II NSK 24/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. S.A. z siedzibą we W. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 366 k.p.c. i art. 365 k.p.c. w zw. z art. 479^53^ § 2 k.p.c. oraz art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu apelacyjnym pomimo istnienia stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i naruszenia zasady ne bis in idem. Powód argumentował, że wcześniejsza decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 7 listopada 2019 r. została uchylona wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 22 lipca 2021 r., co powinno uniemożliwić ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jego przyjęcia. Sąd uzasadnił, że wyrok Sądu Okręgowego z 22 lipca 2021 r. miał charakter kasatoryjny i jedynie wyeliminował z obrotu prawnego decyzję z 7 listopada 2019 r., nie rozstrzygając merytorycznie sprawy administracyjnej. W związku z tym Prezes URE mógł wszcząć nowe postępowanie administracyjne i wydać decyzję w tym samym przedmiocie. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy o powadze rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c. i 365 k.p.c.) dotyczą postępowania przed sądem, a nie organem administracyjnym, a uchylenie decyzji administracyjnej nie kończy postępowania w sprawie na etapie administracyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że nie zaszły przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym nieważność postępowania czy naruszenie zasady ne bis in idem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem i powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań administracyjnych i sądowych, zwłaszcza w przypadku uchylenia decyzji administracyjnej z przyczyn formalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji administracyjnej z powodu wad formalnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w przedmiocie, który był już przedmiotem uchylonej decyzji administracyjnej, narusza zasadę ne bis in idem oraz powagę rzeczy osądzonej (res iudicata)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w przedmiocie, który był już przedmiotem uchylonej decyzji administracyjnej, nie narusza zasady ne bis in idem ani powagi rzeczy osądzonej, jeśli uchylenie nastąpiło z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję organu ma charakter kasatoryjny i eliminuje decyzję z obrotu prawnego, ale nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ administracyjny jest uprawniony do ponownego wszczęcia postępowania i wydania nowej decyzji. Przepisy o powadze rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c. i 365 k.p.c.) dotyczą postępowania sądowego, a nie administracyjnego.
Czy wyrok sądu pierwszej instancji uchylający decyzję administracyjną z powodu nieważności postępowania administracyjnego (np. z uwagi na naruszenie przepisów o masie sanacyjnej) stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok sądu pierwszej instancji uchylający decyzję administracyjną z powodu nieważności postępowania administracyjnego nie stanowi przeszkody do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ.
Uzasadnienie
Uchylenie decyzji administracyjnej z powodu wad formalnych (nieważności postępowania) oznacza jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Nie jest to rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, które wiązałoby organ w przyszłości w identycznym przedmiocie. Organ może wszcząć nowe postępowanie, aby rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S.A. | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479^53 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia odwołania, sąd ochrony konkurencji i konsumentów zaskarżoną decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
ustawa o OZE art. 47
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
ustawa OZE art. 168 § pkt 1
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawa restrukturyzacyjnego art. 311 § 1
Prawo restrukturyzacyjne
k.p.c. art. 398^4 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^3 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu pierwszej instancji uchylający decyzję administracyjną z powodu nieważności postępowania nie stanowi przeszkody do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego. • Przepisy o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata) i zasadzie ne bis in idem dotyczą postępowania sądowego, a nie administracyjnego. • Uchylenie decyzji administracyjnej z przyczyn formalnych nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym pomimo istnienia stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i naruszenia zasady ne bis in idem. • Niewłaściwe niezastosowanie art. 386 § 2 k.p.c. i nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Uchylenie zaskarżonej decyzji organu regulacyjnego oznacza jej definitywne wyeliminowanie z obrotu prawnego, jako dotkniętej istotnymi wadami, uniemożliwiającymi pozostawienie jej w obrocie. • Wyrok uchylający decyzję kończy określony etap postępowania sądowego, ale nie kończy postępowania w rozpoznawanej sprawie na etapie postępowania administracyjnego. • Przepisy art. 366 k.p.c. i 365 k.p.c. dotyczą wyłącznie etapu postępowania przed sądem (a nie organem administracyjnym).
Skład orzekający
Adam Redzik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem i powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań administracyjnych i sądowych, zwłaszcza w przypadku uchylenia decyzji administracyjnej z przyczyn formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji administracyjnej z powodu wad formalnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej ne bis in idem i jej zastosowania w kontekście postępowań administracyjnych i sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i procesowego.
“Czy uchylona decyzja administracyjna zamyka drogę do ponownego postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasadę ne bis in idem.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.