Orzeczenie · 2000-09-05

II KKN 565/97Uniewinnienie od zarzutu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2000-09-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
spadkitestamentpoświadczenie nieprawdywprowadzenie w błądkasacjaSąd Najwyższyodpowiedzialność karna

Sąd Rejonowy w O. skazał A. L. i J. L. za przestępstwo z art. 267 kk, uznając ich winnymi wyłudzenia poświadczenia nieprawdy poprzez zatajenie istnienia testamentu ojca i uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z ustawy. Sąd Wojewódzki w W. utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację obrońcy, uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił oskarżonych. Sąd Najwyższy wskazał, że dla przyjęcia kwalifikacji z art. 267 kk konieczne jest wykazanie podstępnego wprowadzenia sądu w błąd, a samo zatajenie faktu istnienia testamentu nie jest wystarczające. Ponadto, stwierdzono, że sędzia prowadząca posiedzenie w sprawie nabycia spadku nie pouczyła uczestników o skutkach karnych zapewnienia zgodnie z art. 671 § 3 kpc. Wobec braku przesłanki podstępnego wprowadzenia w błąd oraz braku pouczenia, oskarżeni nie ponoszą odpowiedzialności karnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 267 kk w kontekście zatajenia informacji oraz znaczenie pouczenia o skutkach karnych w postępowaniu cywilnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i karnej związanej z postępowaniem spadkowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zatajenie istnienia testamentu przez spadkobierców, którzy następnie składają zapewnienie o braku testamentu, stanowi przestępstwo wyłudzenia poświadczenia nieprawdy z art. 267 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie towarzyszy temu podstępne wprowadzenie sądu w błąd.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że samo zatajenie faktu istnienia testamentu nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności z art. 267 kk. Konieczne jest wykazanie podstępnego działania sprawcy, które utrudnia sądowi dotarcie do prawdy. W tej sprawie brak było takich elementów, a dodatkowo oskarżeni nie zostali pouczeni o skutkach karnych zatajenia testamentu.

Czy brak pouczenia uczestników postępowania spadkowego o skutkach karnych złożenia fałszywego zapewnienia o braku testamentu wyłącza odpowiedzialność karną za zatajenie jego istnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w kontekście art. 247 § 2 dkk.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro sędzia prowadząca postępowanie nie pouczyła uczestników o skutkach karnych zapewnienia zgodnie z art. 671 § 3 kpc, to oskarżeni nie ponoszą odpowiedzialności za zatajenie prawdy w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
A. L. i J. L.

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznaoskarżony
J. L.osoba_fizycznaoskarżony
A. W. – L.osoba_fizycznawspółoskarżony/uczestnik postępowania spadkowego
X. Z. L.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 267

Kodeks karny

Wymaga podstępnego wprowadzenia w błąd, a nie tylko zatajenia faktu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 671 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zapewnienia o braku testamentu.

k.p.c. art. 671 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakłada obowiązek pouczenia o skutkach karnych zapewnienia.

d.k.k. art. 247 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zatajenia testamentu.

d.k.k. art. 247 § § 2

Kodeks karny

Wyłącza odpowiedzialność za zatajenie prawdy w przypadku braku pouczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstępnego wprowadzenia sądu w błąd. • Brak pouczenia o skutkach karnych zatajenia testamentu. • Zatajenie faktu istnienia testamentu nie jest tożsame z podstępnym wprowadzeniem w błąd.

Godne uwagi sformułowania

dla przyjęcia kwalifikacji z art. 267 kk nie jest konieczne wykazanie, iż oskarżeni znali treść testamentu przed złożeniem zapewnienia przed Sądem, wystarczy wykazanie, że zataili fakt istnienia testamentu • Sąd Wojewódzki nie wykazał jednak na czym polegało „podstępne wprowadzenie w błąd” oskarżonych. • „wprowadzenie w błąd musi być podstępne, sprawca musi swoim zachowaniem utrudniać wystawcy dotarcie do prawdy; samo fałszywe poinformowanie nie jest jeszcze podstępem” • Skoro w świetle powyższego oskarżeni z uwagi na przepis art. 247 § 2 dpkp nie ponoszą odpowiedzialności za zatajenie prawdy, a nie było podstaw do przyjęcia kwalifikacji prawnej czynu z art. 267 dkk z uwagi na brak koniecznej przesłanki w postaci „podstępnego” wprowadzenia w błąd, to oskarżonych należało uniewinnić.

Skład orzekający

Marek Sokołowski

przewodniczący

Halina Gordon - Krakowska

sprawozdawca

Henryk Gradzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 267 kk w kontekście zatajenia informacji oraz znaczenie pouczenia o skutkach karnych w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i karnej związanej z postępowaniem spadkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i precyzyjna interpretacja przepisów karnych, nawet w pozornie prostych sprawach spadkowych. Uniewinnienie od zarzutu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy dzięki brakowi podstępu i pouczenia jest interesujące.

“Czy zatajenie testamentu to zawsze przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice.”

Dane finansowe

zwrot opłaty od kasacji: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst