II KK 296/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego N. Z. za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Okręgowy natomiast, w wyniku apelacji prokuratora, zmienił kwalifikację prawną czynu na art. 178a § 4 k.k. (kierowanie pojazdem wbrew orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów), orzekając karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny w kasacji zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, stwierdzając, że sąd okręgowy błędnie zastosował art. 178a § 4 k.k. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że zakaz prowadzenia pojazdów, na podstawie którego sąd okręgowy oparł kwalifikację z § 4, został orzeczony za wykroczenie (art. 87 § 1 k.w.), a nie za przestępstwo, co jest wymogiem przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd okręgowy nie dostrzegł tej różnicy, a także nieprawidłowo zmienił kwalifikację prawną czynu, mimo że opis czynu przyjęty przez sąd pierwszej instancji nie zawierał znamienia popełnienia czynu w okresie orzeczonego za przestępstwo zakazu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P., wskazując na konieczność ponownego rozważenia okoliczności w świetle prawidłowej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 178a § 4 k.k. w kontekście zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za wykroczenie oraz zasady zakazu reformationis in peius.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony za wykroczenie, a sąd odwoławczy próbuje zmienić kwalifikację na surowszą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na kierowaniu pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, przy jednoczesnym obowiązywaniu zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za wykroczenie, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn taki nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., ponieważ przepis ten wymaga, aby zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony za przestępstwo, a nie za wykroczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 178a § 4 k.k. wymaga, aby zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo. W analizowanej sprawie zakaz został orzeczony za wykroczenie, co uniemożliwia przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował ten przepis.
Czy sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu przypisanego przez sąd pierwszej instancji, jeśli opis czynu nie zawiera znamion nowego typu przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może zmienić kwalifikacji prawnej czynu na surowszą, jeśli opis czynu przyjęty przez sąd pierwszej instancji nie zawiera znamion nowego typu przestępstwa, a zmiana taka następuje na niekorzyść oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy, zmieniając kwalifikację prawną czynu na art. 178a § 4 k.k., nie uwzględnił, że opis czynu w wyroku sądu rejonowego nie zawierał znamienia dopuszczenia się czynu w okresie orzeczonego za przestępstwo zakazu prowadzenia pojazdów. Ponadto, zmiana ta nastąpiła na niekorzyść oskarżonego, co wymagało spełnienia określonych warunków proceduralnych, które nie zostały dochowane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy kierowania pojazdem mechanicznym w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, przy czym zakaz ten musi być orzeczony prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo.
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Dotyczy kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 44 § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 87 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego).
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy opisu czynu w wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony za wykroczenie, a nie za przestępstwo, co wyklucza zastosowanie art. 178a § 4 k.k. • Opis czynu w wyroku sądu pierwszej instancji nie zawierał znamion przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. • Zmiana kwalifikacji prawnej na niekorzyść oskarżonego nastąpiła z naruszeniem art. 434 § 1 zd. drugie k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
zmiana wyroku sądu I instancji i przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. nastąpiła z rażącą obrazą tego przepisu • nie dostrzegł zatem, że ten zakaz musi być orzeczony nie tylko wyrokiem sądu, ale także za przestępstwo, co przecież wynika wprost z przepisu art. 178a § 4 k.k. • brak było podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej czynu, albowiem w opisie czynu przyjętym przez sąd meriti nie ujęto koniecznego znamienia dopuszczenia się czynu w okresie orzeczonego za przestępstwo zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Józef Dołhy
członek
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 178a § 4 k.k. w kontekście zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za wykroczenie oraz zasady zakazu reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony za wykroczenie, a sąd odwoławczy próbuje zmienić kwalifikację na surowszą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego i rozróżnienie między wykroczeniem a przestępstwem, nawet w kontekście podobnych czynów. Pokazuje też błędy, jakie mogą popełnić sądy niższych instancji.
“Wykroczenie czy przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę w sprawie kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.