II KO 114/09

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  28  KWIETNIA  2010  R. 
II  KO  114/09 
 
Pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie 
– utrzymanie w mocy zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoław-
czego) przez sąd odwoławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do roz-
poznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomoc-
nym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, które nie zostało poddane me-
rytorycznej kontroli odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji proce-
sowej. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak. 
Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca), J. Matras. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Jacka Z. skazanego z art. 101a § 1 u.k.s. 
w zw. z art. 25 § 1 pkt. 2 i 5 u.k.s. i innych o wznowienie postępowania, 
zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 
października 2006 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 
2010 r. z urzędu kwestii właściwości, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. 
 
p o s t a n o w i ł  stwierdzić swą niewłaściwość i sprawę p r z e k a z a ć  
Sądowi Apelacyjnemu w W. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wskazanym wyrokiem Sąd Okręgowy skazał Jacka Z. za 3 przestęp-
stwa na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i na karę grzywny. 

 
2
Postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. Sąd Apelacyjny w W. 
utrzymał w mocy postanowienie tego Sądu z dnia 26 sierpnia 2009 r., po-
zostawiające apelacje obrońców oskarżonego bez rozpoznania. 
Obrońca skazanego w dniu 28 października 2009 r. złożył do Sądu 
Apelacyjnego „wniosek o wznowienie postępowania (...) Sądu Okręgowe-
go”, wskazując art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 i 4 k.p.k. i art. 9 § 2 
k.p.k. jako jego podstawę, albowiem ujawniły się uchybienia wymienione w 
art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania 
Sądowi Najwyższemu. 
Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi na wniosek 
postulował przekazanie go „Sądowi Apelacyjnemu w W. jako właściwemu, 
zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k.”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że formuła wniosku i skierowanie 
go do Sądu Apelacyjnego zobowiązywały ten Sąd do reakcji procesowej 
przewidzianej w art. 35 § 1 k.p.k., skoro uznał, że nie jest właściwy funk-
cjonalnie do zdecydowania o wniosku. Należało zatem zarejestrować 
sprawę w wykazie „Ko” i wydać stosowne postanowienie, zamiast wpisy-
wać wniosek do dziennika korespondencji, a następnie przedstawiać wnio-
sek „według właściwości”. Ta elementarna wiedza nie powinna umknąć 
kierownikowi sekcji zażaleniowo-wnioskowej II Wydziału Karnego Sądu 
Apelacyjnego w W. 
Sąd Najwyższy odstąpił jednak od adekwatnego, analogicznego po-
stąpienia, uznając, że doszłoby do zbędnego przedłużenia postępowania, 
którego gospodarzem, jak słusznie wskazano we wniosku, jest Sąd Apela-
cyjny. 
W tej sprawie postępowanie sądowe zakończono prawomocnym wy-
rokiem Sądu Okręgowego. Bowiem tylko ten Sąd rozstrzygał o odpowie-
dzialności karnej oskarżonego. Sąd Apelacyjny nie wypowiadał się o 

 
3
przedmiocie procesu, ponieważ uznał, że nie zostały spełnione ku temu 
warunki formalne. Sąd Apelacyjny rozpoznawał więc sprawę, ale postępo-
wanie nie zakończyło się jego merytorycznym orzeczeniem (tak Sąd Naj-
wyższy w postanowieniu z dnia 21 października 2008 r., IV KO 59/08, R-
OSNKW 2008, poz. 2069 wersja elektroniczna, w uzasadnieniu wyroku z 
dnia 15 czerwca 1993 r., III KO 44/93, OSNKW 1993, z. 78, poz. 50, z 
trafną korygującą uwagą Sądu Apelacyjnego w Lublinie w uzasadnieniu 
postanowienia z dnia 25 stycznia 2006 r., II Aka 9/06, LEX 168032; P. 
Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komen-
tarz, t. III, s. 299, Warszawa 2007; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania 
karnego i ustawa o świadku koronnym. Komentarz, s. 1151, Warszawa 
2008). Z uwagi na to, że postępowanie karne co do meritum zakończyło 
się przed Sądem Okręgowym, w myśl art. 544 § 1 k.p.k. w kwestii wzno-
wienia tego postępowania orzeka (wypowiada się) Sąd Apelacyjny. Jest on 
tu sądem kontrolującym orzeczenie innego sądu [zob. Z. Doda, A. Gaber-
le: Kontrola odwoławcza w procesie karnym, s. 561, Warszawa 1997, S. 
Zabłocki w: R. A. Stefański, S. Zabłocki (red.): Kodeks postępowania kar-
nego. Komentarz, t. III, s. 704, Warszawa 2004]. Zatem, pozostawienie 
środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie – utrzymanie w mocy 
zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego) przez sąd odwo-
ławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do rozpoznania wniosku o 
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem są-
du pierwszej instancji, które nie zostało poddane merytorycznej kontroli 
odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji procesowej. 
Obecnie zadaniem Sądu Apelacyjnego jest więc stosowna reakcja na 
pismo obrońcy skazanego jak i wybór jej formy. W razie uznania, że nie 
zaistniały wskazywane w tym piśmie uchybienia, możliwe jest postąpienie 
przyjęte w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2005 r., II KO 75/04, OSNKW 
2005, z. 7 – 8 poz. 70 albo w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2005 r., II 

 
4
KO 59/04, OSNKW 2005, z. 6, poz. 56 albo wreszcie, w sposób sugero-
wany w piśmiennictwie (zob. P. Hofmański, S. Zabłocki: Meandry wykładni 
art. 9 § 2 Kodeksu postępowania karnego, czyli jak postępować z „wnio-
skami” składanymi na postawie tego przepisu w: W kręgu teorii i praktyki 
prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, s. 
654 – 660, Lublin 2005; P. Hofmański i inni, op. cit., t. I, s. 92 – 93), który 
wydaje się najbardziej adekwatny zważywszy na przemawiające za nim 
argumenty (tak również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 
maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). 
Z przytoczonych względów orzeczono jak na wstępie.