II KA 321/23

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 321/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Turku z dnia 26 maja 2023r., sygn. akt II K 459/22 1.1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.1.3. Granice zaskarżenia 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.2.1. Ustalenie faktów 1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2. Ocena dowodów 1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut zawarte w apelacji obrońcy: - obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, tj. wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków K. G. i Z. S. , jak również rozstrzygniecie wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na niekorzyść oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego skazania oskarżonego, mimo że należyta analiza wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadka K. G. w zestawieniu z zeznaniami pokrzywdzonego Z. S. prowadzi do zgoła innych wniosków, tj., że oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, a cała odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie i doznanie obrażenia ponosi pokrzywdzony Z. S. , - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęci, iż to oskarżony w sposób nieumyślny dokonał naruszenia czynności narządów ciała Z. S. , mimo, że to zachowanie się i działanie podejmowane przez pokrzywdzonego doprowadziły do jego przewrócenia się i doznanych przez niego obrażeń, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść (tzw. błąd dowolności), tj.: pominięcie przez sąd I instancji informacji zawartych w notatce urzędowej z dnia 27.06.2022 r. sporządzonej przez funkcjonariusza policji KPP w T. M. S. (1) , w której to wskazano, iż pokrzywdzony wskazywał, że podczas kłótni z oskarżonym miał być rzekomo kopnięty przez oskarżonego, co spowodowało u niego zaistniałe obrażenia, co w zestawieniu z kolejnymi nie pokrywającymi się zeznaniami pokrzywdzonego złożonymi 27.06.2022 r., 20.07.2022 r. i 20.02.2023 r. w sposób dobitny podważa wiarygodność zeznań składanych przez pokrzywdzonego; zawarte w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego: - obrazy przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań pokrzywdzonego w zakresie w jakim sąd odmówił im wiary, a które są konsekwentne, synowcze, logiczne i znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy w szczególności rozmowy pokrzywdzonego z operatorem numeru 112 oraz zeznań M. S. (2) a zatem w całości powinny zostać one uznane za wiarygodny dowód w sprawie, a w konsekwencji naruszenie w/w przepisów postępowania błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę zaskarżonego wyroku, polegającego na błędnym przyjęciu, że oskarżony nieumyślnie dokonał naruszenia czynności narządu ciała pokrzywdzonego, podczas gdy prawidłowa, kompleksowa analiza oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a nadto należyte wzięcie pod uwagę okoliczności i tła zajścia oraz motywacji sprawcy, powinna prowadzić do wniosku, iż oskarżony co najmniej przewidywał i godził się na nastąpienie skutku podjętego przez niego działania w postaci szarpania i przewrócenia pokrzywdzonego, a zatem działając w zamiarze ewentualnym, dopuścił się zarzucanego mu w akcie oskarżenia występku określonego w art. 157§1 k.k. , - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę zaskarżonego wyroku, polegającego na błędnym uznaniu, że stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego G. G. (1) nie jest znaczny, podczas gdy występujące okoliczności, takie jak: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru oraz motywacja sprawcy, przemawiają za uznaniem, że czyn popełniony przez oskarżonego cechuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości, co powinno skutkować skazaniem oskarżonego, a nie warunkowym umorzeniem postępowania, - rażącej niewspółmierności orzeczonej nawiązki, polegającej na nieprawidłowym przyjęciu, że kwota 1000 zł tytułem nawiązki orzeczonej od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego jest kwotą adekwatną, podczas gdy właściwa ocena wszelkich okoliczności sprawy, a w szczególności rozmiarów faktycznych doznanych przez oskarżyciela posiłkowego krzywd, powinna skutkować zasądzeniem nawiązki w wyższej kwocie. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadne ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadne ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Na wstępie należy zaznaczyć, iż wobec zasadności apelacji obrońcy, zbędne i bezprzedmiotowe jest szczegółowe omawianie niezasadnych zarzutów zawartych w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Z. S. ( art. 436 k.p.k. ). Zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego G. G. (1) okazały się zasadne i musiały doprowadzić do uniewinnienia tego oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Obrońca oskarżonego w sposób przekonujący wykazał, iż Sąd pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy, sprzeczny z zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 5 § 2 k.p.k. dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło do warunkowego umorzenia postępowania – a więc stwierdzenia sprawstwa i winy w zakresie czynu z art. 157§3 k.k. Ponadto sąd meriti dokonał błędnej oceny dowodów uznając, iż zeznania funkcjonariuszy policji M. S. (1) i R. R. nie miały znaczenia w niniejszej sprawie (k. 248). Niewątpliwie rację ma obrońca oskarżonego, iż pokrzywdzony na każdym etapie postępowania przedstawił różne wersje przebiegu zdarzenia. Pierwotnie (w dniu 27 czerwca 2022 roku) relacjonując wydarzenie ww. funkcjonariuszom KPP w T. wskazał, że oskarżony kopnął go w nogę w wyniku czego doszło do złamania. Relację tę precyzyjnie opisali obaj policjanci podczas przesłuchania (VIDE: k. 214v i 216). Apelacja obrońcy została więc o tyle błędnie sformułowana, iż w zarzucie trzecim należało zarzucić błędną ocenę dowodów wynikającą z nieuwzględnienia zeznań świadków M. S. (1) i R. R. , z których to zeznań jednoznacznie wynika, że pokrzywdzony Z. S. jest osobą całkowicie niewiarygodną, przedstawia wersje zdarzeń w taki sposób, aby uzyskać korzystne orzeczenie w zakresie orzeczonej nawiązki, apelacja jego pełnomocnika w zasadzie też sprowadza się do dążenia do orzeczenia wygórowanego i niczym nieuzasadnionego środka kompensacyjnego. Pierwotnie natomiast pokrzywdzony usiłował uzyskać nieuzasadnione świadczenie za znaleziony telefon, przewyższające wartość tego urządzenia. Podczas składnych zeznań w tym samy dniu (27.06.2022 r.) pokrzywdzony przedstawił inną wersję przebiegu zdarzenia podając, że oskarżony przewrócił go i wyciągnął mu z kieszeni telefon. Pokrzywdzony wskazał wówczas, że oskarżony mocno go szarpał na boki, a następnie silnie pchnął w wyniku czego pokrzywdzony upadł przed swoim ogrodzeniem. Oskarżony w momencie upadku poczuł silny ból i nie mógł już się podnieść. W następnej wersji pokrzywdzony podał, że nie potrafi wskazać kiedy oskarżony szarpał go i przewrócił, następnie na nim leżał i wyciągnął mu telefon z kieszeni. Wówczas to kiedy oskarżony leżał na pokrzywdzonym, pokrzywdzony usłyszał, że coś „chrupnęło”. Wtedy też pokrzywdzony poczuł niesamowity ból w lewej nodze w okolicy piszczeli. W czwartej wersji przedstawionej na rozprawie w dniu 20 lutego 2023 roku pokrzywdzony podał, że gdy podchodził do bramy to oskarżony z tyłu znienacka przewrócił go na ziemię, leżał na nim i próbował wyciągną mu telefon z kieszeni, w momencie upadku na ziemię pokrzywdzony poczuł ból. Słusznie zauważył zatem obrońca oskarżonego, że Sąd I instancji w ogóle nie dostrzegł powyższych rozbieżności w opisach przebiegu zdarzenia przedstawionych przez pokrzywdzonego. Nadto praktycznie nie dostrzegł wagi zeznań ww. świadków – funkcjonariuszy policji. Trafne są również spostrzeżenia obrońcy oskarżonego, że wersje pokrzywdzonego w żaden sposób nie pokrywają się z wyjaśnieniami oskarżonego i zeznaniami świadka K. G. , które to zeznania sam Sąd I instancji ocenił jako zgodne z prawdą, szczere, konsekwentne i logiczne. Przypomnieć należy, że oskarżony w swoich wyjaśnieniach, jak i świadek K. G. w swoich zeznaniach przedstawiali konsekwentnie zgoła inny przebieg zdarzenia wskazując, iż w momencie gdy telefon wypadł pokrzywdzonemu z kieszeni oskarżony próbował podnieść ten telefon. Wówczas to pokrzywdzony widząc to złapał oskarżonego od tyłu w pasie obiema rękami. Oskarżony próbował oswobodzić się z tego uścisku. Doprowadziło to do tego, że pokrzywdzony trzymając cały czas oskarżonego bezwładnie upadł wraz z oskarżonym na ziemię, upadając jednocześnie na oskarżonego. W dalszym przebiegu zdarzenia oskarżony leżąc nadal był trzymany przez pokrzywdzonego. Oskarżonemu ostatecznie udało się wyswobodzić i opuścić miejsce zdarzenia. Ponadto wskazać należy, że przebieg zdarzenia jaki prezentują oskarżony i świadek K. G. jest zgodny z mechanizmem powstania obrażeń na jaki wskazał biegły R. U. , w swej opinii złożonej na rozprawie w dniu 15 maja 2023 roku. Biegły wskazał wówczas, że podczas przebiegu zdarzenia w wersji podanej przez oskarżonego i świadka K. G. mogło dojść do powstania obrażeń stwierdzonych u pokrzywdzonego. Biegły podał, że podczas bezwładnego upadku oskarżonego i pokrzywdzonego w wyniku trzymania oskarżonego przez pokrzywdzonego mogło dojść do nagłego odwiedzenia w stawie kolanowym co skutkowało doznanymi przez pokrzywdzonego obrażeniami. W aktach niniejszej sprawy brak jest zatem podstaw dowodowych aby uznać, że oskarżony G. G. (1) dokonał naruszenia czynności narządu ciała Z. S. , w ten sposób, że szarpał go i przewrócił, powodując obrażenia w postaci złamania bliższego kości piszczelowej lewej. Sąd pierwszej instancji przyjął sprawstwo oskarżonego w zakresie ww. czynu jedynie na podstawie zeznań pokrzywdzonego Z. S. , które były całkowicie niewiarygodne, jako zmienne, wewnętrznie sprzeczne, sprzeczne z zeznaniami świadków M. S. (1) i R. R. , składając je pokrzywdzony kierował się jedynie chęcią bezpodstawnego wzbogacenia, podobnie jak wcześniej domagał się tzw. „znaleźnego”. W procesie karnym prawo wymaga udowodnienia winy oskarżonego w całości. Zastosowanie reguły in dubio pro reo powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy w danej sprawie nie występuje chociażby jeden dowód pozwalający na dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych odnośnie przebiegu określonego zdarzenia. W przedmiotowej sprawie brak takiego chociażby jednego, stanowczego, wiarygodnego dowodu. Oceniając materiał dowodowy należało uznać wręcz, iż zeznania pokrzywdzonego są całkowicie niewiarygodne, to Z. S. swoim własnym zachowaniem doprowadził do tego, iż złamaniu ulegała jego kość piszczelowa lewa. Nie można więc przypisać oskarżanemu czynu z art. 157§1 k.k. ani art. 157§3 k.k. Wniosek - zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu oraz zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje ☒ zasadny ☐częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutów podniesionych przez obrońcę warunkowała zasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie wyroku w pkt. 3, tj. zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Turku na rzecz obrońcy z urzędu adw. N. (...) kwoty 826,56 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 17 ust. 2 pkt 3, ust. 7 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu. 1.5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany 0.1.Zmieniono wyrok w ten sposób, że uniewinniono oskarżonego G. G. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. Zwięźle o powodach zmiany 0.1.Uwzględnienie zasadnych zarzutów zawartych w apelacji obrońcy skutkowało zmianą wyroku. 1.5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. 4. 5. 0.1.Sąd odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżyciela posiłkowego Z. S. w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, bowiem ich uiszczenie z uwagi na jego sytuację majątkową, byłoby dla niego zbyt uciążliwe. 0.2.Sąd Okręgowy z uwagi na treść art. 632 pkt 2 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego G. G. (1) kwotę 2.184 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie (§ 11 ust. 2 pkt pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). 0.3.Oskarżyciel posiłkowy był reprezentowany w sprawie przez obrońcę ustanowionego z urzędu, zatem Sąd Okręgowy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U.2022.1184 t.j. ), a także § 11 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia zasądził od Skarbu Państwa kwotę 840 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielowi posiłkowemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. 7. PODPIS Robert Rafał Kwieciński 1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca G. G. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wina, sprawstwo 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana