Pełny tekst orzeczenia II GZ 691/17

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A w organizacji z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 717/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Spółki A w organizacji z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów postanawia odrzucić zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 czerwca 2017 r. (sygn. akt III SA/Po 717/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 i art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie Spółki A w organizacji z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca) na postanowienie WSA z 18 maja 2017 r. o odrzuceniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu.

W uzasadnieniu postanowienia z 28 czerwca 2017 r. WSA stwierdził, że zażalenie na postanowienie z 18 maja 2017 r. jest niedopuszczalne, ponieważ w dniu jego wniesienia skarżąca nie miała zdolności sądowej, bowiem już nie istniała. WSA wskazał, że umowa spółki uległa rozwiązaniu na mocy art. 169 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 z późn. zm.; dalej: ksh), ponieważ upłynęło ponad sześć miesięcy od sporządzenia aktu założycielskiego spółki (to jest od 15 maja 2014 r.), a w tym czasie skarżącej - jako spółki z o.o. w organizacji - nie zgłoszono do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (prawomocnym zarządzeniem z 25 listopada 2014 r. zwrócono wniosek skarżącej o wpis do tego rejestru).

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA z 28 czerwca 2017 r., wnosząc o jego uchylenie w całości "jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym oraz budzącego niezadowolenie u strony skarżącej".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ksh, tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 ksh) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 ksh), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 ksh). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 ksh (w brzmieniu obowiązującym do 14 stycznia 2015 r.) jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu.

W aktach administracyjnych znajduje się kopia aktu założycielskiego Spółki A z 15 maja 2014 r. Z pisma z 20 marca 2017 r. Przewodniczącego IX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego w Sądzie Rejonowym [...] wynika natomiast, że w dniu 14 listopada 2014 r. został złożony wniosek o wpis Spółki A do Krajowego Rejestru Sądowego, jednak zarządzeniem z 25 listopada 2014 r. wniosek ten został zwrócony na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 700 z późn. zm.), a zarządzenie to stało się prawomocne 27 grudnia 2014 r. Oznacza to, że Spółka A nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w terminie określonym w art. 169 ksh (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 28 czerwca 2017 r. skarżąca nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, które jest niedopuszczalne. Zażalenie jest niedopuszczalne w szczególności w przypadku, gdy strona, które je złożyła nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 193 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Z kolei z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.

Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.