II Kzw 283/14

Sygn. akt II Kzw 283/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: Prezes SO Robert Pelewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Bełczowska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. sprawy J. L. skazanego z art. 178a§2 kk , na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 12.11.2014r.w sprawie II Ko 1859/14 o odmowie uwzględnienia wniosku o umorzenie należności sądowych w sprawie II K 677/13 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, na mocy art. 437 § 1 kpk w zw. z art.1 § 2 kkw postanowił I. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; II. zwolnić skazanego J. L. , w całości, od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami w tym zakresie obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie II K 677/13 J. L. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a§2 kk m.in. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby 2 lat oraz na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przy określeniu jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. Wyrokiem tym zasądzono ponadto od J. L. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w łącznej kwocie 260 zł. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu w sprawie II Ko 2837/13 rozłożył wobec skazanego J. L. orzeczoną karę grzywny oraz zasądzone koszty sądowe na 10 rat. Postanowieniem II Ko 529/14 z dnia 25 marca 2014 r. Sąd Rejonowy odwołał rozłożenie na raty orzeczonej kary grzywny i kosztów sądowych. W dniu 30 października 2014 r. skazany złożył do Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu wniosek o umorzenie reszty niezapłaconej kary grzywny oraz kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową i bytową, a zwłaszcza ze względu na fakt aktualnego przebywania w zakładzie karnym. Skazany podkreślił, że przed osadzeniem w zakładzie karnym był osobą bezrobotną. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. tenże Sąd nie uwzględnił wniosku skazanego J. L. o umorzenie kary grzywny i kosztów sądowych orzeczonych wobec skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie II K 677/13, uznając że w sprawie tej należy rozważyć w pierwszej kolejności zastosowanie kar zastępczych ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności. Sąd I instancji wskazał również, że nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”, który w myśl przepisu art. 51§1 kkw uzasadniałby umorzenie kary finansowej wobec J. L. . Na powyższe postanowienie Sądu skazany wniósł zażalenie ponownie podnosząc, że przebywa w Zakładzie Karnym w U. , nie posiada żadnych środków finansowych ani źródeł dochodu, aby zapłacić całość należności względem Skarbu Państwa. Skazany wniósł o umorzenie kwot należnych Skarbowi Państwa z tytułu wyroku II K 677/13 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stwierdził, co następuje: Zażalenie skazanego J. L. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I Instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w danej sprawie i z poczynionych ustaleń wyciągnął trafne wnioski. Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie II Ko 1859/14 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 12 listopada 2014 r. zapadło m.in. na mocy art. 51 § 1 kkw . Zgodnie z tym przepisem j eżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo - również w całości. Wykładnia językowa tego przepisu prawa jest jednoznaczna i nie pozostawia żadnych wątpliwości – umorzenie kary pieniężnej jest możliwe tylko wówczas, gdy: 1. wykonane kary jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od skazanego, 2. wykonanie kary w innej drodze okazało się niemożliwe, 3. zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd przed wydaniem postanowienia w przedmiocie całkowitego lub częściowego umorzenia kary grzywny winien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy wykonanie kary grzywny przez skazanego jest faktycznie niemożliwe z przyczyn od niego niezależnych. Analizując sytuację J. L. trzeba wskazać, że zarządzono mu wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 18 lutego 2014r. (II Ko 2818/13), a jako podstawę decyzji procesowej wskazano treść art. 75§2 kk . Natomiast jako okoliczności faktyczne wskazano nie wywiązywanie się z obowiązku powstrzymania od nadużywania alkoholu, nie podjęcie leczenia, a następnie nadużywanie alkoholu i agresywne zachowania wobec żony. Sekwencja przedstawionych dotychczas zdarzeń nie pozostawia wątpliwości, że opisane zachowania J. L. miały miejsce już po wydaniu wyroku w sprawie II K 677/13 i te właśnie zachowania skutkowały osadzeniem go w zakładzie karnym. Brak więc jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że wykonanie kary grzywny rozłożonej na raty jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od skazanego – bo to bowiem właśnie przyczyny całkowicie zależne od skazanego, a wyżej opisane, doprowadziły do zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności i osadzenia J. L. w zakładzie karnym, a tym samym także do niemożności uiszczania grzywny ze względu na brak pracy i majątku. W następnej kolejności orzekający w sprawie Sąd powinien ponadto ustalić i rozważyć, czy możliwe i celowe jest wykonanie zastępczej kary ograniczenia wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności ( art. 45 i 46 kkw ). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zarówno w sytuacji osobistej, rodzinnej, socjalnej, jak i majątkowej J. L. , możliwe i celowe będzie wykonanie zastępczej kary ograniczenia wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności. Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy II Wp 86/14 skazany w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, nie poddał się leczeniu odwykowemu i nie przyczyniał się do utrzymania rodziny. Tak więc wykonanie jednej z form kar zastępczych nie będzie miało żadnych negatywnych konsekwencji dla rodziny skazanego. Kiedy Sąd ustali, że wykonanie kary (także w formach zastępczych) jest faktycznie niemożliwe, to należy rozważyć, czy dany wypadek jest „szczególnie uzasadniony”. W orzecznictwie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony wypadek na gruncie przepisu art. 51 kkw , to zaistnienie po wydaniu wyroku orzekającego grzywnę, koszty sądowe lub środek karny, takiego zdarzenia, które powoduje, że rozstrzygnięcie to staje się dla skazanego i jego najbliższych nadmiernie represyjne, niesprawiedliwe w odczuciu społecznym. Z taką sytuacją mielibyśmy zaś do czynienia gdyby skazanego i jego rodzinę dotknęło zdarzenie nagłe, porównywalne z klęską żywiołową (np. pożar, powódź, inna katastrofa lub ciężka choroba, ciężkie kalectwo), które spowodowałoby wydatne pogorszenie sytuacji majątkowej i stanowiłoby poważne zagrożenie dla podstaw egzystencji skazanego i jego najbliższych (postanowienie II AKzw 412/11 SA w Lublinie z dnia 11.05.2011 r.; LEX nr 895943). Przekładając powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stoi na stanowisku, że skazany co prawda nie wykonał kary grzywny, niemniej jednak możliwe jest wykonanie tej kary przez skazanego w formie zastępczej przewidzianej w art. 45 i 46 kkw . Ponadto w sprawie tej nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu art. 51 kkw – pobyt w zakładzie karnym i brak możliwości zarobkowania do takich się nie zalicza. Tym samym Sąd Okręgowy w pełni popiera stanowisko Sądu I instancji w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd nie mógł pozytywnie ustosunkować się do zażalenia skazanego J. L. . Znalazło to swój wyraz w treści niniejszego postanowienia. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Sąd Odwoławczy działał w oparciu o art. 437 § 1 kpk , który to przepis z mocy art. 1 § 2 kkw znajduje swoje posiłkowe zastosowanie także w postępowaniu wykonawczym. Sąd zwolnił J. L. w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa, uznając, że sytuacja majątkowa skazanego uzasadnia istnienie przesłanek z art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 1 § 2 kkw .