II KK 295/26

II KK 295/26 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
  
Dnia 31 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) 
SSN Tomasz Artymiuk 
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) 
  
w sprawie A.P. 
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej  
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. 
w dniu 31 sierpnia 2026 r. 
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść  
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach 
z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 35/26, 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie 
z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt II K 759/24, 
  
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok 
Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt 
II K 759/24 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie 
karne w sprawie umarza, 
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. 
M.A., Kancelaria Adwokacka w T., 369 zł (w tym 23%VAT), tytułem 
wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację,  
3. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.  

II KK 295/26 
2 
 
 
  
 
Tomasz Artymiuk                   Barbara Skoczkowska               Eugeniusz Wildowicz 
  
  
UZASADNIENIE 
  
A.P. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 
2025 r., sygn. akt II K 759/24, na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w 
okresie od 18 kwietnia 2023 r. do 20 kwietnia 2023 r., działając w miejscu 
nieustalonym ze skutkiem w K. gm. T. woj. […], wspólnie i w porozumieniu z inną 
osobą albo innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził K.K. 
do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.500 zł w ten sposób, że 
umyślnie wprowadził go w błąd co do swojej tożsamości, jak również zamiaru i 
możliwości wywiązania się z umowy sprzedaży wózka widłowego marki N., 
oferowanego za pośrednictwem portalu […].pl, przyjął pieniądze stanowiące zaliczkę 
na rachunek bankowy o nr […], a następnie zaprzestał kontaktu z pokrzywdzonym, 
nie wywiązując się z umowy, jak również nie zwrócił wpłaconych pieniędzy, czym 
spowodował straty w wysokości 1.500 zł na szkodę K.K., przy czym zarzucanego 
czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia 
wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich w sprawie sygn. akt II 
K 269/18 oraz wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie sygn. 
akt XVIII.K.146/19 za umyślne przestępstwo podobne – tj. za czyn z art. 286 § 1 k.k. 
w zw. z art. 64 § 1 k.k.  
Ponadto, wyrokiem tym Sąd Rejonowy w Łukowie, na podstawie art. 46 § 1 
k.k., zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego 1.500 zł tytułem 
naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.  
Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z dnia 
16 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 35/26, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.  
W dniu 18 czerwca 2026 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 
521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od tego wyroku, zaskarżając go w całości na korzyść 
skazanego i zarzucając „rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a 
mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 16 marca 2026 r., 
po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego A.P., wyroku utrzymującego w mocy 

II KK 295/26 
3 
 
 
zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego w Łukowie, podczas gdy w dacie wydania 
wyroku przez Sąd Okręgowy w Siedlcach istniała okoliczność wyłączająca 
postępowanie w postaci śmierci oskarżonego, stanowiąca bezwzględną przyczynę 
uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.” 
Podnosząc 
powyższe, 
Prokuratora 
Generalny 
wniósł 
o 
uchylenie 
zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w 
Łukowie i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Kasacja jest oczywiście zasadna, wobec czego podlega rozpoznaniu i 
uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.  
Jak wynika z zaświadczenia z systemu PESEL-SAD, uzyskanego w dniu 3 
czerwca 2026 r. przez Sąd prowadzący postępowanie wykonawcze, A.P. zmarł w 
dniu […] 2026 r. (nr aktu zgonu: […]), a więc w toku postępowania odwoławczego.   
Oznacza to, że w dacie wyrokowania przez Sąd drugiej instancji, tj. w dniu 16 
marca 2026 r., istniała przeszkoda do kontynuowania postępowania odwoławczego, 
o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku 
śmierci oskarżonego postępowania nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Proces 
umarza się w każdym stadium, w którym ta przesłanka zaistnieje, także po wydaniu 
wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem (śmierć skazanego/oskarżonego nie stoi 
jedynie na przeszkodzie rozpoznaniu wniesionych na jego korzyść kasacji oraz 
wniosku o wznowienie postępowania karnego). Stąd też wydanie wyroku 
skazującego wobec oskarżonego, mimo jego śmierci w czasie procesu, stanowi 
zawsze bezwzględną podstawę do uchylenia tego orzeczenia, wskazaną w art. 439 
§ 1 pkt 9 k.p.k. Zachodzi ona nawet mimo braku wiedzy sądu o śmierci oskarżonego.  
Ponieważ w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w 
Siedlcach zaistniała negatywna przesłanka procesowa, skutkująca koniecznością 
umorzenia postępowania karnego, niezbędne jest uchylenie wyroku Sądu 
odwoławczego, zapadłego już po śmierci oskarżonego. Jednocześnie, ponieważ 
pierwszoinstancyjne orzeczenie Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 
2025 r., sygn. akt II K 759/24, nie zyskało prawomocności, w związku z zaskarżeniem 
go apelacją obrońcy, zasadne jest uchylenie także tego wyroku, a następnie 
umorzenie postępowania karnego.  

II KK 295/26 
4 
 
 
Z wyżej wskazanych powodów, uznając kasację Prokuratora Generalnego za 
oczywiście zasadną, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, kosztami procesu, na 
podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k., obciążając Skarb Państwa.   
 
Tomasz Artymiuk                   Barbara Skoczkowska               Eugeniusz Wildowicz 
[WB] 
[r.g.]