetle zasady legalizmu sędziowie sądów administracyjnych są związani Konstytucją i ustawami oraz podczas gdy sądy powinny dążyć do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych, a ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia przepisów Konstytucji, jak również wobec tego, że ograniczenia dotyczące praw cudzoziemców, w tym te dotyczące prawa do sądu, mogą być dalej idące niż ma to miejsce wobec obywateli polskich;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 100d ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy polegające na uwzględnieniu skargi wskutek niezastosowania regulacji przewidzianych w art. 100d ustawy o pomocy, w sytuacji, gdy skarga powinna zostać oddalona, ponieważ w sprawie nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności;
2. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1 – § 5, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 105 ust. 2 i art. 112a ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu, podczas gdy na mocy art. 100d ustawy o pomocy nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie czas trwania postępowania usprawiedliwiony był konfliktem zbrojnym na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy, przez co z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia;
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-§ 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, pomimo że na gruncie niniejszej sprawy nie upłynął jeszcze termin na załatwienie sprawy, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej punktów 1, 2 i 4 oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości (art. 188 p.p.s.a.), a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Pismem z 28 kwietnia 2026 r. skarżąca złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną (sporządzoną osobiście). Wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie nie przedstawiać opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ administracji i Sąd pierwszej instancji.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest zakres przedmiotowy stosowania art. art. 100d, a wcześniej art. 100c ustawy o pomocy.
Powołane przepisy nie wyłączają prawa do sądu, ale wprowadzają tylko jego czasowe ograniczenie i to jedynie w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Ograniczenie to nie było przy tym dowolne, ale uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r.
W orzecznictwie NSA przyjmowano, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy nie naruszają Konstytucji, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych (dalej: "KPP"), jak też art. 6 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: "EKPCz") (zob. wyroki NSA: z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; z 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; z 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24; orzeczenia dostępne w CBOSA: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ ).
W orzecznictwie NSA formułowano jednak zastrzeżenie, że powyższe oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu winny zostać poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (zob. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1985/22; z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24, z 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1188/24; CBOSA). Tym samym, ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny ustawy o pomocy. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. wyrok TK z 22 września 2005 r., sygn. Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93).
Mając na uwadze zakończenie procesu masowego napływu do Polski kolejnych obywateli Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. (co potwierdzają m.in. dane statystyczne udostępnione przez Urząd do Spraw Cudzoziemców za lata 2023 i 2024), a także wystarczający okres ponad dwóch lat, w jakim władze publiczne winny dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, w orzecznictwie uznano, że dalsze przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy na okres po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (zob. wyroki NSA: z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24; z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2940/24; z 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2719/24; CBOSA). Kolejne przedłużenie okresu "zawieszenia postępowania" na mocy art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej z 2024 r. nastąpiło z ewidentnym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy, należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.
Jak już zauważono okres od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji.
W konsekwencji NSA w składzie orzekającym uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r. W związku z tym istniały podstawy do odmowy zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej z 2024 r. w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Stanowisko takie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszych orzeczeniach (zob. np. wyroki NSA z: 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24, 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2939/24, 10 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 3154/24; CBOSA).
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, że sądy administracyjne nie są powołane do oceny zgodności ustaw z Konstytucją, należy stwierdzić, że przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się bezpośrednio (art. 8 Konstytucji). Adresatem tej normy są przede wszystkim sądy sprawujące wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), a sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Stosowanie Konstytucji nie jest więc tylko domeną Trybunału Konstytucyjnego, do prerogatyw którego należy orzekanie w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 Konstytucji). Prawo stosowania norm konstytucyjnych należy również do sądów, i to zarówno w przypadku zaistnienia luki w prawie, jak i wówczas, gdy sąd dojdzie do wniosku, że przepis ustawy jest oczywiście niezgodny z Konstytucją i nie powinien być w sprawie zastosowany. W sytuacji, gdy sąd rozpoznający konkretną sprawę dojdzie do przekonania, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do konstytucyjności przepisu ustawy, regułą winno być przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji, którego orzeczenie stwierdzające taką niezgodność wywoła ten skutek, że przepis ustawy utraci moc (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Odmienna sytuacja zachodzi wówczas, gdy dla sądu rozpoznającego sprawę brak jest wątpliwości co do zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty, np. gdy z przepisu (przepisów) Konstytucji można wywieść normę samowykonalną, względnie gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. W takiej sytuacji nie ma potrzeby zadawania pytania prawnego (zob. np. wyroki NSA z 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1369/07 i 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24; CBOSA).
Taka właśnie sytuacja, a mianowicie oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej, miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r. w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, według którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji). W świetle art. 184 Konstytucji zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/2; CBOSA). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Takie rozwiązanie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 KPP stanowi oczywistą sprzeczność z jej art. 47, zgodnie z którym każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule (zdanie pierwsze).
Jak już rozważono niezgodność art. 100d ustawy o pomocy z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. Zatem w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy do tego dnia ewentualna bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku podlegała ocenie z uwzględnieniem treści art. 100c i 100d ustawy o pomocy (w brzmieniu obowiązującym do tego dnia) ze wszystkimi tego konsekwencjami omówionymi szczegółowo w dotychczasowym, wskazanym na wstępie orzecznictwie NSA zapadłym w podobnych sprawach.
W przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 112a ust. 1 tej ustawy, który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r., decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Jak natomiast stanowi art. 112a ust. 2, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie.
Wobec powyższego zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził bezczynność organu w rozumieniu art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ mimo upływu terminu na dzień wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji (10 marca 2026 r.) organ nie załatwił sprawy skarżącej. W dacie orzekania przez NSA z akt sprawy także nie wynika, aby decyzja w sprawie wniosku została wydana w toku niniejszego postępowania sądowego. Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu 31 października 2024 r. a w dniu 19 listopada 2024 r. organ nadał numer sprawie. Od 27 listopada 2024 r. do dnia wydania zaskarżonego wyroku organ pozostawał w bezczynności. Jak wyżej zauważono, od dnia 1 lipca 2024 r. organ nie może już skutecznie powoływać się na przewidzianą w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy instytucję okresowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie określonej kategorii spraw, a także na regulację, która uniemożliwia wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości postępowania, wymierzenie grzywny organowi, przyznanie na rzecz strony skarżącej sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100d ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy). Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, dokonał więc prawidłowej wykładni art. 100d ustawy o pomocy, przyjmując, że Wojewoda dopuścił się bezczynności oraz orzekł o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku cudzoziemki o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony, pomimo zaskarżenia wyroku w punktach 2 i 4, do wypowiedzenia się w zakresie charakteru stwierdzonej bezczynności organu i zasądzonych od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Skarga kasacyjna nie zawiera bowiem zarzutu naruszenia art. 149 § 1a i art. 200 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji orzekając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wydał korzystne dla organu rozstrzygnięcie, natomiast zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania związane było z uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (ONSAiWSA z 2013 r. nr 3 poz. 38) przepisy art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz osobiście przez skarżącą, a zatem brak było podstaw do zwrotu kosztów w tym zakresie.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.