II GZ 622/25

II GZ 622/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 569/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-05-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art .53 § 2, art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 569/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R.T. na orzeczenie Komisji Odwoławczej przy Polskim Klubie Wyścigów Konnych z dnia 17 września 2022 r. nr 9/2022 w sprawie unieważnienia gonitwy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 569/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę R.T. (dalej: skarżący) na orzeczenie Komisji Odwoławczej przy polskim Klubie Wyścigów Konnych (dalej: Komisja Odwoławcza) z dnia 17 września 2022 r. nr [...] w sprawie unieważnienia gonitwy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone orzeczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 września 2022 r. (informacja przekazana przez Przewodniczącą Komisji Odwoławczej pismem z dnia 2 maja 2025 r.; k. 93 akt sądowych). Następnie, pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r., nadanym w dniu 5 maja 2023 r. (data stempla pocztowego; k. 77 akt sądowych) skarżący wniósł skargę na orzeczenie Komisji Odwoławczej. Biorąc pod uwagę, że termin do złożenia skargi rozpoczął bieg w dniu 27 września 2022 r. i upłynął w dniu 26 października 2022 r., Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie zachował 30-dniowego terminu do wniesienia skargi i tym samym skarga jako spóźniona podlegała odrzuceniu.
Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
"1) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mające istotne znaczenie dla treści zapadłego orzeczenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, podczas gdy skarżone orzeczenie naruszało art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący nie został pouczony o terminie i sposobie wniesienia skargi na decyzję organu, a także został błędnie pouczony o braku możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, w związku z czym nie można zarzucać skarżącemu uchybienia terminu do wniesienia skargi;
2) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mające istotne znaczenie dla treści zapadłego orzeczenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, pomimo zawartego w skardze wniosku o rozpatrzenie skargi bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, a także zgodnie z postanowieniem NSA z 29.11.2017 r. — w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, powstaje obowiązek rozpatrzenia go przez ten sąd bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 29.11.2017 r., II OZ 1463/17);
3) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mające istotne znaczenie dla treści zapadłego orzeczenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia w sytuacji, w której skarżone orzeczenie naruszało art. 7, art. 7a, art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować rozpatrzeniem skargi;
4) naruszenie art. 53 § p.p.s.a. mające istotne znaczenie dla treści zapadłego orzeczenia poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem przez Sąd, sytuacji braku właściwego pouczenia przez organ o sposobie zaskarżenia orzeczenia stronę, która nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika termin do złożenia odwołania w sprawie wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy skarżący, który nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika i nie był pouczony o sposobie zaskarżenia orzeczenia skierował stosowne wnioski celem złożenia odwołania, które to wnioski zostały uwzględnione w związku z czym termin do wniesienia odwołania nie został uchybiony;
5) naruszenie art. 112 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi podczas gdy skarżący nie został pouczony o terminie i sposobie wniesienia skargi na decyzję organu, a także został błędnie pouczony o braku możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, w związku z czym nie można zarzucać skarżącemu uchybienia terminu do wniesienia skargi."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżone orzeczenie Komisji Odwoławczej zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 września 2022 r. (informacja przekazana przez Przewodniczącą Komisji Odwoławczej pismem z dnia 2 maja 2025 r.; k. 93 akt sądowych). Skarżący zaś wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r., nadanym w dniu 5 maja 2023 r. (data stempla pocztowego; k. 77 akt sądowych). Zaskarżone orzeczenie zawierało natomiast następujące pouczenie: "Od niniejszego orzeczenia nie przysługuje odwołanie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia toru wyścigowego" (str. 7 orzeczenia Komisji Odwoławczej). W sprawie bezspornym jest zatem, że organ błędnie pouczył o możliwości zaskarżenia orzeczenia Komisji Odwoławczej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie (por. postanowienia NSA z dnia: 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17; 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1326/17, 23 listopada 2022 r., sygn. akt I OZ 544/22; 16 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 231/24).
Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminu do wniesienia skargi bez winy skarżącego, podkreślają okoliczności niniejszej sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący w pierwszej kolejności pismem z dnia 25 listopada 2022 r. złożył pozew do Sądu Rejonowego w Warszawie, co motywował brakiem wskazania w pouczeniu drogi zaskarżenia spornego orzeczenia Komisji Odwoławczej oraz własną analizą właściwych w sprawie – w jego ocenie – przepisów prawa. W odpowiedzi na pozew z dnia 7 kwietnia 2023 r. Polski Klub Wyścigów Konnych, wniósł o jego odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej uzasadnioną tym, iż sądową kontrolę nad działalnością Polskiego Klubu Wyścigów Konnych oraz Komisji Odwoławczej przy Polskim Klubie Wyścigów Konnych sprawują sądy administracyjne (k. 26 akt sądowych). W konsekwencji skarżący pismem nadanym w dniu 5 maja 2023 r. wniósł przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dodatkowo warto podkreślić, że z uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt [...], wynika iż skarżący przed wniesieniem pozwu do sądu powszechnego, złożył dwie skargi administracyjne: pierwszą z dnia 27 kwietnia 2023 r. na orzeczenie Komisji Odwoławczej przy Polskim Klubie Wyścigów konnych nr [...] z dnia 17 września 2022 r. oraz drugą na decyzję Komisji Technicznej nr [...] z dnia 3 września 2022 r. Nie zostały one jednak przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Polski Klub Wyścigów Konnych (k. 117 akt sądowych).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.