II KK 303/26

II KK 303/26 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
  
Dnia 7 października 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Michał Laskowski (przewodniczący) 
SSN Jarosław Matras 
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) 
  
w sprawie M. M.  
skazanego za czyny z art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. 
w dniu 7 października 2026 r., 
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego 
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie 
z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt III K 97/23, 
  
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi 
Rejonowemu 
Lublin-Zachód 
w 
Lublinie 
do 
ponownego 
rozpoznania. 
  
 
Jarosław Matras        Michał Laskowski         Włodzimierz Wróbel 
  
  
UZASADNIENIE 
 

II KK 303/26 
2 
 
 
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyrokiem z dnia 28 marca 2023 r. 
(sygn. akt III K 97/23) w pkt I uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia 
„zarzucanego mu w punkcie 1 aktu oskarżenia czynu” i za to „na mocy wszystkich 
zbiegających się przepisów, przyjmując zgodnie z treścią art. 11 § 3 kk. za podstawę 
wymiaru kary art. 56 ust. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii” wymierzył mu karę 
3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny, 
ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł, a także orzekł przepadek 
dowodów rzeczowych na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o 
przeciwdziałaniu narkomanii. Czyn ten opisano w części wstępnej wyroku jako 
posiadanie w dniu 4 kwietnia 2022 r. w Ł., wspólnie i w porozumieniu z ustalonym 
sprawcą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, znacznej ilości substancji 
psychotropowej w postaci 4-CMC o masie 8995,55 g oraz ziela konopi innych niż 
włókniste o masie 860,75 g, w ramach przygotowania do uczestnictwa w obrocie, 
zakwalifikowany przez oskarżyciela z art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 tej ustawy w 
zw. z art. 11 § 2 k.k. W pkt II Sąd uznał oskarżonego za winnego „zarzucanego mu 
w punkcie 2 aktu oskarżenia czynu” (posiadanie 2,82 g ziela konopi) i na podstawie 
art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przy zastosowaniu art. 37a § 1 
k.k. wymierzył mu 100 stawek dziennych grzywny po 100 zł, orzekając nadto 
przepadek dowodów rzeczowych. W pkt III uznał go za winnego „zarzucanego mu w 
punkcie 3 aktu oskarżenia czynu” (przechowywanie wyrobów akcyzowych bez 
polskich znaków akcyzy, zakwalifikowane przez oskarżyciela z art. 65 § 3 k.k.s. w 
zw. z art. 65 § 1 k.k.s.) i na podstawie art. 65 § 3 k.k.s. wymierzył mu 90 stawek 
dziennych grzywny po 100 zł, orzekając przepadek na podstawie art. 29 pkt 2 k.k.s. 
W pkt IV, na podstawie art. 39 § 1 i 2 k.k.s., wymierzył karę łączną 300 stawek 
dziennych grzywny po 100 zł, a w pkt V zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych. 
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy, powołując się na 
tryb sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, „uzupełnił” kwalifikację prawną czynu 
z pkt I o art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przyjmując, że czyn ten 
wyczerpał znamiona art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 w zb. z art. 62 ust. 2 tej ustawy 
w zw. z art. 11 § 2 k.k. Apelację oskarżonego, cofniętą następnie pismem z dnia 14 
sierpnia 2023 r., pozostawiono bez rozpoznania, a wyrok uprawomocnił się w dniu 
27 września 2023 r. 
Kasację od tego prawomocnego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, 
zaskarżając go w całości na korzyść skazanego. Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. 

II KK 303/26 
3 
 
 
zarzucił „rażące i mogące mieć istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów 
prawa procesowego, to jest art. 413 § 2 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.k., poprzez brak 
wskazania w pkt I, pkt II, oraz w pkt III sentencji wyroku czynów, które zostały 
skazanemu przypisane, ich kwalifikacji prawnej, a ponadto, poprzez brak wskazania 
w pkt I sentencji wyroku podstawy prawnej wymierzonej kary”. W konkluzji skarżący 
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej 
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., choć nie w zakresie 
wniosku o uniewinnienie skazanego.  
Zgodnie z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. wyrok skazujący powinien zawierać 
dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną, 
a w myśl art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. – rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych, co 
obejmuje wskazanie przepisu, na podstawie którego karę wymierzono. Wskazać 
należy, że w orzecznictwie dopuszcza się posłużenie się w części dyspozytywnej 
formułą odsyłającą do opisu czynu zarzucanego, zamieszczonego w części wstępnej 
wyroku, o ile sąd tego opisu nie modyfikuje. Formuła ta nie zwalnia jednak sądu z 
obowiązku samodzielnego określenia w sentencji kwalifikacji prawnej czynu 
przypisanego. Kwalifikacja przyjęta w akcie oskarżenia jest bowiem jedynie 
propozycją oskarżyciela, która nie wiąże sądu (art. 399 § 1 k.p.k.), a o tym, jakie 
przestępstwo zostało popełnione, przesądza wyłącznie rozstrzygnięcie sądu. Na ten 
aspekt wymogu z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. zwraca uwagę utrwalone orzecznictwo 
Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r., V KK 372/16, OSNKW 2017, 
z. 9, poz. 51; postanowienie z dnia 6 lutego 2019 r., II KK 179/18, OSNKW 2019, z. 
5, poz. 26; wyrok z dnia 5 października 2021 r., IV KK 207/21). 
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić 
trzeba, że żaden z punktów I–III sentencji zaskarżonego wyroku nie zawiera 
kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu. Wskazane w nich przepisy („na 
mocy art. 62 ust. 1”, „na mocy art. 65 § 3 kks”) stanowią podstawę wymiaru kary, a 
nie ustalenie, jakie znamiona przestępstwa zostały przez skazanego zrealizowane; 
dotyczy to w szczególności pkt III, w którym pominięto przyjęty w zarzucie art. 65 § 
1 k.k.s. Najdalej idąca jest jednak wadliwość rozstrzygnięcia w pkt I. Sąd Rejonowy 
orzekł tam „na mocy wszystkich zbiegających się przepisów” z powołaniem art. 11 § 
3 k.k., nie wskazując, jakie przepisy uznał za zbiegające się, a jako podstawę 

II KK 303/26 
4 
 
 
wymiaru kary podał „art. 56 ust.” ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, bez 
oznaczenia ustępu. Przepis ten obejmuje zaś odrębne typy przestępstw o istotnie 
zróżnicowanych granicach ustawowego zagrożenia. Z samej sentencji nie sposób 
zatem ustalić ani tego, za jakie przestępstwo skazany został skazany w pkt I, ani 
tego, w jakich granicach ustawowego zagrożenia wymierzono mu karę. Wymaga 
podkreślenia, że kwalifikacja zamieszczona w opisie zarzutu, do którego odsyła 
sentencja (art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy w zw. z art. 11 § 2 k.k.), nie 
tylko nie usuwa tej niejasności, ale ją pogłębia: sam Sąd Rejonowy wskazał w 
uzasadnieniu, że art. 57 ust. 2 ustawy przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 
3, tymczasem skazanemu wymierzono 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. 
Wadliwości sentencji nie mogło usunąć postanowienie z dnia 6 kwietnia 2023 
r. Rozszerzenie kwalifikacji prawnej czynu z pkt I o art. 62 ust. 2 ustawy o 
przeciwdziałaniu narkomanii nie jest sprostowaniem oczywistej omyłki, lecz 
ingerencją w merytoryczną treść rozstrzygnięcia o winie. Przepis art. 105 k.p.k. nie 
daje zaś podstawy do ingerowania w materialną treść orzeczenia, w tym 
rozstrzygnięcia co do winy i kary, które może być weryfikowane jedynie w trybie 
kontroli instancyjnej (por. wyrok SN z dnia 10 grudnia 2020 r., III KK 340/20). Takie 
postanowienie nie mogło zatem zmienić treści wyroku. Z tych samych względów 
wadliwości sentencji nie może sanować uzasadnienie wyroku, w którym Sąd 
Rejonowy przytoczył pełniejszą kwalifikację i omówił znamiona przestępstw. 
Uzasadnienie wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia, ale go nie tworzy; o treści orzeczenia, 
które podlega wykonaniu i które wyznacza zakres powagi rzeczy osądzonej, 
decyduje wyłącznie jego sentencja. 
Naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 i 2 k.p.k. miało charakter rażący. Nie chodzi 
bowiem 
o niedokładność 
redakcyjną, 
lecz 
o pominięcie obligatoryjnych, 
konstytutywnych 
elementów 
wyroku 
skazującego 
we 
wszystkich 
trzech 
rozstrzygnięciach o winie, a w odniesieniu do czynu z pkt I także o brak czytelnej 
podstawy wymiaru najsurowszej z orzeczonych kar. Uchybienie to miało również 
istotny wpływ na treść orzeczenia. Skoro z sentencji nie wynika, jakie przestępstwa 
przypisano skazanemu i na podstawie jakiego przepisu określającego granice 
zagrożenia wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, to nie 
można zweryfikować, czy kara ta mieści się w ustawowych granicach, a sam wyrok 
nie daje pewnej podstawy do wykonania kary ani do oceny powagi rzeczy osądzonej. 

II KK 303/26 
5 
 
 
Nie było natomiast podstaw do uwzględnienia wniosku o uniewinnienie 
skazanego. W myśl art. 537 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżony wyrok, 
może uniewinnić oskarżonego tylko wówczas, gdy skazanie jest oczywiście 
niesłuszne. Stwierdzone uchybienia mają charakter wyłącznie formalny i dotyczą 
redakcji sentencji, a nie trafności ustaleń faktycznych. Skarżący nie podważył ustaleń 
co do samego zachowania skazanego ani nie wskazał żadnej okoliczności, która 
świadczyłaby o jego niewinności; z akt wynika przy tym, że skazany częściowo 
przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Sam kierunek kasacji na 
korzyść nie uzasadnia uniewinnienia, lecz jedynie wyznacza granice ponownego 
orzekania. W konsekwencji jedynym właściwym rozstrzygnięciem było uchylenie 
zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie. 
W 
ponownym 
postępowaniu 
Sąd 
Rejonowy 
zobowiązany 
będzie 
przeprowadzić postępowanie dowodowe i – w razie uznania winy oskarżonego – 
sporządzić sentencję wyroku odpowiadającą wymaganiom art. 413 § 2 pkt 1 i 2 k.p.k., 
w tym precyzyjnie określić czyny przypisane oskarżonemu, ich kwalifikację prawną 
oraz podstawę wymiaru każdej z kar, ze szczególnym uwzględnieniem reguł 
kumulatywnej kwalifikacji z art. 11 § 2 i 3 k.k. w odniesieniu do czynu z pkt 1 aktu 
oskarżenia. Sąd ten będzie przy tym związany zakazem wynikającym z art. 443 k.p.k., 
skoro wyrok uchylono w wyniku kasacji wniesionej wyłącznie na korzyść 
oskarżonego. 
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. 
 
[J.J.] 
[r.g.] 
  
  
Jarosław Matras           Michał Laskowski          Włodzimierz Wróbel