Orzeczenie · 2026-10-01

II KK 270/26Uniewinnienie za brak maseczki art 54 kw 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-10-01
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
COVID-19epidemiarozporządzenieart. 54 k.w.maseczkiobostrzeniaSąd NajwyższykasacjaRzecznik Praw Obywatelskich

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich została uznana za oczywiście zasadną przez Sąd Najwyższy. Sprawa dotyczyła ukarania P.S. za wykroczenie z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z niestosowaniem się do obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym podczas stanu epidemii. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie uznał P.S. za winnego i wymierzył mu karę grzywny. Sąd Najwyższy, analizując podstawę prawną, stwierdził, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. dotyczące obostrzeń epidemicznych, choć miały na celu ochronę zdrowia publicznego, nie stanowiły "przepisów porządkowych" w rozumieniu art. 54 k.w., które mają na celu ochronę porządku i spokoju w miejscach publicznych. Ponadto, sąd wskazał na ograniczenia wynikające z upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, które w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu zezwalało na wprowadzenie obowiązku zasłaniania twarzy jedynie w przypadku osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie. Ponieważ nie wykazano, aby P.S. był chory lub podejrzany o zachorowanie, a sam temu przeczył, Sąd Najwyższy uznał, że brak było podstawy prawnej do jego ukarania. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a P.S. uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z epidemią COVID-19 oraz zakresu upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i przepisami z nią związanymi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzających obowiązek zakrywania nosa i ust podczas epidemii może stanowić podstawę odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 k.w.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia wprowadzających obowiązek zakrywania nosa i ust podczas epidemii nie stanowi podstawy odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 k.w.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia dotyczące obostrzeń epidemicznych nie są "przepisami porządkowymi" w rozumieniu art. 54 k.w., a ponadto upoważnienie ustawowe do ich wydania nie obejmowało obowiązku noszenia maseczek przez osoby zdrowe.

Czy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. zostało wydane na podstawie właściwego upoważnienia ustawowego w zakresie wprowadzania obowiązku noszenia maseczek przez osoby zdrowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w brzmieniu obowiązującym w dniu 16 maja 2020 r., upoważnienie ustawowe nie zezwalało na wprowadzanie obowiązku noszenia maseczek przez osoby zdrowe.

Uzasadnienie

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu zezwalała na wprowadzenie obowiązku zasłaniania twarzy jedynie w przypadku osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie. Dopiero późniejsza nowelizacja umożliwiła wprowadzenie takiego obowiązku dla osób zdrowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
P.S.

Strony

NazwaTypRola
P.S.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (4)

Główne

k.w. art. 54

Kodeks wykroczeń

Przepis ten ma charakter blankietowy zupełny i penalizuje naruszenie przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych, wydanych na podstawie ważnego upoważnienia ustawowego. Nie obejmuje przepisów mających na celu ochronę zdrowia publicznego.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku, w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a i b

Sąd uznał, że przepisy tego rozporządzenia nie stanowiły przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 k.w. oraz że upoważnienie ustawowe nie obejmowało obowiązku noszenia maseczek przez osoby zdrowe.

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy, nie mogą być sprzeczne z Konstytucją ani ustawą.

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b

W brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, upoważnienie to zezwalało na wprowadzenie obowiązku zasłaniania twarzy jedynie w przypadku osób chorych i podejrzanych o zachorowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy rozporządzenia epidemicznego nie są przepisami porządkowymi w rozumieniu art. 54 k.w. • Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia nie obejmowało obowiązku noszenia maseczek przez osoby zdrowe. • Obwiniony nie był chory ani podejrzany o zachorowanie.

Godne uwagi sformułowania

czyn przypisany obwinionemu P.S. nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 54 k.w. • przepisów tego rozporządzenia nie można postrzegać w kontekście wymaganym przez art. 54 k.w. • przepisy te nie stanowią „przepisów porządkowych”, gdyż nie mają na celu zagwarantowania porządku i spokoju w miejscach publicznych, lecz ochronę zdrowia poprzez zwalczanie epidemii.

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z epidemią COVID-19 oraz zakresu upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i przepisami z nią związanymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące powszechnie znanych obostrzeń epidemicznych i ich podstaw prawnych, z uniewinnieniem obywatela. Pokazuje istotne zagadnienia prawne związane z prawami obywatelskimi w stanie epidemii.

“Sąd Najwyższy: Brak maseczki to nie zawsze wykroczenie! Kluczowa interpretacja przepisów epidemicznych.”

Sektor

zdrowie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst