II KK 159/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Małgorzaty Bednarek (przewodniczącej-sprawozdawcy), Anny Dziergawki i Stanisława Stankiewicza, rozpoznał na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2026 r. kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego S.R. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 7 lutego 2024 r. (sygn. akt V W 98/24). S.R. został obwiniony o kradzież maszynek do golenia o wartości 585 zł ze sklepu R. przy ul. P. w W. w dniu 4 października 2023 r., co stanowiło wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał go za winnego i wymierzył karę grzywny w kwocie 1000 zł oraz obowiązek zapłaty równowartości szkody w kwocie 585 zł. Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył wyrok, zarzucając rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w., ponieważ w postępowaniu nakazowym nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego, nie przesłuchano świadków ani obwinionego, a jedynie oparto się na notatce urzędowej. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że brak materiału dowodowego uniemożliwiał wydanie wyroku nakazowego, gdyż nie można było uznać braku wątpliwości co do winy i okoliczności czynu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wskazanych uwag.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów o postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia, wymogi dowodowe dla wyroku nakazowego.
Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i przesłuchania świadków oraz obwinionego, jeśli okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, co wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wymóg braku wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego w postępowaniu nakazowym oznacza konieczność zebrania materiału dowodowego, w tym przesłuchania świadków i obwinionego, jeśli nie odstąpiono od tego zgodnie z przepisami. Opieranie się jedynie na notatce urzędowej jest niewystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. R. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| R. | spółka | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (5)
Główne
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.w. art. 93 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.
k.p.w. art. 54 § § 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Odstąpienie od czynności przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie.
k.w. art. 119 § § 4
Kodeks wykroczeń
Obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie o wykroczenie, w tym przesłuchania świadków i obwinionego. • Naruszenie wymogu braku wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego w postępowaniu nakazowym. • Opieranie się jedynie na notatce urzędowej przy wydawaniu wyroku nakazowego.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości • brak było materiału dowodowego wystarczającego do wydania wyroku nakazowego • doszło więc do uznania winy i ukarania obwinionego karą grzywny jedynie na podstawie notatki urzędowej
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Dziergawka
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia, wymogi dowodowe dla wyroku nakazowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur dowodowych nawet w sprawach o wykroczenia, a interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Sądu Najwyższego podkreśla wagę tego zagadnienia.
“Sąd Najwyższy: Wyrok nakazowy bez dowodów to rażące naruszenie prawa!”
Dane finansowe
WPS: 585 PLN
równowartość szkody: 585 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.