Orzeczenie · 2026-03-26

II KZ 18/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczezażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokara pozbawienia wolnościuchylenie wyroku

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia oskarżonego M.B. oraz jego obrońcy na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2026 r., sygn. akt II KO 190/25, którym zastosowano wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Postanowienie to zostało wydane w kontekście uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymywał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie skazujący M.B. na łączną karę 15 lat pozbawienia wolności za szereg przestępstw, w tym usiłowanie zabójstwa i rozbój. Oskarżony nie sprecyzował zarzutów, kwestionując postanowienie w całości. Obrońca zarzuciła obrazę przepisów k.p.k. dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania, w tym art. 257 § 1 k.p.k. (niezastosowanie środka wolnościowego), art. 258 § 2 i 4 k.p.k. (nieuwzględnienie rodzaju i charakteru obaw, nasilenia zagrożenia dla postępowania po uchyleniu wyroku, odbyciu części kary) oraz art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k. (istnienie negatywnych przesłanek stosowania aresztu ze względu na skutki dla rodziny). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w dniu 26 marca 2026 r., uznał zażalenia za niezasadne. Podkreślono, że prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów jest duże, co wynika z wyroku sądu I instancji. Wysokość orzeczonej kary (15 lat pozbawienia wolności) stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k., gdyż stwarza realne zagrożenie dla prawidłowego toku postępowania i uniknięcia kary. Sąd odrzucił argumentację obrońcy dotyczącą etapu postępowania odwoławczego, wskazując, że środki zapobiegawcze można stosować aż do rozpoczęcia wykonywania kary. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził, że choć sytuacja rodzinna oskarżonego (chora matka, niepełnosprawny syn) jest trudna, nie stanowi ona bezwzględnej przeszkody do stosowania aresztu, zwłaszcza że problemy te istniały już wcześniej i nie powstały wyłącznie w związku z pozbawieniem wolności oskarżonego. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w oparciu o wysokość orzeczonej kary, nawet w sytuacji uchylenia wyroku i ponownego rozpoznawania sprawy, a także interpretacja przesłanek negatywnych stosowania aresztu ze względu na sytuację rodzinną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (uchylenie wyroku, ponowne rozpoznanie) i konkretnych przepisów k.p.k. dotyczących środków zapobiegawczych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wysokość nieprawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności (15 lat) stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do zastosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k., nawet jeśli sprawa znajduje się w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wysokość nieprawomocnie orzeczonej surowej kary pozbawienia wolności stanowi samodzielną przesłankę stosowania tymczasowego aresztowania, gdyż stwarza niebezpieczeństwo, że oskarżony może podejmować zachowania zmierzające do destabilizacji prawidłowego toku postępowania w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 258 § 2 k.p.k. jest samodzielną podstawą do stosowania aresztu. Wysokość orzeczonej kary (15 lat) aktualizuje przesłankę szczególną tymczasowego aresztowania, a środki nieizolacyjne nie są w tym przypadku wystarczające. Domniemanie niebezpieczeństwa destabilizacji postępowania uzasadnia stosowanie środka izolacyjnego.

Czy trudna sytuacja rodzinna oskarżonego (chora matka, niepełnosprawny syn) stanowi bezwzględną przeszkodę do stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja rodzinna nie stanowi bezwzględnej przeszkody, jeśli problemy te istniały już wcześniej i nie powstały wyłącznie w związku z pozbawieniem wolności oskarżonego, a uchylenie aresztu nie zmieniłoby trwale tej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć sytuacja rodzinna jest trudna, problemy te istniały już wcześniej i nie są bezpośrednim skutkiem pozbawienia wolności. Nie można oczekiwać, że uchylenie aresztu trwale zmieni tę sytuację. Dlatego nie stwierdzono przeszkody do stosowania tymczasowego aresztu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokuratura / Oskarżenie

Strony

NazwaTypRola
M.B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego przestępstwa jest duże.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wysokość orzeczonej kary pozbawienia wolności powyżej 3 lat stanowi przesłankę szczególną tymczasowego aresztowania.

k.p.k. art. 258 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

Negatywne przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania, w tym wyjątkowo ciężkie skutki dla rodziny.

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § 2

Kodeks karny

Usiłowanie zabójstwa.

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

Rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia.

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

Naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji kar.

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

Ciężkie uszkodzenie ciała.

k.p.k. art. 249 § 4

Kodeks postępowania karnego

Środki zapobiegawcze można stosować aż do chwili rozpoczęcia wykonywania kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokość nieprawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności (15 lat) jako samodzielna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania (art. 258 § 2 k.p.k.). • Potencjalne ryzyko destabilizacji postępowania przez oskarżonego w celu uniknięcia surowej kary. • Nieskuteczność środków nieizolacyjnych w kontekście zagrożenia. • Sytuacja rodzinna oskarżonego nie stanowi bezwzględnej przeszkody do stosowania aresztu, gdy problemy istniały wcześniej.

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym zamiast tymczasowego aresztowania. • Nieuwzględnienie rodzaju i charakteru obaw oraz nasilenia zagrożenia dla postępowania po uchyleniu wyroku i odbyciu części kary. • Istnienie negatywnych przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania ze względu na wyjątkowo ciężkie skutki dla najbliższej rodziny.

Godne uwagi sformułowania

art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samodzielną przesłankę stosowania tymczasowego aresztowania • wysokość nieprawomocnie orzeczonej surowej kary stwarza niebezpieczeństwo, że oskarżony może podejmować zachowania i czynności zmierzające do destabilizacji prawidłowego toku postępowania w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej • środki zapobiegawcze można stosować aż do chwili rozpoczęcia wykonywania kary

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Kołodziejski

członek

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w oparciu o wysokość orzeczonej kary, nawet w sytuacji uchylenia wyroku i ponownego rozpoznawania sprawy, a także interpretacja przesłanek negatywnych stosowania aresztu ze względu na sytuację rodzinną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (uchylenie wyroku, ponowne rozpoznanie) i konkretnych przepisów k.p.k. dotyczących środków zapobiegawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego - stosowania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak sąd balansuje między potrzebą zabezpieczenia procesu a sytuacją rodzinną oskarżonego.

Areszt po uchyleniu wyroku: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy surowa kara jest kluczowa dla zabezpieczenia procesu.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst