II KA 118/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego E. I., zajął się kwestią zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie, który skazał oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 kk. Obrońca podnosił szereg zarzutów, w tym obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary, argumentując m.in. że wcześniejsze skazania uległy zatarciu i czyn powinien być kwalifikowany z art. 178a § 1 kk. Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował kwestię zatarcia skazań, wskazując na konieczność łącznego ich rozpatrywania i brak podstaw do uznania ich za zatarte w kontekście art. 108 kk. Stwierdził, że wszystkie zarzuty apelacji, w tym dotyczące oceny dowodów, świadomości stanu nietrzeźwości oraz wniosków o zastosowanie nadzwyczajnych łagodzeń kary, są niezasadne. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie podstawy prawnej nawiązki, dostosowując ją do nowelizacji przepisów, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy, zasądzając od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań w przypadku recydywy w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz ocena, czy subiektywne przekonanie o trzeźwości może zwalniać z odpowiedzialności.
Dotyczy specyficznej sytuacji recydywy i interpretacji przepisów o zatarciu skazań. Ocena okoliczności łagodzących jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (5)
Czy wcześniejsze skazania oskarżonego za przestępstwa z art. 178a § 1 i § 4 kk uległy zatarciu, co miałoby wpływ na kwalifikację prawną obecnego czynu z art. 178a § 1 kk zamiast § 4 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wcześniejsze skazania nie uległy zatarciu, ponieważ kara pozbawienia wolności z wyroku łącznego została zakończona na mniej niż 10 lat przed datą wyrokowania, co uniemożliwia jednoczesne zatarcie wszystkich skazań zgodnie z art. 108 kk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zatarcie skazań w przypadku recydywy wymaga łącznego rozpatrywania wszystkich skazań. Ponieważ ostatnia kara pozbawienia wolności zakończyła się na mniej niż 10 lat przed datą wyrokowania, żadne skazanie nie uległo zatarciu, co uzasadnia kwalifikację czynu z art. 178a § 4 kk.
Czy oskarżony, który spożywał alkohol i kierował pojazdem, może być zwolniony z odpowiedzialności, jeśli subiektywnie uważał, że jest już trzeźwy i zdolny do prowadzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie oskarżonego o trzeźwości nie zwalnia go z odpowiedzialności za kierowanie w stanie nietrzeźwości, jeśli miał podstawy podejrzewać, że nadal nie jest trzeźwy z powodu wcześniejszego spożycia alkoholu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że istotą przestępstwa jest świadomość spożycia alkoholu i możliwość wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, a nie subiektywne samopoczucie. Osoby regularnie pijące mogą czuć się dobrze nawet przy wysokim stężeniu alkoholu, co nie może być podstawą do zwolnienia z odpowiedzialności.
Czy w przypadku recydywy i popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 kk, istnieją szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, warunkowe zawieszenie jej wykonania, czy łagodniejszy środek karny (np. krótszy zakaz prowadzenia pojazdów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie stwierdzono wystąpienia okoliczności szczególnych, nadzwyczajnych, wyróżniających oskarżonego spośród innych sprawców analogicznych przestępstw, które uzasadniałyby zastosowanie nadzwyczajnych łagodzeń kary lub łagodniejszych środków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że typowe okoliczności podnoszone przez obronę (rodzina, praca, zobowiązania, terapia) nie stanowią szczególnych okoliczności w rozumieniu przepisów o nadzwyczajnym złagodzeniu kary. Nieskuteczność wcześniejszych sankcji stanowi silną przeciwwagę dla ewentualnych okoliczności łagodzących, a podjęcie terapii nie zwalnia z normalnych następstw czynu.
Czy sąd powinien zwolnić oskarżonego z kosztów procesu na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. ze względu na jego trudną sytuację majątkową i zdrowotną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 624 § 1 k.p.k. daje sądowi jedynie prawo zwolnienia strony od kosztów, a nie kreuje takiego obowiązku. Sąd nie dopuścił się obrazy tego przepisu, zasądzając koszty od oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że przepis art. 624 § 1 k.p.k. ma charakter fakultatywny, a sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku zwalniać oskarżonego z kosztów. Teza o niemożności znalezienia pracy po utracie prawa jazdy została uznana za nieprawdziwą.
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna orzeczenia nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej po zmianie przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po uchyleniu przepisów będących podstawą nawiązki w wyroku sądu I instancji, nową podstawę prawną stanowią art. 44b § 1, § 5 pkt 1 i § 6 kk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zastosował przepisy obowiązujące w dacie wyrokowania (art. 4 § 1 kk) i wskazał aktualne przepisy jako podstawę prawną nawiązki, zgodnie z art. 455 kk, ponieważ zmiana prawa nie była ani na korzyść, ani na niekorzyść oskarżonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. I. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Wojciech Górski | inne | prokurator |
Przepisy (23)
Główne
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
k.k. art. 44b § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 44b § § 5
Kodeks karny
k.k. art. 44b § § 6
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 108
Kodeks karny
Zatarcie skazań w przypadku recydywy wymaga łącznego rozpatrywania wszystkich skazań.
k.k. art. 107 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 5 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 4
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność wcześniejszych sankcji wobec oskarżonego jako podstawa do orzeczenia surowszej kary. • Brak podstaw do uznania zatarcia wcześniejszych skazań w przypadku recydywy. • Nieskuteczność zarzutów apelacji dotyczących błędnej oceny dowodów i kwalifikacji prawnej czynu.
Odrzucone argumenty
Zarzut zatarcia wcześniejszych skazań i konieczność kwalifikacji czynu z art. 178a § 1 kk. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący popełnienia czynu z art. 178a § 4 kk. • Zarzut rażącej niewspółmierności kary, środka karnego, świadczenia pieniężnego i nawiązki. • Zarzut obrazy przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2, 7, 410, 424 k.p.k. • Zarzut obrazy art. 624 § 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie zwolnienia z kosztów procesu. • Wniosek o zmianę wyroku poprzez kwalifikację czynu z art. 178a § 1 kk i zastosowanie łagodniejszej kary. • Wniosek o zmianę wyroku w zakresie kary, świadczenia i nawiązki, w tym warunkowe zawieszenie kary. • Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Nie można akceptować koncepcji odwrotnej, że póki pijący sądzi, że już jest trzeźwy i jest w stanie prowadzić, to prowadzić może, bowiem niektóre osoby, pijące regularnie i w dużych ilościach, czują się dobrze i trzeźwo nawet mając ok. 2‰ alkoholu i nie można uwalniać ich od odpowiedzialności za kierowanie w stanie nietrzeźwości wyłącznie na podstawie ich subiektywnego samopoczucia. • Prawie każdy nietrzeźwy kierujący jest uwikłany w węzeł zobowiązań społecznych – ma bliskich, względem których winien realizować pewne obowiązki (wobec dzieci, rodziców, współmałżonków, pracodawcy itd.), ma zobowiązania finansowe (wobec banków, kontrahentów, ponownie bliskich, pracodawcy itd.) czy fizyczne (musi zajmować się swoim gospodarstwem rolnym, uprawami, zwierzętami hodowlanymi czy domowymi). • Trudno przyjąć, że „szczególność” sytuacji oskarżonego wynika z sytuacji wręcz powszechnej, skoro jak większość, oskarżony ma zajęcie zarobkowe, rodzinę, zobowiązania, dobre relacje i dobrą opinię. • Brzmienie zarzutów wynika z wsparcia innej niż żywa inteligencji, bowiem trudno uznać za „przemyślany” jeden, rozbudowany na całą stronę zarzut...
Skład orzekający
Karol Troć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań w przypadku recydywy w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz ocena, czy subiektywne przekonanie o trzeźwości może zwalniać z odpowiedzialności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji recydywy i interpretacji przepisów o zatarciu skazań. Ocena okoliczności łagodzących jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu jazdy po alkoholu i recydywy, a sąd odwoławczy szczegółowo analizuje kwestie zatarcia skazań oraz odpowiedzialności kierującego, nawet jeśli subiektywnie uważa się za trzeźwego. Wzmianka o 'innej niż żywa inteligencji' dodaje elementu zaskoczenia.
“Czy subiektywne poczucie trzeźwości chroni przed karą za jazdę po alkoholu? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.