II KA 118/26

Sygn. akt II Ka 118/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2026r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Wojciecha Górskiego po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. sprawy E. I. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt II K 431/24 I. 
        zaskarżony wyrok zmienia w ten tylko sposób, że za podstawę orzeczonej w pkt V nawiązki przyjmuje art. 44b § 1, § 5 pkt 1 i § 6 kk ; II. 
        w pozostałym zakresie utrzymuje wyrok w mocy; III. 
        zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 118/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt II K 431/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. mogącą mieć wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 5 § 2, 7, 410 i 424 § 1 k.p.k. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego sprawy, a w szczególności dowodów z odpisów prawomocnych wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy w Węgrowie z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie IV K 43/08, z dnia 3 września 2009 roku w sprawie II K 287/09 oraz z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie II K 730/11 wraz z adnotacjami o ich wykonaniu przez oskarżonego skutkującą dokonaniem błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu wyrażającej się skazaniem E. I. za przestępstwo z art. 178a § 4 kk podczas, gdy oskarżony ze względu na zatarcie skazania poprzednio popełnionych czynów z art. 178a § 1 kk i 178a § 4 kk powinien w niniejszej sprawie odpowiadać za przestępstwo z art. 178a § 1 kk - co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania oskarżonego E. I. za winnego czynu z art. 178a § 4 k.k. ; 2. bezpodstawne odmówienie pełnej wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego E. I. poprzez przyjęcie, że oskarżony zdawał sobie sprawę, że jego stan zaburza jego zdolności psychomotoryczne i wiedział, że popełnia przestępstwo, podczas gdy z należycie ocenionych wyjaśnień oskarżonego wynika, że kierując samochodem nie czuł się pijany oraz nic nie zaburzało jego świadomości i percepcji - co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia powyższego dowodu przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy; 3. art. 7 k.p.k. poprzez nienależyte rozważenie dowodów z wyjaśnień oskarżonego E. I. , zeznań świadków H. I. i W. B. oraz odpisów prawomocnych wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy w Węgrowie z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie IV K 43/08, z dnia 3 września 2009 roku w sprawie II K 287/09 oraz z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie II K 730/11 wraz z adnotacjami o ich wykonaniu przez oskarżonego, wyników pomiarów urządzaniami AlcoSensor IV i Alcotest 9510, zaświadczenia złożonego przez oskarżonego o podjęciu leczenia odwykowego i terapii od uzależnienia od alkoholu, a także sytuacji życiowej, majątkowej i zdrowotnej oskarżonego oraz jego możliwości zarobkowych, skutkujące orzeczeniem wobec niego kary jednego roku pozbawienia wolności, środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 12 000 zł, a nadto nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł (zamiast przepadku pojazdu) oraz obciążeniem go kosztami procesu w całości, podczas gdy należycie oceniony materiał sprawy, w tym wyjaśnienia oskarżonego oraz złożone przez niego zaświadczenie od podjęciu leczenia odwykowego i uczęszczanie na terapię uzależnień oraz treść opinii sądowo - psychiatryczne - psychologicznej, a także okoliczności sprawy przemawiały za przyjęciem kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez oskarżonego z art. 178a § 1 kk , a w konsekwencji wymierzeniem mu kary grzywny przy zastosowaniu przepisu art. 37a § 1 kk , świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł, orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B na okres 3 lat i nieobciążaniem oskarżonego kosztami procesu, zaś w sytuacji przyjęcia kwalifikacji prawnej czynu z art. 178a§4kk wymierzeniem oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, orzeczeniem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10 000 zł, orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat ze względu na wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy oraz zwolnieniem go w całości z kosztów procesu ze względu na łagodzące okoliczności przedmiotowe czynu, tj. niskie stężenie alkoholu w organizmie w chwili popełnienia przestępstwa (0,30 mg/l), brak świadomości oskarżonego, że znajduje się pod wpływem alkoholu i jego subiektywne przeświadczenie, że tego alkoholu już nie ma, krótki odcinek drogi, jaki przejechał oskarżony oraz okoliczności podmiotowe, tj. podjęcie przez oskarżonego leczenia odwykowego i terapii od uzależnienia oraz utratę zatrudnienia w związku z zatrzymaniem prawa jazdy i brak możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wiążący się z tym brak dochodów, a nadto właściwości i warunki osobiste, zły stan zdrowia psychicznego, brak oszczędności, a także istniejące zobowiązania finansowe oskarżonego - co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia w zakresie kary, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, świadczenia pieniężnego i nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz kosztów procesu; 4. art. 624 § 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie, polegające na zasądzeniu od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów procesu, w sytuacji gdy należyta ocena materiału sprawy wskazywała na zasadność zwolnienia go z ponoszenia opłaty i wydatków postępowania z uwagi na brak pracy i dochodów, jego trudną sytuację zdrowotną, majątkową i finansową, która uniemożliwia ich poniesienie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania oskarżonego - co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego orzeczenia w zakresie kosztów procesu; II. mogący mieć wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia poprzez dowolne, nie poparte dowodami, niezgodne z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania przyjęcie, iż oskarżony w dniu 4 września 2024 roku, w C. kierował w ruchu lądowym samochodem marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając 0,30 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio skazanym prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie IV K 43/08, z dnia 3 września 2009 roku w sprawie IIK 287/09 oraz z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie II K 730/11 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w sytuacji, gdy nienależycie rozważony i oceniony całokształt materiału dowodowego sprawy, a w szczególności dowody z odpisów wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy w Węgrowie z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie IV K 43/08, z dnia 3 września 2009 roku w sprawie II K 287/09 oraz z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie II K 730/11 wraz z adnotacjami o ich wykonaniu przez oskarżonego potwierdzają dokonanie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu wyrażającej się skazaniem E. I. za przestępstwo z art. 178a § 4 kk podczas, gdy oskarżony ze względu na zatarcie skazania poprzednio popełnionych czynów z art. 178a § 1 kk i 178a § 4 kk powinien w niniejszej sprawie odpowiadać za przestępstwo z art. 178a § 1 kk - co w konsekwencji skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do niesłusznego uznania oskarżonego E. I. za winnego popełnienia czynu przypisanego mu w wyroku; III. rażącą niewspółmierność kary, środka karnego, świadczenia pieniężnego i nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz kosztów procesu orzeczonych wobec oskarżonego E. I. za przypisane mu przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. wyrażające się w: 1. wymierzeniu oskarżonemu kary jednego roku pozbawienia wolności, a więc w rozmiarze przekraczającym granice kary określone w przepisie art. 33 § 3 k.k. oraz nieuwzględnienie, że przed zdarzeniem oskarżony przez wiele lat od ostatniego skazania nie wchodził w konflikt z prawem i przestrzegał zasad współżycia społecznego, utrzymywał się samodzielnie oraz opiekował się starszą, schorowaną matką, prowadził ustabilizowany tryb życia, a także wykonywał pracę zarobkową i dodatkowo prowadził własne gospodarstwo rolne nastawione na produkcję roślinną i zwierzęcą, zaś ze względu na fakt, że pracował jako kierowca w wyniku zatrzymania prawa jazdy stracił możliwość zarobkowania i efektywnego prowadzenia działalności rolniczej, a tym samym został pozbawiony dochodów oraz nieuwzględnienie okoliczności łagodzących istniejących po stronie oskarżonego w postaci niskiego stężenia alkoholu w organizmie (0,30 mg/1) oraz błędnego subiektywnego przeświadczenia oskarżonego o możliwości prowadzenia pojazdów w dniu zdarzenia ze względu na brak alkoholu w jego organizmie, małej odległości przejechanej przez oskarżonego, braku jego zdemoralizowania, podjęcia przez oskarżonego leczenia odwykowego i terapii od uzależnienia od alkoholu, jego właściwości i warunków osobistych, zachowania po popełnieniu przestępstwa w postaci przyznania się do winy, wyrażenia żalu i skruchy oraz złożenia szczegółowych wyjaśnień, a także stosunków majątkowych i stanu zdrowia oskarżonego oraz jego zobowiązań pieniężnych w oderwaniu od stopnia winy oskarżonego, które należycie rozważone przemawiały za wymierzeniem mu w przypadku przyjęcia kwalifikacji z art. 178a § 1 kk kary grzywny przy zastosowaniu przepisu art. 37a § 1 kk i orzeczeniem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł, zaś w sytuacji braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 178a § 4 kk wymierzeniem mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, orzeczeniem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10 000 zł, orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat ze względu na wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy i nieorzekanie o nawiązce na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej jako niezgodnej z przepisem art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 i 4 kk - co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia w zakresie kary, świadczenia pieniężnego i nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; 2. wymierzeniu oskarżonemu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy, w tym prawidłowa ocena dowodów w postaci odpisów prawomocnych wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy w Węgrowie z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie IV K 43/08, z dnia 3 września 2009 roku w sprawie II K 287/09 oraz z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie II K 730/11 wraz z adnotacjami o ich wykonaniu przemawiała za skazaniem oskarżonego za czyn z art. 178a § 1 kk i orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat, zaś w sytuacji przyjęcia popełnienia przez oskarżonego występku z art. 178a § 4 kk orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat ze względu na wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy, za czym przemawiały okoliczności przedmiotowe czynu (jazda pojazdem, do którego prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B, krótki odcinek drogi przejechany przez oskarżonego, niskie stężenie alkoholu w organizmie (0,30 mg/1) oraz błędne subiektywne przeświadczenie oskarżonego o możliwości prowadzenia pojazdów w dniu zdarzenia ze względu na brak alkoholu w jego organizmie) oraz okoliczności podmiotowe czynu (ustabilizowany tryb życia, posiadanie gospodarstwa rolnego, brak zdemoralizowania, podjęcie leczenia odwykowego i terapii od uzależnienia od alkoholu, właściwości i warunki osobiste, wyrażenie żalu i skruchy, zachowanie po zdarzeniu) - co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia w zakresie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji obrońcy, mimo ich rozbudowania i niezwykle szerokiego sformułowania na ponad 5 stronach apelacji, sprowadzają się do podnoszenia, że Sąd niewłaściwie ocenił materiał dowodowy i błędnie uznał, że wynika z niego, iż wcześniejsze skazania oskarżonego nie uległy zatarciu, co skutkowało ustaleniem, że oskarżony był wcześniej karany z art. 178a § 1 kk – co z kolei skutkowało kwalifikacją czynu z art. 178a § 4 kk ; zaś alternatywnie, nawet przy przyjęciu, że zasadniczo kwestionowana kwalifikacja prawna z wyroku jest jednak prawidłowa – że materiał dowodowy sprawy przemawiał za ustaleniem, iż oskarżonemu winna być wymierzona kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zakaz prowadzenia pojazdów nie powinien być dożywotni ani dotyczyć wszystkich pojazdów mechanicznych, nadto nie powinien być obciążony kosztami postępowania. Zasadniczo tego samego w warstwie merytorycznej dotyczyły zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i rażącej niewspółmierności kary. Porządkując skarżone kwestie rozpocząć należy od tej zasadniczej – zatarcia wcześniejszych skazań. W tym zakresie wskazać należy, że oskarżony wg danych o karalności był wcześniej kilkukrotnie skazywany, w tym z art. 178a § 4 kk w sprawie II K 730/11 Sądu Rejonowego w Węgrowie na karę roku pozbawienia wolności, odbywaną do 13 marca 2015 r., ale też Sąd ten wydawał wobec niego w dniu 31 stycznia 2013 r. wyrok łączny w sprawie IIK 844/12, gdzie orzekł mi.in łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności – którą oskarżony odbywał do dnia 1 maja 2016 r. (k. 23, 24). Co do tezy, iż doszło do zatarcia wcześniejszych skazań przypomnieć należy, iż wg art. 108 kk jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Wobec powyższego nie można rozpatrywać skazań jednostkowych osobno, ale jedynie we wzajemnym powiązaniu. W tym zakresie wskazać należy, że żadne skazanie nie uległo zatarciu, zanim oskarżony nie popełnił kolejnego przestępstwa, zaś ostatecznie karę pozbawienia wolności skończył odbywać na mniej niż 10 lat przed datą wyrokowania – bo to była granica czasowa, dająca wg art. 107 § 1 kk podstawy do uznania skazania na karę pozbawienia wolności za zatarte. Dlatego też za niezasadny musiał być uznany zarzut, że Sąd błędnie ocenił dowody z dokumentów w powyższym zakresie, bowiem nie uwzględniał on konieczności łącznego oceniania zatarcia skazań i niewątpliwej, nie podlegającej ocenie Sądu daty końca wykonywania kary pozbawienia wolności w sprawie II K 844/12 Sądu Rejonowego w Węgrowie. Tym samym wszystkie cząstkowe, różnorodnie ujmowane zarzuty, dotyczące prawidłowości zakwalifikowania przypisanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 kk (czy to w formie obrazy przepisów postępowania, czy to błędu w ustaleniach faktycznych), nie mogły zostać uznane za skuteczne. Na tym tle nie mógł być uznany za skuteczny wtrącony niejako zarzut błędnej oceny wyjaśnień oskarżonego co do jego świadomości znajdowania się w stanie nietrzeźwości – istotą bytu przestępstwa czy to w kwalifikacji z § 1 , czy § 4 art. 178a nie jest świadomość stanu nietrzeźwości, ale świadomość tego, że wcześniej spożywało się alkohol, który jak wiadomo, pozostaje w organizmie przez dłuższy czas i może wpływać na zdolność do kierowania pojazdami poprzez trwanie stanu nietrzeźwości. Oskarżony wg swoich wyjaśnień przed datą czynu spożywał alkohol i to w znacznych ilościach, ale przed rozpoczęciem pracy kierowcy nie podjął żadnych czynności, zmierzających do ustalenia, czy już może to legalnie zrobić. Nie można akceptować koncepcji odwrotnej, że póki pijący sądzi, że już jest trzeźwy i jest w stanie prowadzić, to prowadzić może, bowiem niektóre osoby, pijące regularnie i w dużych ilościach, czują się dobrze i trzeźwo nawet mając ok. 2‰ alkoholu i nie można uwalniać ich od odpowiedzialności za kierowanie w stanie nietrzeźwości wyłącznie na podstawie ich subiektywnego samopoczucia. Istotą odpowiedzialności za kierowanie w stanie nietrzeźwości jest świadomość stanu, w którym kierujący ma podstawy by podejrzewać, że nadal nie jest trzeźwy, bowiem spożywał alkohol i nie wykluczył jego istnienia w swoim krwiobiegu. Niezrozumiały jest zarzut, iż Sąd niewłaściwie ocenił materiał dowodowy, bo należyta ocena tego materiału przemawiała za wymierzeniem oskarżonemu kary pozbawienia wolności w drodze wyjątku z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Nie wiadomo, w jaki sposób odmienna niż dokonana ocena dowodów np. osobowych czy wyników badań alkosensorem miałaby prowadzić do ustalenia, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, przewidziany w art. 69 § 4 kk . Nie wskazano też, dlaczego błędna w tym zakresie była ocena wyjaśnień oskarżonego czy innych dowodów, mających przemawiać na jego korzyść. Być może ogólność zarzutów, ich rozbudowanie poprzez wielokrotne przytaczanie składników wyroku i elementów postulowanych miały służyć ich zagmatwaniu, zmultiplikowaniu po to tylko, by ewentualnie w przyszłości podnosić, że sąd nie dość wnikliwie ustosunkował się do zarzutów. Na taką swoistą zbiorczość i ogólnikowość zarzutów wskazuje oczywiście niezasadne zawarcie w nich obrazy art. 5 § 2 kpk czy art. 424 kpk – bez jakiegokolwiek uzasadnienia, jakie to nieusuwalne wątpliwości Sąd rozstrzygnął na niekorzyść oskarżonego albo jakie niezbędne elementy uzasadnienia wyroku zostały pominięte. Być może brzmienie zarzutów wynika z wsparcia innej niż żywa inteligencji, bowiem trudno uznać za „przemyślany” jeden, rozbudowany na całą stronę zarzut, że Sąd źle ocenił dowody i na ich podstawie uznał, że oskarżony był wcześniej karany, a nawet jeśli był karany, to te same niewłaściwie ocenione dowody winny prowadzić do wniosków, że zachodzą postawy do zastosowania kilku przewidzianych w ustawie wyjątków w zakresie warunkowego zawieszenia wykonania kary, nieorzekania dożywotniego zakazu prowadzania pojazdów i to wszelkich oraz uznania, że wobec braku świadomości wypełnienia znamion przestępstwa oskarżony tak naprawdę nie powinien odpowiadać za jego popełnienie, a już na pewno nie powinien być zobowiązany do uiszczenia świadczenia pieniężnego, nawiązki i kosztów procesu – zwłaszcza gdy niezależnie od tego kolejny zarzut podnosi niezasadność obciążenia oskarżonego kosztami procesu, a jeszcze kolejne, że Sąd błędnie ustalił, że oskarżony winien odpowiadać za występek z art. 178a § 4 kk , a kolejne – że nie powinny być mu wymierzona kara pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne i nawiązka. Po ustaleniu prawidłowości skazania oskarżonego z art. 178a § 4 kk , kwestią oceny pozostawała prawidłowość ustaleń (w zakresie stanu faktycznego) na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zachodziły podstawy do stwierdzenia wskazanych w zarzutach sytuacji, uzasadniających zastosowanie wyjątków od ustawowych reguł z art. 69 § 4 kk czy z art. 42 § 3 kk . W tym zakresie rozbudowane zarzuty apelacji, wskazujące na treść poszczególnych dowodów, nie są zasadne, bo nie przynoszą treści, wykraczających ponad przeciętność sytuacji przeciętnego skazanego – rodzina, praca, zobowiązania. Nie można uznać za szczególną okoliczność łagodzącą, że oskarżony „zdążył” przejechać niewielki odcinek, zanim jego pochód przestępstwa został zatrzymany – wszak planował dopiero rozpocząć dzień zawodowy, nie było to jego zasługą i trudno uznać, że winien być za to premiowany. Prawie każdy nietrzeźwy kierujący jest uwikłany w węzeł zobowiązań społecznych – ma bliskich, względem których winien realizować pewne obowiązki (wobec dzieci, rodziców, współmałżonków, pracodawcy itd.), ma zobowiązania finansowe (wobec banków, kontrahentów, ponownie bliskich, pracodawcy itd.) czy fizyczne (musi zajmować się swoim gospodarstwem rolnym, uprawami, zwierzętami hodowlanymi czy domowymi). W przypadku oskarżonego Sąd nie stwierdził wystąpienia okoliczności szczególnych, nadzwyczajnych, wyróżniających oskarżonego spośród szeregu sprawców analogicznych przestępstw, którzy również chcieliby się z tego zbioru wyróżnić. Zupełnie podobnie jak inni sprawcy, schwytani na gorącym uczynku, przyznawał się on do popełnienia zarzuconego mu czynu (początkowo), zupełnie podobnie jak wielu z nich podjął w czasie procesu leczenie odwykowe i potrafi się wylegitymować dokumentami świadczącymi o złym stanie zdrowia osób bliskich, o własnym zaangażowaniu społecznym czy o powszechnie akceptowalnej postawie moralnej. Trudno przyjąć, że „szczególność” sytuacji oskarżonego wynika z sytuacji wręcz powszechnej, skoro jak większość, oskarżony ma zajęcie zarobkowe, rodzinę, zobowiązania, dobre relacje i dobrą opinię. Trudno przyjąć, że zachodzi też w sprawie wyjątkowy wypadek, usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami, jeśli chodzi o ustawowy dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Oskarżony był wcześniej trzykrotnie karany za przestępstwa podobne, miał więc pełną świadomość tak możliwości stwierdzenia w jego organizmie alkoholu podczas kontroli, jak i grożących za to konsekwencji, w tym w jego szczególnej sytuacji osobistej, a mimo to, mimo istnienia bardzo prostych rozwiązań w zakresie uniknięcia popełnienia przestępstwa, możliwość taką zlekceważył sądząc, że może już wytrzeźwiał, że może uniknie kontroli, zanim alkohol z jego organizmy zostanie wyeliminowany. Trudno przyjąć tu jakąkolwiek szczególność, wyjątkowość sytuacji oskarżonego na tle innych, analogicznych postępowań sądowych przy analogicznych zarzutach. Okoliczność, że w chwili obecnej oskarżony dostrzegł potrzebę skorzystania z pomocy i rozpoczął terapię uzależnień, nie oznacza też, że należą mu się szczególne względy – zrozumienie przyczyny problemów i rozpoczęcie terapii nie sprawia, że z przyczyn szczególnych nie mają oskarżonego na równi z innymi sprawcami analogicznych przestępstw dotknąć normalne następstwa jego czynu. Również w zakresie możliwości finansowych ustalenia faktyczne sądu nie noszą cech błędu. Nieprawdziwa jest teza, że brak prawa jazdy uniemożliwia znalezienie jakiejkolwiek pracy i przez to oskarżony nie będzie mógł uiścić żadnych obciążeń finansowych z wyroku, w tym kosztów sądowych. Nawet konieczność bezwarunkowego wykonania kary roku pozbawienia wolności nie stawia oskarżonego dożywotnio poza rynkiem pracy. Dlatego też zarzutów błędu w którychkolwiek ustaleniach faktycznych, dokonanych przez Sąd meriti, nie można było uznać za trafne, zwłaszcza gdy nominalny zarzut apelacji nr II - błędu ustaleń faktycznych dotyczy de facto tylko istnienia bądź zatarcia wcześniejszej karalności jako przesłanki skazania z § 4, a nie z § 1 art. 178a kk (mimo wskazania w zarzucie całego opisu czynu, jak gdyby kwestionowane było np. to, że oskarżony w ogóle kierował pojazdem). Niezasadny był zarzut dotyczący art. 624 § 1 kpk , który daje sądowi tylko prawo zwolnienia strony od kosztów sądowych, a nie kreuje takiego obowiązku, wobec czego nie można było dopuścić się jego obrazy. Nie można było uznać za trafny także zarzutu rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności, środka karnego (zakazu) oraz świadczenia pieniężnego i nawiązki (o kosztach procesu nie wspominając, jako że nie obejmują ich zasady wymiaru kary i trudno mówić o surowości lub nie ich wysokości, która wynika przecież z działań matematycznych, a nie oceny sądu; istnienie lub nieistnienie podstaw do zwolnienia z obowiązku ich uiszczenia to kwestia ustaleń faktycznych, o których była już mowa). Sąd I instancji podkreślił w pisemnych motywach wyroku, że ich wymiar był efektem wcześniejszej karalności oskarżonego, w tym za przestępstwa podobne oraz nieskutecznością wcześniejszych sankcji, co logicznie nakazywałoby orzec je w wymiarze nawet wyższym niż poprzednio (choć karę pozbawienia wolności orzekł w tym samym wymiarze co w sprawach II K 287/09 czy II K 730/11). Trudno byłoby logicznie wyjaśnić, dlaczego mimo wcześniejszej wielokrotnej karalności obecna kara winna być zdecydowanie łagodniejsza niż kary wcześniejsze, nieskuteczne. Nie może tego uzasadniać długa przerwa w popełnianiu przestępstw czy prowadzenie w jej czasie normalnego, przeciętnego życia – wszak każdy oskarżony – recydywista między kolejnymi przestępstwami innych już nie popełnia, a wielu wiedzie w czasie tych przerw w miarę przeciętne życie. Nie sposób uznać, że kara jest rażąco surowa, bo wskutek zatrzymania prawa jazdy oskarżony stracił pracę – stracił ją nie przez karę, ale przez popełnienie przestępstwa. Faktem jest, że stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego nie było szczególnie wysokie, ale przekraczało ustawowy limit; faktem jest też, że oskarżony nie zdążył pokonać dłuższego odcinka niż pokonał do chwili kontroli, że podjął terapię (choć teza zarzutu o przyznawaniu się w świetle treści protokołów rozprawy głównej k. 96 i wniosku o uniewinnienie k. 112 wywołuje zaskoczenie), jednakże nieskuteczność wcześniejszych kar stanowi dla tych kwantyfikatorów wymiaru kary silną przeciwwagę. Nie można zupełnie mówić o surowości nawiązki, orzeczonej w minimalnym ustawowym wymiarze ani też świadczenia pieniężnego, nieznacznie tylko poza ustawowe minimum wykraczającego. Skoro nie ustalono faktycznych podstaw do zastosowania wyjątku od zasady dożywotniego wymiaru zakazu prowadzenia pojazdów, ponownie teza zarzutu o jego rażącej surowości nie może być uznana za trafną, zaś orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a nie tylko określonego rodzaju, ponownie jest pokłosiem nieskuteczności wcześniejszych skazań i brakiem podstaw do łagodzenia wymiaru odpowiedzialności mimo pochodu przestępstw. Wniosek 1. o zmianę wyroku w całości poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu z art. 178a § 4 kk na art. 178a § 1 kk i wymierzenie oskarżonemu kary grzywny (przy zastosowaniu przepisu art. 3 7a § 1 kk ) i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat oraz orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł, a także nieobciążanie oskarżonego kosztami procesu, a nadto uchylenie orzeczenia z punktu V zaskarżonego wyroku (orzeczenie od oskarżonego nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł) zaś w sytuacji braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu i przyjęcia popełnienia przez oskarżonego czynu z art. 178a § 4 kk 2. o zmianę wyroku w części dotyczącej kary, świadczenia pieniężnego i nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10 000 zł, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat ze względu na wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy i nieobciążanie oskarżonego kosztami procesu, a nadto uchylenie orzeczenia z punktu V zaskarżonego wyroku (orzeczenie od oskarżonego nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł), ewentualnie 3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutów skutkowała nietrafnością wniosku o jakąkolwiek zmianę wyroku, w szczególności poprzez uniewinnienie oskarżonego. Całkowicie niezasadny był wniosek alternatywny o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z treścią art. 437 § 2 kpk , uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 kpk (zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej), art. 454 kpk (przy potrzebie kasacji wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Żadnej z tych przesłanek skarżący nie przywołał, wobec czego złożenie takiego wniosku nie mogło spotkać się z aprobatą Sądu odwoławczego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Podstawa prawna nawiązki Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Po wydaniu wyroku sądu I instancji będące podstawą nawiązki z pkt V art. 178a § 5 kk oraz art. 44b § 4 kk zostały uchylone, a podstawę jej orzeczenia od 29 stycznia 2026 r. w sytuacji jak w sprawie niniejszej stanowią przepisy art. 44b § 1, § 5 pkt 1 i § 6 kk . Dla oskarżonego zmiana prawa nie skutkuje ani na korzyść, ani na niekorzyść, wobec czego nie ma podstaw do uznania, że ustawa obowiązująca uprzednio byłaby względniejsza – dlatego na podstawie art. 455 kpk , zgodnie z normą podstawową art. 4 § 1 kk należało zastosować ustawę obowiązującą w dacie wyrokowania i wskazać aktualne przepisy jako podstawę prawną nawiązki. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość wyroku (poza podstawą prawną nawiązki), tak w części zaskarżonej, jak i w pozostałej, podlegającej ocenie z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Zgodnie z treścią art. 636  §  1 kpk w razie nieuwzględnienia apelacji, wniesionej wyłącznie przez oskarżonego (jego obrońcę), koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi skarżący. Na koszty postępowania odwoławczego składają się zaś opłata w wysokości należnej za I instancję oraz ryczałt za doręczenia korespondencji – w kwocie 20 zł. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana