II GZ 514/25

II GZ 514/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1844/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-02-21
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 6, art. 165, art.,art. 220 § 3, 243, art. 246 § 1 i § 2 pkt 1, art. 252 § 1, art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. Sp. k. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1844/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w P. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 maja 2024 r. nr DRP-ZOPP.562.36.2023.AS w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lutego 2025 r. odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w P.(skarżąca, strona skarżąca, skarżąca spółka) na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ, organ) z dnia 16 maja 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej.
Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika następujący stan faktyczny.
Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2024 r. wezwano A. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono stronie 29 lipca 2024 r. (ZPO – k 26 akt sądowych). Pismem z 30 lipca 2024 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 25 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 217/24, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił stronie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2024 r.
Zarządzeniem z 20 grudnia 2024 r. wezwano stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2024 r. w terminie 7 dni od dnia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi.
Strona skarżąca nie uiściła w ustawowym terminie wymaganego wpisu.
Odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z 27 czerwca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi doręczono spółce 7 stycznia 2025 r. (k. 37 akt sądowych). Termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął zatem 14 stycznia 2025 r. Zgodnie z informacją z rejestru opłat sadowych WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r. (k. 38 akt sądowych) nie zidentyfikowano wpisu sądowego od przedmiotowej skargi. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca w zakreślonym terminie nie uiściła wpisu od skargi, a wniesiona skarga podlega odrzuceniu.
Strona skarżąca wniosła zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, zaskarżając je w całości, żądając jego uchylenia lub jego zmiany, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 220 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniesionej skargi z powodu błędnego przyjęcia, iż skarżąca, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a to uiszczenia wpisu od skargi, nie uzupełniła jej braków formalnych;
2) art. 243 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w skutek "niewzięcia pod uwagę przez orzekający sąd" faktycznej sytuacji finansowej skarżącej, "a to trudnej sytuacji finansowej co uniemożliwia poniesienie wydatków związanych z opłatą od wniesionej skargi".
Z ostrożności procesowej podniesiono również zarzuty naruszenia:
3) art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się "brakiem udzielenia skarżącej pełnego pouczenia w zakresie skutków prawnych, w przypadku złożenia wniosku o zwolnienie od wpisu, który to wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd winien potraktować jako wniosek o zmianę uprzedniego Postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w skutek zmiany okoliczności";
4) art. 165 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo zmiany okoliczności sprawy Sąd I instancji "nie wezwał ponownie skarżącej do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazania na czym polegały podniesione przez nią zmiany okoliczności, co miało istoty wpływ na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia";
5) art. 255 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowania wyrażające się brakiem wezwania strony do złożenia oświadczeń majątkowych i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów oraz wykazania zaistniałych zmian, które pogorszyły sytuację materialną strony skarżącej;
6) art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, iż w niniejszej sprawie zasadne było przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, "co tym bardziej oznacza również naruszenie, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. czyli przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym";
7) art. 252 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżąca w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, "także później w toku postępowania przedstawiła oświadczenie zawierające oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, popierając to stosowną dokumentacją i gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, iż w niniejszej sprawie zasadne było przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym";
8) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku i w konsekwencji dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż:
a) skarżąca ograniczając wydatki do niezbędnego minimum jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego, postępowania, podczas gdy przedstawiony stan majątkowy, możliwości finansowe i całkowicie uniemożliwiają jej poniesienia kosztów poszukiwania ochronny prawnej przed sądami administracyjnymi;
b) skarżąca powinna liczyć się możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej i tym samym zabezpieczyć środki na ten cel, podczas gdy Skarżąca wykazała, że nie uzyskuje dochodów z tytułu prowadzonej działalności, która, de facto została zawieszona, a środki zgromadzone na rachunku bankowym firmy oraz osobistym zostały w całości zajęte przez Urząd Skarbowy na poczet należności związanych ze sprawą podatkową; tym samym "skarżąca wykazała ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania";
c) pominięcie wszelkich okoliczności wskazujących na to, że "Skarżąca Spółka nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, i podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia czy Skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, przez co Sąd także błędnie zastosował art. 246 § 1 dotyczący osób fizycznych, podczas gdy postępowanie niniejsze dotyczy regulacji dla osób prawnych" (tak w oryginale).
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie – jako pozbawione w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw – podlegało oddaleniu.
Ustalenia faktyczne oraz oceny prawne kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego na tle art. 220 § 3 p.p.s.a. są w pełni prawidłowe, natomiast podniesione zarzuty zażaleniowe – niezależnie od ich istotnych wad konstrukcyjnych – zostały powiązane z nieadekwatnymi na tle stanu sprawy wzorcami normatywnymi (art. 6, art. 165, art., 243, art. 246 § 1 i § 2 pkt 1, art. 252 § 1, art. 255 p.p.s.a.), co stanowi podstawę do ich formalnego oddalenia.
W przedmiotowej sprawie, co zdaje się pomijać strona skarżąca, zagadnienie istnienia podstaw do jej zwolnienia od kosztów postępowania w zakresie częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), w związku z wnioskiem z dnia 30 lipca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na zarządzenie z dnia 27 czerwca 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 2.000 zł, zostało prawomocnie rozstrzygnięte (art. 260 § 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.) postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 217/24, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z prawomocnością ww. zarządzenia z dnia 27 czerwca 2024 r. (zob. art. 227 § 1 p.p.s.a.) i brakiem podstaw do ponownego badania stanu majątkowego lub finansowego strony skarżącej na tle powinności uiszczenia wpisu od złożonej skargi (Sąd Wojewódzki nie był bowiem upoważniony do ponownego badania sytuacji strony skarżącej w granicach prawomocnie rozstrzygniętego wniosku z dnia 30 lipca 2024 r., w tym do kierowania wezwania do złożenia nowego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., ani tym bardziej do dokonywania na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. weryfikacji prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 217/24), zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2025 r. prawidłowo wezwano stronę skarżącą do wykonania, w terminie 7 dnia od dnia doręczenia wezwania, ww. prawomocnego zarządzenia z dnia 27 czerwca 2024 r., pod rygorem odrzucenia skargi (ponownie zastosowano art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a.). Niewykonanie w ustawowym terminie powyższego zarządzenia skutkowało koniecznością zastosowania art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a. przez orzeczenie o odrzuceniu skargi.
Odnosząc się końcowo do wątpliwości strony skarżącej – jako spółki handlowej osobowej (jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) – na tle oceny prawidłowości wykładni i zastosowania art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, należy jeszcze raz podkreślić, że zagadnienie to zostało prawomocnie rozstrzygnięte postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 217/24, i w momencie skierowania do strony ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi (zarządzenie z dnia 20 grudnia 2025 r.) nie podlegało już ono dalszemu badaniu. W tym zakresie również zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. jest oczywiście bezzasadny.
Mając na względzie powyższe przesłanki oraz działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia.