II OSK 1055/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki S. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdził bezczynność Wojewody, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i w pozostałym zakresie skargę oddalił. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 35 i art. 12 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie kwalifikacji rażącego naruszenia prawa do bezczynności organu, a także art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kwalifikacja bezczynności jako rażącego naruszenia prawa zależy od uznania sądu i analizy całokształtu okoliczności, przy czym zazwyczaj wymaga wielokrotnego przekroczenia terminu. W tej sprawie organ podejmował czynności, a postępowanie odwoławcze trwało około pięciu miesięcy, co nie uzasadniało kwalifikacji rażącej bezczynności. Ponadto, NSA wskazał, że wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest fakultatywne i zależy od uznania sędziowskiego. Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że względnie krótki okres bezczynności, skomplikowanie sprawy oraz fakt, że Wojewoda załatwił sprawę przed wydaniem wyroku, nie stanowiły podstawy do zastosowania tych środków. Sąd zaznaczył również, że stwierdzenie bezczynności otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania w procesie cywilnym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organu administracji oraz fakultatywność stosowania środków dyscyplinujących (grzywna, suma pieniężna) w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność organu administracji publicznej w sprawie pozwolenia na budowę, trwająca około pięciu miesięcy, może być zakwalifikowana jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu w tej sprawie nie była rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Kwalifikacja bezczynności jako rażącego naruszenia prawa zależy od uznania sądu i analizy całokształtu okoliczności, w tym stopnia skomplikowania sprawy i podejmowanych przez organ czynności. Zazwyczaj wymaga wielokrotnego przekroczenia terminu. W tym przypadku postępowanie trwało około pięciu miesięcy, a organ podejmował czynności, co nie uzasadniało takiej kwalifikacji.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest uprawniony, a nie zobowiązany do zastosowania tych środków.
Uzasadnienie
Przepisy art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznają sądowi fakultatywne uprawnienie do orzeczenia o grzywnie lub przyznania sumy pieniężnej. Decyzja w tym zakresie należy do uznania sędziowskiego i powinna być ograniczona do przypadków oczywistego przekroczenia granic tego uznania. W niniejszej sprawie, ze względu na krótki okres bezczynności i skomplikowanie sprawy, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie zachodzą podstawy do zastosowania tych środków.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Bezczynność organu nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa; ocena zależy od całokształtu okoliczności sprawy.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może, ale nie musi, orzec o grzywnie lub przyznać sumę pieniężną w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości; jest to fakultatywne uprawnienie sądu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § § 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 417¹ § § 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy sprawowaniu władzy publicznej.
k.c. art. 448
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność Wojewody w sprawie pozwolenia na budowę nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. • Okres postępowania odwoławczego (ok. 5 miesięcy) oraz stopień skomplikowania sprawy nie uzasadniały wymierzenia grzywny ani przyznania sumy pieniężnej. • Decyzja o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej jest fakultatywna i zależy od uznania sędziowskiego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wadliwej kwalifikacji bezczynności jako niebędącej rażącym naruszeniem prawa. • Zarzuty dotyczące niezastosowania przepisów o wymierzeniu grzywny i przyznaniu sumy pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. • Z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie rażące. • Z użytej w art. 149 § 2 p.p.s.a. formuły "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości. • Mamy tu zatem do czynienia z instytucją opartą na uznaniu sędziowskim.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organu administracji oraz fakultatywność stosowania środków dyscyplinujących (grzywna, suma pieniężna) w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak bezczynność organu i jej konsekwencje. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy bezczynność organu staje się 'rażącym naruszeniem prawa'? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.