II KK 159/26

SN
II KK 159/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Anna Dziergawka
‎
SSN Stanisław Stankiewicz
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 17 czerwca 2026 r.
sprawy S. R. obwinionego z art. 119 k.w.
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść obwinionego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wołominie z 7 lutego 2024 r., sygn. akt V W 98/24
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.
Anna Dziergawka      Małgorzata Bednarek     Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
S.R. został obwiniony o to, że w dniu 4 października 2023 r.
‎
o godz. 15:13 w W. na terenie sklepu R. przy ul. P. wspólnie i w porozumieniu z n.n. kobietą dokonał kradzieży maszynek do golenia
‎
o wartości 585 zł na szkodę ww. sklepu, tj. o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
Wyrokiem nakazowym z 7 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt V W 98/24, Sąd Rejonowy w Wołominie uznał S. R. za winnego dokonania zarzucanego mu wykroczenia i za to, na podstawie art. 119 § 1 k.w., wymierzył obwinionemu karę grzywny w kwocie 1000 złotych. Na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzekł wobec S. R. obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody w łącznej kwocie 585 złotych na rzecz pokrzywdzonego – R. sp. z o.o. w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku.
Kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wołominie wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżając go w całości na korzyść obwinionego S. R. i zarzucił:
rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w., zgodnie z ww. przepisem, orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Tymczasem, zdaniem autora kasacji w sprawie niniejszej, jak wynika z materiału dowodowego uzyskanego przez Policję, w toku czynności wyjaśniających w ogóle nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchano ujawnionych świadków zdarzenia, tj. interweniujących 6 października 2023 r. funkcjonariuszy Policji st. post. A. K. oraz st. asp. W. D., jak również pracownika sklepu R. E. G.. Zważywszy, że w sprawie zgodnie z art. 54 § 7 k.p.w. odstąpiono od czynności przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, w materiale dowodowym brak jest również protokołu przesłuchania S. R. W tym stanie rzeczy, trudno uznać materiał dowodowy za kompletny i wystarczający do wydania wyroku nakazowego. W efekcie doszło więc do uznania winy i ukarania obwinionego karą grzywny jedynie na podstawie notatki urzędowej sporządzonej w dniu 6 października 2023 r.
Rzecznik Praw Obywatelskich podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 93 § 1 k.p.w.  sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Nadto stosownie do paragrafu 2 tego przepisu, orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.  Wymóg ten oznacza w szczególności brak wątpliwości co do tak zasadniczych kwestii, jak realizacja przez obwinionego wszystkich znamion określonych w konkretnym przepisie typizującym dane wykroczenie, jak również wyczerpanie pozostałych warunków odpowiedzialności, ujętych w części ogólnej Kodeksu wykroczeń (
zob. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2021 r., sygn. akt IV KK 559/20, LEX nr 3119823).
Warunkiem
sine qua non
wydania wyroku nakazowego w sprawie
‎
o wykroczenie jest zatem to, by okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły wątpliwości. Przy czym przez brak owych wątpliwości należy rozumieć to, że nie ma ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego (
zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt IV KK 491/20, LEX nr 3114860).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak było materiału dowodowego wystarczającego do wydania wyroku nakazowego. W toku czynności wyjaśniających w ogóle nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchano ujawnionych świadków zdarzenia. Odstąpiono również, zgodnie z art. 54 § 7 k.p.w. od czynności przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, w materiale dowodowym brak jest również protokołu przesłuchania S. R. . W efekcie doszło więc do uznania winy i ukarania obwinionego karą grzywny jedynie na podstawie notatki urzędowej sporządzonej 6 października 2023 r.
W tym stanie rzeczy zgodzić się należy z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, że zgromadzony sprawie materiał dowodowy nie mógł być uznany za kompletny
‎
i wystarczający do wydania wyroku nakazowego.
W tej sytuacji, Sąd Rejonowy był zobligowany skierować sprawę na rozprawę, przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić wszystkie istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności. Rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w. jakiego dopuścił się sąd
meriti
mogło mieć jednocześnie istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, bowiem po przeprowadzeniu rozprawy mogło zapaść inne, co do istoty orzeczenie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten weźmie pod uwagę poczynione wyżej uwagi.
[J.J.]
[a.ł]
Anna Dziergawka      Małgorzata Bednarek     Stanisław Stankiewicz