II KK 58/26Uchylenie wyroku nakazowego brak uprawnień kierowanie pojazdem 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść obwinionego I.V. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego kierowania pojazdem w dniu 12 czerwca 2025 r. bez wymaganych uprawnień (art. 94 § 1 k.w.) oraz bez dopuszczenia pojazdu do ruchu (art. 94 § 2 k.w.), wymierzając łącznie karę grzywny w wysokości 2500 zł i zasądzając koszty postępowania. Wyrok nakazowy uprawomocnił się wobec braku sprzeciwu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym mimo wątpliwości co do winy i okoliczności czynu, zwłaszcza w kontekście obywatela obcego państwa, którego uprawnienia oparto jedynie na danych z systemów informacyjnych. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko, gdy okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie wątpliwości budziło ustalenie braku uprawnień do kierowania pojazdem przez obwinionego cudzoziemca, gdyż brak wpisu w polskich rejestrach nie jest wystarczający, a należało zweryfikować posiadanie zagranicznego prawa jazdy. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na obligatoryjność orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 94 § 3 k.w. w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. po 31 grudnia 2021 r. Zaniechanie orzeczenia tego środka stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami przez cudzoziemców, stosowanie postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.
Dotyczy wykroczeń popełnionych po 31 grudnia 2021 r. w zakresie obligatoryjności zakazu prowadzenia pojazdów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprawa o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. może być rozpoznana w postępowaniu nakazowym, jeśli istnieją wątpliwości co do posiadania przez obwinionego uprawnień do kierowania pojazdem, zwłaszcza w przypadku cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W przypadku wątpliwości co do posiadania zagranicznych uprawnień przez cudzoziemca, sprawa powinna być rozpoznana w trybie zwyczajnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak wpisu w polskich systemach informacyjnych nie jest wystarczający do ustalenia braku uprawnień u cudzoziemca. Należy zweryfikować posiadanie zagranicznego prawa jazdy zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami. Wątpliwości te uniemożliwiają stosowanie postępowania nakazowego.
Czy w przypadku skazania za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień) popełnione po 31 grudnia 2021 r., orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne na podstawie art. 94 § 3 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 94 § 3 k.w. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., w razie popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Zaniechanie orzeczenia tego środka stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.V. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (12)
Główne
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Kierowanie pojazdem mechanicznym na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu przez osobę nieposiadającą do tego wymaganych uprawnień.
k.w. art. 94 § 2
Kodeks wykroczeń
Kierowanie pojazdem na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, mimo braku dopuszczenia pojazdu do ruchu.
k.w. art. 94 § 3
Kodeks wykroczeń
Obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. po 31 grudnia 2021 r.
Pomocnicze
k.p.w. art. 93 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Możliwość wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.
k.p.w. art. 93 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Warunek rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym: okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
u.k.p. art. 4 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Dokumenty stwierdzające posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem (prawo jazdy krajowe lub zagraniczne, pozwolenie wojskowe).
u.k.p. art. 5 § 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Warunki uznawania zagranicznego prawa jazdy na terytorium RP (okres 6 miesięcy od rozpoczęcia pobytu).
p.r.d. art. 38 § 1
Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek posiadania przy sobie i okazania dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem (od 5 grudnia 2020 r. dotyczy głównie zagranicznych praw jazdy).
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.
k.w. art. 95 § 1
Kodeks wykroczeń
Karanie za prowadzenie pojazdu bez wymaganych dokumentów (łagodniejsza sankcja niż art. 94 § 1 k.w.).
k.w. art. 29 § 1
Kodeks wykroczeń
Okres, na jaki może zostać nałożony zakaz prowadzenia pojazdów (od 6 miesięcy do 3 lat).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym mimo wątpliwości co do posiadania przez obwinionego uprawnień do kierowania pojazdem, zwłaszcza w kontekście cudzoziemca. • Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nakazowe jest instytucją Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, to znaczy takich, w których zebrany materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych zastrzeżeń co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu. • Brak stosownego wpisu w systemach informatycznych polskiej policji oraz Centralnej Ewidencji Kierowców, nie jest jednak - w ramach oceny realizacji znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. - wystarczającym sprawdzeniem uprawnień do prowadzenia pojazdów w odniesieniu do cudzoziemców. • W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w art. 94 § 1 k.w., orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami przez cudzoziemców, stosowanie postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy wykroczeń popełnionych po 31 grudnia 2021 r. w zakresie obligatoryjności zakazu prowadzenia pojazdów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa drogowego – weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami przez cudzoziemców, co jest częstym problemem. Dodatkowo, podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania procedur, takich jak postępowanie nakazowe.
“Cudzoziemiec za kółkiem w Polsce: czy polskie systemy wystarczą do udowodnienia braku uprawnień?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.