II GZ 495/25

II GZ 495/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3398/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-01-30
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Zmieniono postanowienie NSA i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. Sp. z o.o. w W. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GZ 495/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: zmienić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GZ 495/25 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GZ 495/25, po rozpoznaniu zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3398/24 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej przez A. Sp. z o.o. w W. decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 24 września 2024 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie miał na uwadze, że spółka wykazała, że brak ochrony tymczasowej spowoduje faktyczną utratę możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i bardzo utrudnione lub też nawet niemożliwe do odwrócenia skutki w przypadku wzruszenia zaskarżonej decyzji. Ponadto może doprowadzić do zagrożenia w ciągłości terapii pacjentów. Sąd kasacyjny ocenił, że okoliczności te nie wymagały wykazania niebezpieczeństwa ich wystąpienia we wniosku, gdyż są to oczywiste konsekwencje decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki. Decyzja taka sama w sobie wywołuje konieczność zaprzestania prowadzenia tego typu placówki, co wiąże się m.in. z brakiem możliwości sprzedaży leków i zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli zatem te okoliczności (i wyłącznie te) nie mogły stanowić o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), to nieprawidłowe było uznanie, że ich podniesienie, wykazanie, uprawdopodobnienie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji było wystarczające do przyznania ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że spółka w żaden sposób nie wykazała okoliczności, których rozważenie z punktu widzenia zastosowania ochrony tymczasowej, byłoby celowe. Przedstawiła jedynie twierdzenia natury ogólnej dotyczące negatywnych konsekwencji wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, którą prowadzi. Taka argumentacja nie została przez NSA uznana za skuteczną w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc postanowienie Sądu pierwszej instancji za wadliwe, a wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za niezasługujący na uwzględnienie.
We wniosku o zmianę powyższego, prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, A. Sp. z o.o. w W. podniosła m.in., że Apteka skarżącej przy ul. [...] w W. (której dotyczyła zaskarżona decyzja) była zamknięta w okresie od [...] października 2024 r. do [...] stycznia 2025 r., czyli przez ponad trzy miesiące, co istotnie przełożyło się na sytuację finansową spółki - wygenerowało istotną stratę. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ochronę tymczasową przez WSA w Warszawie, apteka wznowiła działalność [...] lutego 2025 r. i prowadziła ją do [...] września 2025 r. (data otrzymania postanowienia NSA), kiedy to ponownie musiała zaprzestać prowadzenia działalności.
Dane finansowe spółki, wskazują, że skarżąca poniosła szkodę, a obecny stan ją tylko powiększa, co stawia pod znakiem zapytania przyszłość przedsiębiorcy, a jednocześnie jest to okoliczność, która nie była znana w dniu wydania postanowienia z 10 lipca 2025 r. Spółka w okresie od 1 lutego 2025 do 31 sierpnia 2025 r. uzyskała przychód w kwocie 6.208.310, 65 zł przy kosztach w kwocie 6.439.366,00 zł, co finalnie dało stratę w wysokości 231.055,35 zł. Natomiast w analogicznym okresie 2024 r., dane te kształtowały się następująco: przychód 8.027.313,16 zł, koszty 7.735.116,99 zł zysk 278.877.60 zł (zysk netto 223.511,60 zł). Powyższe jednoznacznie, w ocenie spółki, wskazuje jaki negatywny skutek wywołała konieczność niezwłocznego wykonania decyzji, a jaki efekt dała ochrona tymczasowa udzielona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - spadek przychodów o prawie 2 mln złotych i zamiast dotychczas generowanego zysku ok 220 tys. zł, strata w wysokości ok. 230 tys. zł, czyli de facto szkoda w wysokości 450 tys. złotych.
Spółka podkreśliła, że apteka zlokalizowana pod adresem ul. [...] w W. była jej wiodącą apteką.
W piśmie z dnia 27 kwietnia 2026 r. spółka złożyła uzupełnienie wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca określił, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. W takim przypadku sąd powinien zbadać, czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77) w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie postanowieniem z 10 lipca 2025 r. NSA odmówił już skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to jest prawomocne.
Należy jednak zauważyć, że z art. 61 § 4 p.p.s.a. (znajdującego odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed NSA, stosownie do art. 193 p.p.s.a.) wynika, że postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten w określonych okolicznościach daje zatem możliwość zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Postępowanie wpadkowe dotyczące zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji powinno mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu dotyczącym tej kwestii.
Z uzasadnienia postanowienia NSA z 10 lipca 2025 r. wynika, że wówczas powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było to, że skarżąca we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym podniosła twierdzenia natury ogólnej dotyczące negatywnych konsekwencji wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie konkretnej apteki, takie jak m.in. brak możliwości sprzedaży leków i zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej w placówce.
W piśmie z 15 grudnia 2025 r. skarżąca uwzględniając stanowisko NSA wynikające z postanowienia z 10 lipca 2025 r., zaprezentowała argumenty na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz załączyła dokumentację dotyczącą swojej (spółki) sytuacji finansowej.
Zdaniem NSA, okoliczności podniesione w obecnie rozpoznawanym wniosku dają podstawy do uchylenia poprzedniego postanowienia NSA z 10 lipca 2025 r. i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, a więc zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a.
Skarżąca wykazała, że zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności w jej wiodącej aptece przy ul. [...] w W. na okres trwania postępowania sądowoadministracyjnego, może spowodować dalszą, znaczną szkodę finansową skarżącej (co zostało uprawdopodobnione zestawieniami złożonych rachunków zysków i strat z okresów sprzed wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki i analogicznego okresu roku następnego po wydaniu decyzji o cofnięciu zezwolenia, a w czasie objętym wstrzymaniem wykonania decyzji). NSA ocenił dane przedstawione przez spółkę w złożonych zestawieniach i przeanalizowane również w treści jej wniosku jako uzasadniające przyjęcie niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody po stronie skarżącej w przypadku odmowy udzielenia jej ochrony tymczasowej. W tym kontekście Sąd kasacyjny zwrócił też uwagę na oświadczenie księgowego, zgodnie z którym wskazana apteka w okresie luty – sierpień 2025 r. osiągnęła zysk w wysokości 4.197,80 zł, a w analogicznym okresie roku poprzedniego, 162.634,32 zł. Analiza powyższych danych w tej sprawie przekonała NSA, że już okres 3 miesięcy unieruchomienia apteki wpłynął bezpośrednio i znacznie na sytuację finansową skarżącej, i istnieje realne niebezpieczeństwo powiększenia tej szkody.
Mając powyższe na uwadze, NSA uznał, że w sprawie wystąpiły zarówno przesłanki uchylenia prawomocnego postanowienia NSA z 10 lipca 2025 r., o jakich mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a., jak i przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec tego NSA, działając na podstawie art. 61 § 4 i art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.