II KK 358/25

II KK 358/25 
 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
  
Dnia 28 stycznia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) 
SSN Michał Laskowski 
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) 
Protokolant Małgorzata Szmit 
  
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej, 
w sprawie P.R., 
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i in.  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej  
na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r., 
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego  
oraz kasacji obrońcy skazanego, 
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie 
z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt IX Ka 413/25, 
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie 
z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III K 554/21,  
  
1. uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego i zarzut z 
punktu 1 kasacji obrońcy skazanego, uchyla zaskarżony wyrok w 
części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze za czyn z punktu I 
wyroku Sądu Rejonowego i w tym zakresie przekazuje sprawę 
Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w 
postępowaniu odwoławczym;  

II KK 358/25              
2 
 
2. w pozostałym zakresie oddala kasację obrońcy skazanego 
jako oczywiście bezzasadną i w tym zakresie kosztami sądowymi 
postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa, zwalniając od 
ich ponoszenia skazanego P.R.;  
3. zarządza zwrot skazanemu uiszczonej opłaty od kasacji w 
kwocie 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych.  
  
Michał Laskowski    Kazimierz Klugiewicz     Małgorzata Wąsek-Wiaderek 
  
UZASADNIENIE 
 
 
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 
21 stycznia 2025 r., III K 554/21, P. R. został uznany za winnego czynu z art. 13 § 1 
k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k., za który – na podstawie m.in. art. 37b k.k. – wymierzono 
mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 2 lat ograniczenia wolności, 
polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w 
wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym (pkt I) oraz czynu z art. 157 § 2 k.k. w 
zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 3 miesięcy 
pozbawienia wolności i roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu 
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w 
stosunku miesięcznym (pkt II). Powyższe kary jednostkowe zostały połączone i jako 
karę łączną wymierzono P.R. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat 
ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej 
pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym (pkt III). 
Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie nawiązki na rzecz 
pokrzywdzonej (pkt IV), zaliczenia na poczet kary okresu rzeczywistego pozbawienia 
wolności w sprawie (pkt V) oraz kosztów procesu (pkt V).  
 
Apelacje od tego wyroku wnieśli: oskarżyciel publiczny (w zakresie czynu II 
oraz w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze), pełnomocnik oskarżycielki 
posiłkowej (obie apelacje na niekorzyść oskarżonego) oraz obrońca oskarżonego na 
jego korzyść. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy w 
Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2025 r., IX Ka 413/25, zmienił zaskarżony 

II KK 358/25              
3 
 
wyrok w ten sposób, że uchylił punkt III wyroku Sądu I instancji, zawierający 
rozstrzygniecie o karze łącznej; w odniesieniu do rozstrzygnięcia w punkcie I za 
podstawę skazania przyjął art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k., zaś za podstawę 
wymiaru kary przyjął art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 37b k.k. w 
brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i 
orzeczoną karę podwyższył do roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat 
ograniczenia wolności (pkt 1). W pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji został 
utrzymany w mocy (pkt 2). Sąd odwoławczy wymierzył nową karę łączną roku i 6 
miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 2 lat ograniczenia wolności (pkt 3) 
oraz zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania 
odwoławczego, wydatkami obciążając Skarb Państwa (pkt 4). 
 
Kasację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego wniósł Prokurator 
Generalny, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego „w zakresie rozstrzygnięć 
przyjętych w punkcie 1 części dyspozytywnej” i zarzucił „rażące i mające istotny 
wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a 
mianowicie art. 37b k.k., polegające na wadliwej zmianie rozstrzygnięcia zawartego 
w punkcie I części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-
Mokotowa w Warszawie z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III K 554/21, poprzez 
podwyższenie orzeczonej kary do 1 (jednego) roku i 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia 
wolności i 2 (dwóch) lat ograniczenia wolności, wobec sprawcy czynu z art. 13 § 1 
k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k., podczas gdy uwzględniając górną granicę ustawowego 
zagrożenia za przypisane przestępstwo, zgodnie z treścią art. 37b k.k. możliwe było 
orzeczenie wobec oskarżonego P. R. kary pozbawienia wolności w wymiarze 
nieprzekraczającym 6 (sześciu) miesięcy oraz kary ograniczenia wolności do lat 2 
(dwóch)”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i 
przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Warszawie do 
ponownego rozpoznania. 
 
Drugą kasację wniosła obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok Sądu 
odwoławczego w całości i zarzucając m.in.: „1. rażącą i mającą wypływ na treść 
orzeczenia obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 37b k.k., poprzez 
jego niewłaściwe zastosowanie polegające na podwyższeniu zastosowanej wobec 

II KK 358/25              
4 
 
P.R. kary z 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności do roku i 
5 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności przy zastosowaniu art. 
37b k.k., podczas gdy orzeczenie kary pobawienia wolności jednocześnie z karą 
ograniczenia wolności na podstawie art. 37b k.k. możliwe jest jedynie w wymiarze 
nieprzekraczającym 6 miesięcy pozbawienia wolności, co może stanowić 
bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 5) Kodeksu postępowania 
karnego”. Obrońca podniosła także inne zarzuty wskazujące na rażące naruszenie 
prawa, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, wnosząc o uchylenie 
zaskarżonego wyroku w całości w odniesieniu do obu czynów i w odniesieniu do 
orzeczenia o karze łącznej i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi odwoławczemu. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o „uwzględnienie kasacji 
obrońcy skazanego w części w zakresie zarzutu 1, dotyczącego rozstrzygnięcia 
przyjętego w punkcie 1 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku Sądu 
Okręgowego i mającego za przedmiot rażące naruszenie prawa materialnego 
mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia w postaci obrazy przepisu art. 37b 
k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na podwyższeniu 
wymierzonej skazanemu kary z 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia 
wolności do roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności, 
przy zastosowaniu art. 37b k.k., podczas gdy orzeczenie kary pobawienia wolności 
jednocześnie z karą ograniczenia wolności na podstawie art. 37b k.k. jest możliwe 
jedynie w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy pozbawienia wolności, uchylenie 
wyroku w części w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie 1 części 
dyspozytywnej i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w 
Warszawie do ponownego rozpoznania, zaś w pozostałym zakresie o oddalenie 
kasacji jako bezzasadnej i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy”. 
Sprawa z kasacji Prokuratora Generalnego została zarejestrowana w Sądzie 
Najwyższym pod sygn. akt II KK 358/25, zaś sprawa z kasacji obrońcy pod sygn. akt 
II KK 402/25. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2025 r., II KK 
402/25, obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania. 

II KK 358/25              
5 
 
Na rozprawie kasacyjnej w dniu 15 stycznia 2026 r. prokurator poparł kasację 
Prokuratora Generalnego. Jednocześnie prokurator wniósł o oddalenie kasacji 
obrońcy jako oczywiście bezzasadnej. Obrońcy skazanego zgodnie poparli kasację 
na korzyść skazanego i wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania. Obecny na rozprawie skazany przyłączył się do 
stanowiska obrońców. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Zasadna okazała się kasacja Prokuratora Generalnego w całości, zaś kasacja 
obrońcy jedynie w części wskazującej na rażące naruszenie prawa materialnego przy 
wymierzeniu kary za czyn przypisany w punkcie I wyroku Sądu Rejonowego (zarzut 
z punktu 1 tej kasacji). Uchylenie wyroku Sądu Okręgowego wyłącznie w zakresie 
rozstrzygnięcia co do kary za czyn z punktu I wyroku Sądu Rejonowego i w tym 
zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu 
powoduje, że prawomocne pozostaje rozstrzygnięcie co do winy i sprawstwa 
skazanego co do tego czynu. Prawomocne pozostaje także rozstrzygnięcie w 
przedmiocie odpowiedzialności karnej skazanego za czyn z punktu II wyroku Sądu 
Rejonowego. Wyrok Sądu Najwyższego nie wzrusza rozstrzygnięcia w przedmiocie 
nawiązki, której orzeczenie w wyroku Sądu I instancji nie zostało powiązane 
wyłącznie z czynem przypisanym w punkcie I tego wyroku (w tym zakresie Sąd 
odwoławczy utrzymał ten wyrok w mocy). 
Z uwagi na fakt, że w pozostałym zakresie kasacja obrońcy została oddalona 
jako oczywiście bezzasadna na rozprawie, pisemne uzasadnienie wyroku odnosić 
się będzie wyłącznie do rozstrzygnięcia kasatoryjnego. 
 
Pomimo uwzględnienia także pierwszego zarzutu z kasacji obrońcy, nie 
można zgodzić się z wyrażonym w tej kasacji stanowiskiem, że zaistniała sytuacja 
może być zakwalifikowana jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 
pkt 5 k.p.k. Nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 
k.p.k. zarówno orzeczenie kary nieprzewidzianej za dane przestępstwo, jak i 
nieprzewidzianej w danym rozmiarze (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 

II KK 358/25              
6 
 
2008 r., II KK 92/07). Chodzi bowiem o nieprzewidziany w ustawie rodzaj represji, a 
nie o sytuację, gdy zastosowano znany tej ustawie środek reakcji karnej, ale w 
nieprzewidzianym przez nią rozmiarze (por. D. Świecki, [w:] Kodeks postępowania 
karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el 2025, teza 51 
komentarza do art. 439). 
 
Sąd Okręgowy zmienił wymiar kary orzeczonej przez Sąd Rejonowy za czyn 
z punktu I, wymierzając – na podstawie art. 37b k.k. – karę roku i 5 miesięcy 
pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności oraz w konsekwencji orzekł także 
nową karę łączną. Jednakże podwyższenie wymiaru kary za czyn z punktu I nastąpiło 
z oczywistą obrazą przepisu prawa karnego materialnego, ponieważ zgodnie z art. 
37b k.k. zdanie pierwsze, w sprawie o występek zagrożony karą pozbawienia 
wolności, niezależnie od dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w 
ustawie za dany czyn, sąd może orzec jednocześnie karę pozbawienia wolności w 
wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna granica ustawowego 
zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat – 6 miesięcy, oraz karę ograniczenia wolności 
do lat 2. O ile górna granica wymiaru orzekanej na podstawie tego przepisu kary 
ograniczenia wolności jest stała i wynosi 2 lata (art. 37b zd. pierwsze in fine k.k.), o 
tyle maksymalny wymiar orzekanej w oparciu o ten przepis kary pozbawienia 
wolności jest różny i zależy od granic ustawowego zagrożenia za przypisane 
oskarżonemu przestępstwo. W przedmiotowej sprawie, przypisany oskarżonemu 
czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (przy przyjęciu 
stanu prawnego obowiązującego przed dniem 30 września 2023 r.) zagrożony był 
karą pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Tym samym, kara pozbawienia wolności 
orzeczona na podstawie art. 37b k.k. nie mogła przekroczyć 6 miesięcy. Sąd 
odwoławczy wymierzając na podstawie art. 37b k.k. za czyn z punktu I w ramach 
kary sekwencyjnej karę pozbawienia wolności w wysokości roku i 5 miesięcy w 
sposób rażący naruszył treść wskazanego przepisu. W orzecznictwie trafnie 
wskazuje się, że naruszenie ww. reguł wymiaru kary na podstawie art. 37b k.k., gdy 
prowadzi do orzeczenia w większym niż to możliwe wymiarze kary pozbawienia 
wolności ma istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (por. wyroki Sądu 
Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2023 r., V KK 459/22; z dnia 29 września 2021 r., II 

II KK 358/25              
7 
 
KK 359/21). W konsekwencji bowiem skazany ponosi dolegliwość zbyt surową, 
nieznajdującą właściwej podstawy w prawie karnym materialnym.  
 
Uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze za czyn z 
punktu I powoduje automatycznie rozwiązanie węzła kary łącznej i upadek 
rozstrzygnięcia w jej przedmiocie. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego, kara łączna zostaje rozwiązana wraz z uchyleniem orzeczeń co do 
jednej z kar jednostkowych, w związku z czym zbędne jest uchylenie wyroku w części 
dotyczącej tej kary. W przypadku uchylenia jednej z kar jednostkowych, 
rozstrzygnięcie o karze łącznej traci moc ex lege, a zatem sąd kasacyjny nie musi 
zawierać w wydanym wyroku rozstrzygnięcia o uchyleniu orzeczenia o karze łącznej 
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V KK 617/19; zob. 
także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., II KK 127/17; wyrok 
Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., III KO 78/11). 
 
Przeprowadzając postępowanie ponownie we wskazanym w wyroku Sądu 
Najwyższego zakresie, Sąd odwoławczy uczyni zadość przepisom prawa 
materialnego. Jednocześnie z uwagi na uwzględnienie przez Sąd Najwyższy kasacji 
zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skazanego, Sąd odwoławczy będzie miał 
swobodę w kształtowaniu wymiaru kary za czyn przypisany w punkcie I wyroku Sądu 
Rejonowego (zakwalifikowany z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k.). Oczywistym 
jest przy tym, że chcąc orzekać na niekorzyść skazanego, będzie związany 
granicami zaskarżenia i zarzutami apelacji wniesionych na niekorzyść. 
 
Z uwagi na częściowe uwzględnienie kasacji obrońcy, konieczne było 
rozstrzygnięcie o zwrocie opłaty od kasacji na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. 
 
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. 
  
  
Michał Laskowski                Kazimierz Klugiewicz         Małgorzata Wąsek-Wiaderek 
[WB] 
[a.ł] 
  

II KK 358/25              
8