II KZ 41/26
POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie P. P.
skazanego z art. 288 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 października 2026 r.,
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie z dnia 8 lipca 2026 r. Przewodniczącego X Wydziału Sądu
Okręgowego w Warszawie w sprawie o sygn. akt X WKK 39/26 o odmowie
przyjęcia kasacji,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia
23 września 2024 r., sygn. akt V K 466/22, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego
w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt X Ka 1228/24, P. P. został skazany
na karę 200 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na
20 złotych. Orzeczenie Sądu odwoławczego zaskarżone zostało kasacją obrońcy
skazanego, w której zarzucono:
- rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 § 1 k.k.,
II KZ 41/26
2
- rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art.
457 § 3 k.p.k.,
- rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2
k.p.k. polegające na zaakceptowaniu przez Sąd odwoławczy dowolnej oceny
materiału dowodowego.
Odwołując się do tych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów
obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2026 r., sygn. akt X WKK 39/26, Przewodniczący
X Wydziału Sądu Okręgowego w Warszawie odmówił przyjęcia kasacji wskazując,
że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie
skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a kara taka nie
została wobec skazanego orzeczona, a nadto w kasacji nie podniesiono zarzutu
zaistnienia uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
Zarządzenie to zaskarżone zostało zażaleniem obrońcy skazanego.
Wprawdzie we wstępnej części środka odwoławczego nie sformułowano
zarzutów stawianych zarządzeniu, to jednak z jego uzasadnienia wynika, że
skarżący uważa, iż:
- zarządzenie wydane zostało z naruszeniem art. 530 § 2 k.p.k., ponieważ
przewodniczący wydziału nie ma uprawnienia do dokonywania merytorycznej
kontroli wniesionej kasacji, co w realiach sprawy miało miejsce poprzez stwierdzenie,
że nie zawiera ona zarzutu opartego na uchybieniach wymienionych w art. 439 k.p.k.;
- zarządzenie jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP
poprzez to, że pozbawia ono stronę prawa do sądu;
- zaskarżone zarządzenie narusza standard prawa do sądu wynikający z art.
6 europejskiej konwencji praw człowieka, a także pozostaje w sprzeczności z art. 13
tej konwencji, gwarantującym każdej osobie skuteczny środek ochrony prawnej.
W ocenie skarżącego, art. 523 § 2 k.p.k. nie powinien być interpretowany w
sposób prowadzący do wyłączenia kontroli Sądu Najwyższego w sprawach, w
których skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia fundamentalnych gwarancji
rzetelnego procesu.
W konsekwencji tych rozważań obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
zarządzenia oraz przyjęcie kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
II KZ 41/26
3
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne.
Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie
skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie
to nie dotyczy podmiotów szczególnych wymienionych w art. 521 k.p.k., ani kasacji
wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Skazanemu w
rozważanej sprawie nie wymierzono kary pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania, kasacja nie została wniesiona przez podmiot szczególny,
a w treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie zarzucono uchybienia
wymienionego w art. 439 k.p.k., a więc nie została ona oparta na bezwzględnych
powodach uchylenia orzeczenia.
Stosownie do art. 530 § 2 k.p.k., prezes sądu (przewodniczący wydziału,
upoważniony sędzia) odmawia przyjęcia kasacji, jeżeli zachodzą okoliczności, o
których mowa w art. 120 § 2 lub 429 § 1 k.p.k., albo gdy kasację oparto na innych
powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Przepis art. 429 § 1 k.p.k. stanowi, że
odmawia się przyjęcia środka odwoławczego (w rozważanym wypadku kasacji) m.in.
wówczas,
gdy
jest
on
niedopuszczalny
z
mocy
ustawy.
Obowiązkiem
przewodniczącego wydziału, rozważającego kwestię przyjęcia albo odmowy
przyjęcia kasacji, było zatem zbadanie, czy jest ona dopuszczalna w świetle
obowiązującego prawa. W zarządzeniu trafnie ustalono, że kasacja obrońcy
skazanego nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ skazanemu wymierzono
karę nieizolacyjną, a skarżący nie podniósł zarzutu znajdującego oparcie w
przepisach art. 439 k.p.k. Twierdzenie skarżącego, iż autor zarządzenia dokonał
niedopuszczalnej merytorycznej kontroli kasacji jest zupełnie chybione, ponieważ jej
ocena ograniczała się do stwierdzenia, że nie zaistniała sytuacja przewidziana w art.
523 § 4 pkt 1 k.p.k. (nie podniesiono zarzutu zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1
k.p.k. (godzi się zauważyć, że zażaleniu skarżący wcale nie twierdzi, że taki zarzut
podniósł).
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty związane z naruszeniem
przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych, gwarantujących prawo do sądu i
skutecznego środka ochrony prawnej. Zgodność ograniczenia wnoszenia kasacji z
Konstytucją RP była przedmiotem analiz Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku
z dnia 17 maja 2004 r., SK 32/03 (OTK-A 2004/5/44) uznał, że jest ono zgodne z art.
II KZ 41/26
4
32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie
jest niezgodne z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Argumentacja zawarta w zażaleniu skarżącego nie przedstawia nowej
perspektywy konstytucyjnej oceny owego ograniczenia. W zakresie rozważań
w zaprezentowanej optyce
wypada odesłać
do
obszernego
uzasadnienia
cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zob. też postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 17 maja 2017 r., IV KZ 10/17; z dnia 19 lipca 2017 r., V KZ
32/17 i z dnia 21 maja 2020 r., II KZ 52/19). W uzasadnieniu wskazanego wyroku
Trybunału Konstytucyjnego zwrócono także uwagę, że omawiana regulacja nie
została zakwestionowana w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Na sprzeczność z przepisami konwencji nie wskazuje także aktualne orzecznictwo
Trybunału, w tym judykaty przywołane w uzasadnieniu zażalenia.
Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie.
SSN Waldemar Płóciennik
[J.J.]
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
II KZ 41/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.