II KK 201/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, który skazał A. B. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. w związku z przepisami ustawy o kierujących pojazdami. Obwiniony został uznany za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego bez posiadania do tego uprawnień, mimo że dokument prawa jazdy został mu zatrzymany administracyjnie na okres trzech miesięcy. Sąd Rejonowy przyjął, że brak odebrania dokumentu po ustaniu przyczyny zatrzymania i nieuiszczenie opłaty ewidencyjnej jest równoznaczne z brakiem uprawnień. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił obwinionego. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest odróżnienie sytuacji braku posiadania uprawnień od sytuacji czasowego zatrzymania prawa jazdy. Po upływie okresu administracyjnego zatrzymania dokumentu, kierowca odzyskuje uprawnienia, nawet jeśli fizycznie nie odebrał dokumentu ze stosownego urzędu. W związku z tym, w dacie zdarzenia A. B. posiadał stosowne uprawnienia, a brak dokumentu przy sobie nie stanowił podstawy do przypisania mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'brak uprawnień' w kontekście prowadzenia pojazdu po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy.
Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane administracyjnie, a nie cofnięte prawomocnym orzeczeniem.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej bez fizycznego posiadania dokumentu prawa jazdy, po upływie okresu jego administracyjnego zatrzymania, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu bez posiadania uprawnień)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację braku posiadania uprawnień do kierowania pojazdem od sytuacji czasowego zatrzymania dokumentu prawa jazdy. Po upływie okresu administracyjnego zatrzymania dokumentu, kierowca odzyskuje uprawnienia, nawet jeśli fizycznie nie odebrał dokumentu. Brak dokumentu przy sobie nie jest równoznaczny z brakiem posiadania uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (6)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej bez posiadania do tego uprawnienia.
u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 102 § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Pomocnicze
u.k.p.
Ustawa o kierujących pojazdami
Obowiązująca w dacie zdarzenia.
p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 1a lit. a
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Podstawa zatrzymania prawa jazdy A. B. w poprzednim okresie.
p.r.d. art. 135b
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Dodany w celu umożliwienia zwrotu prawa jazdy drogą elektroniczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt nieodebrania dokumentu prawa jazdy po upływie okresu zatrzymania i nieuiszczenia opłaty ewidencyjnej nie jest tożsamy z prowadzeniem pojazdu bez posiadania uprawnień. • Po upływie okresu administracyjnego zatrzymania prawa jazdy, kierowca odzyskuje uprawnienia, niezależnie od fizycznego odbioru dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
przez brak wymaganych uprawnień w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. należy rozumieć zarówno sytuację, gdy dana osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień do prowadzenia pojazdu określonej kategorii w sposób wskazany w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, utraciła je w wyniku cofnięcia i musi ponownie ubiegać się o uzyskanie takich uprawnień lub posiadając de facto takie uprawnienia nie może w danej chwili ich realizować i z nich korzystać z uwagi np. na ich czasowe "zawieszenie", nie powodujące jednak ich definitywnej utraty • wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych jak wyrok, postanowienie czy decyzja administracyjna przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'brak uprawnień' w kontekście prowadzenia pojazdu po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane administracyjnie, a nie cofnięte prawomocnym orzeczeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między brakiem uprawnień a brakiem dokumentu potwierdzającego uprawnienia, co może mieć istotne konsekwencje dla kierowców.
“Czy po upływie zatrzymania prawa jazdy można jeździć bez jego odbioru? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.