II KK 259/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt XI Ka 571/23, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II K 1357/20. Skazany M.M. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 273 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (poświadczenie nieprawdy w fakturach) oraz z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 76 § 1 k.k.s. (nierzetelne prowadzenie ksiąg i podanie nieprawdy w deklaracjach VAT, co spowodowało nienależny zwrot podatku w kwocie ponad 7,9 mln zł). Sąd Okręgowy zmodyfikował wyrok sądu I instancji, m.in. zmieniając kwalifikację prawną czynu z pkt 1 na art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., podwyższając karę pozbawienia wolności do 2 lat (podlegającą wykonaniu), orzekając grzywnę w wysokości 300 stawek dziennych po 100 zł, zakaz prowadzenia działalności związanej z obrotem paliwami na 3 lata, a także zasądzając równowartość korzyści majątkowej w kwocie 7 620 803 zł. Kasacja obrońcy kwestionowała m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 271 § 1 i 3 k.k., art. 62 § 1 k.k.s., art. 33 § 1 i 6 k.k.s.) oraz naruszenie przepisów procesowych (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej czynu z pkt 1 są nietrafione, ponieważ skazanemu udowodniono posłużenie się nierzetelnymi fakturami, a nie ich wystawienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 k.k.s., Sąd Najwyższy podkreślił, że nieuiszczone należności publicznoprawne mogą stanowić korzyść majątkową, a zakaz orzekania przepadku korzyści (art. 33 § 6 k.k.s.) nie miał zastosowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przestępstw karnoskarbowych związanych z VAT, poświadczaniem nieprawdy w dokumentach oraz pojęcia korzyści majątkowej w kontekście należności publicznoprawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji posłużenia się fakturami i rozliczeń VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posłużenie się nierzetelnymi fakturami VAT w celu zadeklarowania wysokości podatku VAT stanowi przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 273 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posłużenie się nierzetelnymi fakturami do zadeklarowania wysokości podatku VAT, który nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, stanowi realizację znamion przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że deklaracja VAT jest formą samoobliczenia, a do momentu zakwestionowania przez organ podatkowy, korzysta z domniemania prawdziwości. Podatnik składający deklarację VAT, posługując się fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń, dopuszcza się występku.
Czy nieuiszczone należności publicznoprawne mogą stanowić korzyść majątkową w rozumieniu art. 33 § 1 k.k.s. podlegającą ściągnięciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieuiszczone należności publicznoprawne mogą stanowić korzyść majątkową, której równowartość podlega ściągnięciu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nieuiszczone należności publicznoprawne spełniają kryteria korzyści majątkowej (przysporzenie niegodziwe, nienależne i bezprawne). Zakaz orzekania przepadku korzyści majątkowej (art. 33 § 6 k.k.s.) nie miał zastosowania, gdyż należności te nie podlegały zwrotowi innemu podmiotowi niż Skarb Państwa.
Czy brak sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy w zakresie uwzględnienia apelacji prokuratora stanowi samodzielną podstawę uchylenia wyroku w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie procesowe polegające na braku uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego nie może stanowić samodzielnej przyczyny uchylenia wyroku, jeśli nie miało wpływu na jego treść.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, a nie jego uzasadnienie. Brak uzasadnienia, sporządzony po wydaniu wyroku, nie wpływa na jego treść i nie może być samodzielną podstawą uchylenia, chyba że doszło do naruszenia art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w sposób jednoznaczny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 273
Kodeks karny
Dotyczy posłużenia się nierzetelnymi fakturami.
k.k. art. 271 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy poświadczenia nieprawdy w dokumencie.
k.k.s. art. 61 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy nierzetelnego prowadzenia ksiąg.
k.k.s. art. 62 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy podania nieprawdy w deklaracjach podatkowych.
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy wprowadzenia w błąd organu podatkowego.
k.k.s. art. 76 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy nierzetelności ksiąg.
k.k.s. art. 33 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy ściągnięcia równowartości korzyści majątkowej.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.k.s. art. 33 § § 6
Kodeks karny skarbowy
Wyłącza orzekanie przepadku korzyści, gdy podlega zwrotowi innemu podmiotowi.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz uchylania wyroku z powodu uchybień formalnych uzasadnienia.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
u.p.d.o.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posłużenie się nierzetelnymi fakturami do zadeklarowania podatku VAT stanowi przestępstwo. • Nieuiszczone należności publicznoprawne mogą stanowić korzyść majątkową podlegającą ściągnięciu. • Brak uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego nie jest samodzielną podstawą uchylenia wyroku w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Skazany nie był osobą uprawnioną do wystawienia faktur, więc nie mógł popełnić przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. • Nieuiszczone należności publicznoprawne nie stanowią korzyści majątkowej w rozumieniu art. 33 § 1 k.k.s. • Brak uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego naruszył prawo do obrony i prawo do kontroli kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • przedmiotem kontroli kasacyjnej nie jest uzasadnienie • posłużył się owymi fakturami • nieuiszczone należności publicznoprawne mogą stanowić korzyść majątkową
Skład orzekający
Igor Zgoliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przestępstw karnoskarbowych związanych z VAT, poświadczaniem nieprawdy w dokumentach oraz pojęcia korzyści majątkowej w kontekście należności publicznoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posłużenia się fakturami i rozliczeń VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy oszustw podatkowych na dużą skalę, co zawsze budzi zainteresowanie. Interpretacja pojęcia korzyści majątkowej w kontekście należności publicznoprawnych jest istotna dla praktyków prawa.
“Milionowe oszustwo VAT: Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczowe kwestie prawne.”
Dane finansowe
WPS: 7 620 803 PLN
równowartość korzyści majątkowej: 7 620 803 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.