II GZ 686/25

II GZ 686/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 874/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Ż. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 20 grudnia 2024 r. nr OKR.Z-3.4341.16.8.2024.AL.2 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 874/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił, na wniosek skarżącego T. Ż. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 20 grudnia 2024 r. nr OKR.Z-3.4341.16.8.2024.AL.2 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających złożony wniosek. Wskazał jedynie, że egzekucja tak wysokiej kary może doprowadzić do zachwiania jego sytuacji finansowej, gdyż nie dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi, a w rezultacie może to doprowadzić do niewypłacalności skarżącego i upadku prowadzonych przez niego przedsięwzięć.
Sąd podniósł, że skarżący nie powiązał w sposób konkretny skutków wykonania decyzji ze zmianami w jego sferze majątkowej. Przede wszystkim nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących sytuację materialną np. zestawienia rachunku bankowego, potwierdzającego, iż brak wstrzymania zaskarżonej decyzji mógłby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd dodał również, że dla rozstrzygnięcia kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia argument strony dotyczący wielości kar pieniężnych, jakimi została ona obciążona na podstawie innych decyzji administracyjnych, wydanych w odrębnych postępowaniach administracyjnych, ponieważ Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek bierze pod uwagę jedynie wysokość kary pieniężnej nałożonej decyzją z dnia 20 grudnia 2024 r. będącą przedmiotem oceny w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że natychmiastowa egzekucja kwoty 544 850 zł nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższego zarzutu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wniosku dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu wykazania zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędne jest podniesienie konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jednocześnie podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04, 9 września 2011 r., sygn. II OZ 751/11, 26 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 2910/11).
Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na finanse skarżącego, jednak bez wykazania jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa w zestawieniu z wysokością nałożonej kary, nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że złożony wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wspomniano, wnioskodawca jest zobowiązany uprawdopodobnić, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżący tego wymogu nie spełnił, gdyż nie uprawdopodobnił podniesionych we wniosku okoliczności.
Wskazać również należy, że dla wykazania wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności stanowiących podstawę oceny, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności – z uwagi właśnie na te okoliczności – jest uzasadnione (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09; 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 76/22; 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I FZ 198/23 i przywołane tam orzecznictwo oraz z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 6/23).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym powstanie szkody majątkowej lub finansowej w wyniku wykonania zaskarżonego aktu jest – co do zasady – okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty tego rodzaju szkód (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. sygn. II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo).
Wyjaśnienia wymaga również, że nieuwzględnienie żądania strony o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności nie uniemożliwia złożenia ponownie takiego wniosku i udzielenia ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. do wykazania których zobowiązany jest wnioskodawca.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.